Distoni NedirDistoni Hastal\u0131\u011f\u0131Distoni BelirtileriDistoni TedavisiDistoni Nedir<\/p>\n
V\u00fccudun de\u011fi\u015fik\u00a0 b\u00f6lgelerinde meydana gelen, s\u0131kl\u0131kla b\u00fck\u00fclmelere, tekrarlay\u0131c\u0131 hareketlere veya bedenin normal duru\u015funda bozulmaya sebep olan istemsiz kas kas\u0131lmalar\u0131na\u00a0distoni denir.<\/p>\n
Distoni Hastal\u0131\u011f\u0131<\/p>\n
Distoni ilk kez 1908 y\u0131l\u0131nda Schwalbe adl\u0131 bir doktorun \u00fc\u00e7 \u00e7ocuklu bir ailede g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yayg\u0131n istemsiz kas kas\u0131lmalar\u0131n\u0131 yay\u0131nlamas\u0131 ile tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
1911 y\u0131l\u0131nda ba\u015fka ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar hastal\u0131\u011f\u0131n kal\u0131t\u0131msal \u00f6zelli\u011fini g\u00f6stermi\u015flerdir. <\/p>\n
1989 y\u0131l\u0131nda baz\u0131 yayg\u0131n distonilerde genetik bozukluklar oldu\u011fu ke\u015ffedilmi\u015ftir. Baz\u0131 topluluklarda distoninin nesilden nesile ge\u00e7ti\u011fi g\u00f6sterilmi\u015ftir. <\/p>\n
Distonilerin genetik \u00f6zellikleri DYT ad\u0131 verilen s\u0131n\u0131flama kullan\u0131larak ara\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Ancak bu genetik hastal\u0131klar\u0131n baz\u0131lar\u0131 nesilden nesile ge\u00e7mez. Genetik biliminin geli\u015fmesi ile\u00a0 son 10 y\u0131lda \u00e7ok say\u0131da Distoni \u00e7e\u015fidi bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
Distoni Belirtileri<\/p>\n
Distoni seyrek g\u00f6r\u00fclen bir hareket bozuklu\u011fu durumudur. Kendi irademiz d\u0131\u015f\u0131nda olan distonik kas kas\u0131lmalar\u0131 istirahat s\u0131ras\u0131nda veya yaz\u0131 yazma, y\u00fcr\u00fcme gibi hareketler s\u0131ras\u0131nda ba\u015flayabilir. Distoni bazen istemli hareketlerle artabilir bazen de azal\u0131r.<\/p>\n
Distoni genetik bozukluklar sebebiyle kal\u0131t\u0131mla ge\u00e7ebildi\u011fi gibi, \u00e7e\u015fitli hastal\u0131klar\u0131n bir belirtisi olarak ya da bir ilac\u0131n yan etkisi olarak\u00a0 da kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabilmektedir.<\/p>\n
\u0130stemsiz kas kas\u0131lmas\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclen distoni genellikle a\u011fr\u0131s\u0131zd\u0131r. Ancak boyun kaslar\u0131nda meydana gelen distonilerde (servikal distoni) %75 oran\u0131nda\u00a0 a\u011fr\u0131 olabilmektedir. Distoni genellikle belli kaslarda ba\u015flay\u0131p genellikle ayni yerde devam ederken, zaman zaman ba\u015fka kaslara da yay\u0131labilir (\u00d6rn. Boyun kaslar\u0131nda ba\u015flay\u0131p kola da ge\u00e7ebilir).<\/p>\n
Distoniler yorgunluk, \u00fcz\u00fcnt\u00fc ve s\u0131k\u0131nt\u0131 ile artabilir. Gev\u015feme, sakinle\u015fme ve uyku ile azal\u0131r. Hatta bazen kas\u0131lan b\u00f6lgeye ya da ona biti\u015fik olan b\u00f6lgeye dokunmakla bile azalabilir.<\/p>\n
