Internet devriminin ba\u015flang\u0131c\u0131nda, Internet\u2019e ba\u011fl\u0131 olmak basit bir hiperlink \u00e7evresinde d\u00f6nmekteydi. Bir t\u0131klamayla, b\u00fcy\u00fc yapmaya benzer bi\u00e7imde, bir Web taray\u0131c\u0131s\u0131 i\u00e7eri\u011fin canl\u0131 oldu\u011fu her yere y\u00f6nlendirilebilirdi.<\/p>\n
Peki ya kontekst? \u0130lgili bilgi ile i\u00e7eri\u011fi semantik bir ba\u011flamda ba\u011fla\u015ft\u0131rmak? \u0130l y\u0131llarda olu\u015fturulan hiperlink bunun i\u00e7in yetersizdi.<\/p>\n
Art\u0131k, Web i\u00e7eri\u011fi sahiplerine, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n semantik bir yolla i\u00e7erikleri birbirlerine ba\u011flamalar\u0131na olanak tan\u0131yan farkl\u0131 noktalar\u0131 ili\u015fkilendirmelerinde yard\u0131mc\u0131 olan Microformatlar var. Daha a\u00e7\u0131k bir dille ifade etmek gerekirse- ki bu ifade resmi Microformats.org sitesinden \u00f6d\u00fcn\u00e7 al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r, “Mikro-formatlar, Web sayfalar\u0131nda ki\u015fileri, olaylar\u0131, etiketleri vb.yi simgeleyen k\u00fc\u00e7\u00fck HTML par\u00e7ac\u0131klar\u0131d\u0131r.”<\/p>\n
Her ne kadar mikro-format terimi hen\u00fcz ortak tan\u0131n\u0131rl\u0131\u011fa eri\u015fmemi\u015f olsa da, bu tan\u0131n\u0131rl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flayacak olan firmalar\u0131n dikkatini \u00e7ekti\u011fi kesin. Technorati, Mozilla, IBM, Microsoft, Google, Digg, ve Yahoo\u2019nun da aralar\u0131nda oldu\u011fu say\u0131s\u0131z b\u00fcy\u00fck firma mikro-formatlar\u0131n i\u015fe yaramas\u0131 i\u00e7in \u00e7aba sarf etmeye ba\u015flad\u0131lar. Baz\u0131 hesaplamalara g\u00f6re Internet \u00fczerinde \u015fuan hali haz\u0131rda y\u00fcz milyonlarca on-line mikro-formatl\u0131 bilgi mevcut.<\/p>\n
Technorati\u2019nin \u015fef teknolojisti ve ayn\u0131 zamanda Microformats.org\u2019un kurucular\u0131ndan olan Tantek \u00c7elik internetnews.com\u2019a verdi\u011fi deme\u00e7te “Bu noktada mikro-format hakk\u0131nda bir \u015feyler \u00f6\u011frenen neredeyse t\u00fcm Web dizaync\u0131lar hemen bunlar\u0131 kullanmaya ba\u015fl\u0131yorlar,” dedi. “Mikro-formatlar sadece bir par\u00e7a HTML yaz\u0131m\u0131ndan anlamay\u0131 gerektirdi\u011finden milyonlarca Web yazar\u0131 ve dizaync\u0131s\u0131 bunlar\u0131 hemen kullanmaya ba\u015flayabiliyor. XML ve RSS gibi programc\u0131 yetene\u011fi gerektiren daha \u00f6nceki pek \u00e7ok Web teknolojisine k\u0131yasla bu teknoloji dizaync\u0131lar \u00f6n\u00fcnde \u00e7ok daha al\u00e7ak bir bariyer olu\u015fturmakta.”<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde mikro-formatlar nerede kullan\u0131l\u0131yor? <\/b><\/p>\n
Technorati mikro-formatlar\u0131 \u00fcr\u00fcnleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile kullan\u0131l\u0131yor ve bu \u00fcr\u00fcnlere ana blog arama portal\u0131 da dahil. Technorati etiketleri, blog yazarlar\u0131n\u0131n bireysel blog yaz\u0131lar\u0131n\u0131 iletiler ile kategori\/anahtar s\u00f6zc\u00fck ilgisi i\u00e7inde \u201cetiketlemelerine\u201d olanak tan\u0131yan rel-tag mikro-format\u0131ndan t\u00fcretilmi\u015fler. Ayr\u0131ca Technorati, hCard gibi, sosyal network ta\u015f\u0131n\u0131rl\u0131\u011f\u0131na destek sa\u011flayacak \u015fekilde mikro-formatlar\u0131 ileti\u015fim sayfas\u0131 \u00fczerinde ve kullan\u0131c\u0131 profil sayfalar\u0131 \u00fczerinde de kullan\u0131yor.<\/p>\n
T\u0131pk\u0131 yeni Google Sharing kullan\u0131c\u0131 profilleri gibi yeni Digg kullan\u0131c\u0131 profilleri de hCard mikro-format\u0131n\u0131 destekliyor. Yahoo’nun Flickr foto\u011fraf payla\u015f\u0131m sitesi de \u00f6zellikle hCard ve lokasyonlar i\u00e7in adr ile geo spesifikasyonlar\u0131n\u0131 i\u00e7eren mikro-formatlar\u0131 s\u0131kl\u0131kla kullanmakta.<\/p>\n