Primer Distoni ad\u0131 verilen istemsiz kas kas\u0131lmalar\u0131 hemen daima v\u00fccudun bir k\u0131sm\u0131n\u0131 etkileyerek ba\u015flar. Zaman i\u00e7inde di\u011fer kaslara da ge\u00e7ebilir. Distoni g\u00f6zlerimizi yummam\u0131z\u0131 sa\u011flayan kaslarda olursa\u00a0 s\u0131k s\u0131k istemsiz g\u00f6z\u00a0 k\u0131rpma ve \u00f6zellikle g\u00fcne\u015f gibi parlak \u0131\u015f\u0131kl\u0131 ve tozlu ortamlarda ani yumulma ve g\u00f6z a\u00e7ma zorlu\u011fu\u00a0 ortaya \u00e7\u0131kabilir. Bu duruma blefarospazm denir. Konu\u015funca veya elimizle g\u00f6z \u00e7evresine dokununca k\u0131sa s\u00fcreli d\u00fczelme olur.<\/p>\n
Boyun b\u00f6lgesindeki kaslarda istemsiz kas\u0131lma oldu\u011fu zaman ba\u015f\u0131m\u0131z, istemeden belli bir y\u00f6ne d\u00f6ner ve uzun s\u00fcre \u00f6yle kalabilir. Bazen de bu kas\u0131lma ile birlikte ba\u015fta titreme de olabilir. Servikal distoni denen bu rahats\u0131zl\u0131kta boyun ve ensede a\u011fr\u0131lar da hissedilebilir.<\/p>\n
Bazen distoni sadece\u00a0 y\u00fcr\u00fcrken bir bacakta g\u00f6r\u00fclebilir. Ko\u015farken veya geri y\u00fcr\u00fcrken d\u00fczelebilir. Bazen yaz\u0131 yazma s\u0131ras\u0131nda\u00a0 ba\u015flar, el ve kol kaslar\u0131nda istemsiz kas\u0131lma oldu\u011fu i\u00e7in yaz\u0131 bozulur (yaz\u0131c\u0131 kramp\u0131). Piyano, Keman veya nefesli \u00e7alg\u0131 gibi bir m\u00fczik aleti \u00e7alarken distoni ortaya \u00e7\u0131karsa ki\u015fi mesle\u011fini yapamaz hale gelebilir. Distoni \u00e7i\u011fneme s\u0131ras\u0131nda \u00e7ene kaslar\u0131nda konu\u015fma s\u0131ras\u0131nda dilde ve y\u00fcz-a\u011f\u0131z kaslar\u0131nda\u00a0 g\u00f6r\u00fclebilir. Ses, konu\u015fma, \u00e7i\u011fneme bozulur. E\u011fer v\u00fccudun bir yar\u0131s\u0131nda (\u00f6rne\u011fin ayni taraf kol ve bacak) ani olarak istem d\u0131\u015f\u0131 kas\u0131lma (distoni) ortaya \u00e7\u0131karsa beyinde bir hastal\u0131ktan \u015f\u00fcphe edilir.<\/p>\n
Bazen egzersizden sonra bir ayakta distoni olursa bu\u00a0 Parkinson hastal\u0131\u011f\u0131 denen bir n\u00f6rolojik hastal\u0131\u011f\u0131n ilk belirtisi olabilir.<\/p>\n
Baz\u0131 ila\u00e7lar da i\u00e7ildikten k\u0131sa bir s\u00fcre sonra ge\u00e7ici boyun-el kas\u0131lmas\u0131 gibi distonilere neden olurlar. Bazen de baz\u0131 ila\u00e7lar\u0131n uzun y\u0131llar kullan\u0131lmas\u0131 sonras\u0131nda ge\u00e7 d\u00f6nem distonisi g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n
\u00c7ok seyrek olarak uyku s\u0131ras\u0131nda bir distoni olursa epilepsi (sara) hastal\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphelenmek gerekir. Sadece gebelik s\u0131ras\u0131nda da distoni olup d\u00fczelebilir. Baz\u0131 genetik distoni hastal\u0131klar\u0131 ise bir \u00e7e\u015fit ilaca \u00e7ok iyi cevap verip tamamen d\u00fczelebilmektedir.<\/p>\n
TANI<\/p>\n
Distoni \u015f\u00fcphesi varsa bir n\u00f6roloji hekiminin muayene ve de\u011ferlendirmesinden ge\u00e7tikten sonra \u015fu tetkikler istenebilir. Beyin g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemesi, enfeksiyon hastal\u0131\u011f\u0131-hormonal bozukluklar-ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini ara\u015ft\u0131ran kan tetkikleri, Bak\u0131r gibi baz\u0131 iyon incelemeleri v.b. Ayr\u0131ca hastalar\u00a0 kimyasal Madde ve a\u011f\u0131r metal zehirlenmesi y\u00f6n\u00fcnden sorgulanmal\u0131d\u0131r. Distoninin genetik tipinin belirlenmesi i\u00e7in genetik inceleme genellikle bilimsel ara\u015ft\u0131rma amac\u0131 ile yap\u0131lsa da, baz\u0131 ailelerde \u00e7ok say\u0131da hasta oldu\u011funda genetik dan\u0131\u015fmanl\u0131k amac\u0131 ile yapt\u0131r\u0131lmas\u0131 uygun olur.<\/p>\n
Eri\u015fkinlerde g\u00f6r\u00fclen distoniler genellikle ilerleyici ve k\u00f6t\u00fc gidi\u015fli de\u011fildir. Ancak uzun s\u00fcrebilir.Ya\u015fam kalitesini bozabilir, mesle\u011fi etkileyebilir. T\u00fcm v\u00fccut\u00a0 kaslar\u0131nda g\u00f6r\u00fclen baz\u0131 distoniler\u00a0 de normal y\u00fcr\u00fcmeyi, konu\u015fmay\u0131, g\u00fcnl\u00fck i\u015fleri\u00a0 yapmam\u0131z\u0131, ellerimizi kullanmam\u0131z\u0131 bile olumsuz etkiler.<\/p>\n
Distoni Tedavisi<\/p>\n
Distoniler genel olarak \u00e7e\u015fitli tedavilerden yarar g\u00f6rebilirken; A\u0130DS, beyin t\u00fcm\u00f6rleri, zehirlenmeler gibi a\u011f\u0131r hastal\u0131klarla birlikte oldu\u011funda tedaviye tam cevap vermeyebilir.<\/p>\n
Distoni tedavisi genel olarak ila\u00e7, botulinum toksini, fiziksel ve destekleyici tedaviler ile derin beyin uyar\u0131m\u0131 gibi beyin ameliyatlar\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir. \u201cDopa yan\u0131tl\u0131 distoni\u201d gibi baz\u0131 hastal\u0131klarda belirli baz\u0131 ila\u00e7larla hastal\u0131k tamamen d\u00fczelebilmektedir. \u0130laca ba\u011fl\u0131 distonilerde\u00a0 neden olan ilac\u0131n kesilmesi gereklidir. Distonili hastalar\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 yorgunluk, \u00fcz\u00fcnt\u00fc, s\u0131k\u0131nt\u0131dan uzak durmas\u0131; varsa psikolojik rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131n tedavi edilmesi\u00a0 olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Blefarospazm ad\u0131 verilen istemsiz\u00a0 g\u00f6z yumulmas\u0131 bazen g\u00f6z kurulu\u011fu ile birlikte olabilir. Bu nedenle g\u00f6z hekimine de dan\u0131\u015f\u0131lmal\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 \u0131\u015f\u0131kl\u0131, tozlu ortamlarda g\u00f6zl\u00fck tercih edilmelidir. K\u0131sa s\u00fcreli g\u00f6z kapanmas\u0131 oluyor ise ara\u00e7 kullanmak\u00a0 ve d\u0131\u015far\u0131da yaln\u0131z ba\u015f\u0131na y\u00fcr\u00fcmek bile olumsuz sonu\u00e7lara yol a\u00e7abilir, kazalara sebep olabilir. B\u00f6yle g\u00fcnl\u00fck ya\u015fant\u0131y\u0131 etkileyen istem d\u0131\u015f\u0131 kas\u0131lma durumlar\u0131nda vakit ge\u00e7irmeden hekime ba\u015fvurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Distoni hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n tedavisinde\u00a0 kullan\u0131lan baz\u0131 ila\u00e7lar\u0131n da a\u011f\u0131z kurumas\u0131, uyku hali, sersemlik, g\u00f6z tansiyonunu artt\u0131rmas\u0131, \u00e7arp\u0131nt\u0131 gibi yan etkileri olabilir. Baz\u0131 ila\u00e7lar da uzun s\u00fcre