Microformats.org \u015fu anda mikro-formatlar i\u00e7in dokuz farkl\u0131 spesifikasyonu tan\u0131makta: hCalendar, hCard, rel-license, rel-nofollow, rel-tag, VoteLinks, XFN, XMDP ve XOXO. Bunlara ilaveten baz\u0131lar\u0131 zaten kullan\u0131mda olan 11 yeni mikro-format tan\u0131n\u0131rl\u0131k projesi daha var: adr, geo hAtom, hResume, hReview, rel-directory, rel-enclosure, rel-home, rel-payment, robots exclusion ve xFolk.<\/p>\n
Her ne kadar mikro-formatlar semantik Web ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131 olanakl\u0131 k\u0131lsa da Mozilla\u2019n\u0131n Kullan\u0131c\u0131 Deneyimi Dizaync\u0131s\u0131 Alex Faaborg mikro-formatlar\u0131n RDf ve OWL kadar kompleks ve etkileyici olmamas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc bazen daha d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeyde semantik Web ile ili\u015fkilendirildi\u011fini de belirtiyor.<\/p>\n
Faaborg “Mikro-formatlar daha gayr\u0131 resmi olduklar\u0131 kadar yazarlar i\u00e7in daha kolay bir kullan\u0131m sa\u011flamakta ve olu\u015fturulan semantik bilgiler makineler i\u00e7in okunur olmalar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra insanlar i\u00e7in de okunur hale gelmektedir,” diyor. “Ancak bir yakla\u015f\u0131m\u0131n di\u011ferine \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flamas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fil zira her yakla\u015f\u0131m farkl\u0131 durumlarda kolayl\u0131k sa\u011flamaktad\u0131r.”<\/p>\n
Teknik a\u00e7\u0131dan konu\u015fmak gerekirse, W3C GRDDL\u2019nin (Dil Dialektiklerinden kaynak Tan\u0131mlamalar\u0131n\u0131 Ay\u0131klama – Gleaning Resource Descriptions from Dialects of Languages) art\u0131k mikro-formatlardan veri \u00e7ekti\u011fini ve Semantik Web\u2019in par\u00e7as\u0131 haline getirebildi\u011fini duyurdu\u011fundan asl\u0131nda mikro-formatlar ve Semantik Web birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131r hale geldi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Internet devriminin ba\u015flang\u0131c\u0131nda, Internet\u2019e ba\u011fl\u0131 olmak basit bir hiperlink \u00e7evresinde d\u00f6nmekteydi. Bir t\u0131klamayla, b\u00fcy\u00fc yapmaya benzer bi\u00e7imde, bir Web taray\u0131c\u0131s\u0131 i\u00e7eri\u011fin canl\u0131 oldu\u011fu her yere y\u00f6nlendirilebilirdi. Peki ya kontekst? \u0130lgili bilgi ile i\u00e7eri\u011fi semantik bir ba\u011flamda ba\u011fla\u015ft\u0131rmak? \u0130l y\u0131llarda olu\u015fturulan hiperlink bunun i\u00e7in yetersizdi. Art\u0131k, Web i\u00e7eri\u011fi sahiplerine, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n semantik bir yolla i\u00e7erikleri birbirlerine ba\u011flamalar\u0131na olanak tan\u0131yan farkl\u0131 noktalar\u0131 ili\u015fkilendirmelerinde[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1037,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[150],"tags":[153,151,152],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1036"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1036"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1036\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1039,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1036\/revisions\/1039"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1037"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1036"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1036"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1036"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}