y\u00fcksek dozda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda\u00a0 al\u0131\u015fkanl\u0131k yapabilir. \u0130stem d\u0131\u015f\u0131 kas kas\u0131lmas\u0131 tedavisinde kullan\u0131lan ve bu kaslarda ge\u00e7ici g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fck yaparak etki g\u00f6steren Botulinum toksin tedavisi de bazen ge\u00e7ici g\u00f6rme bozukluklar\u0131,ge\u00e7ici yutma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc ve ge\u00e7ici kuvvetsizlik gibi yan etkiler g\u00f6sterebilir. \u0130la\u00e7lara ba\u011fl\u0131 yan etkiler, ilac\u0131n dozuna ve uygulama yerine ba\u011fl\u0131 olarak ge\u00e7ici ve seyrek g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu tedaviler hastalar\u0131 uzun s\u00fcre olduk\u00e7a rahatlatmaktad\u0131r. Ya\u015fam kaliteleri \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde iyile\u015fmektedir.<\/p>\n
Korunma<\/p>\n
Distoni\u00a0 hastal\u0131\u011f\u0131ndan korunmada zehirli maddeler ile temas etmekten ka\u00e7\u0131nma, v\u00fccut travmas\u0131, Elektrik \u00e7arpmas\u0131 ve enfeksiyon hastal\u0131klar\u0131ndan sak\u0131n\u0131lmas\u0131 \u00f6nemlidir. Ailesindeki pek \u00e7ok bireyde istem d\u0131\u015f\u0131 kas kas\u0131lmas\u0131 olan ki\u015filerin genetik inceleme imkan\u0131 varsa yapt\u0131rmalar\u0131, distoninin nesilden nesile ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 engelleyebilir. Zor do\u011fum s\u0131ras\u0131nda beynin hasar g\u00f6rmesi sonucu da hayat boyu s\u00fcrebilen distoniler meydana gelebilece\u011finden bu konuda dikkatli olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Psikiyatrik ve n\u00f6rolojik hastal\u0131klarda kullan\u0131lan baz\u0131 ila\u00e7lar da k\u0131sa ve uzun d\u00f6nemde distoniye neden olabilece\u011finden bu tedaviler s\u0131ras\u0131nda hekime dan\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Baz\u0131 istem d\u0131\u015f\u0131 kas kas\u0131lmalar\u0131n\u0131n yaln\u0131zca psikolojik olabilece\u011fi de unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
HAZIRLAYAN; Do\u00e7.Dr. Muhte\u015fem GED\u0130ZL\u0130O\u011eLU<\/p>\n
KAYNAKHareket Bozukluklar\u0131 \u0130lkeler Ve Uygulamalar, Stanley Fahn\u00a0 Joseph\u00a0 Jankov\u0131c, \u00c7eviri Edit\u00f6r\u00fc M.Cenk Akbostanc\u0131, Bas\u0131m Tarihi=2008, Yay\u0131nevi=Veri Medikal Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Isbn:978-975-8081-02-8<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Distoni NedirDistoni Hastal\u0131\u011f\u0131Distoni BelirtileriDistoni TedavisiDistoni Nedir V\u00fccudun de\u011fi\u015fik\u00a0 b\u00f6lgelerinde meydana gelen, s\u0131kl\u0131kla b\u00fck\u00fclmelere, tekrarlay\u0131c\u0131 hareketlere veya bedenin normal duru\u015funda bozulmaya sebep olan istemsiz kas kas\u0131lmalar\u0131na\u00a0distoni denir. Distoni Hastal\u0131\u011f\u0131 Distoni ilk kez 1908 y\u0131l\u0131nda Schwalbe adl\u0131 bir doktorun \u00fc\u00e7 \u00e7ocuklu bir ailede g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yayg\u0131n istemsiz kas kas\u0131lmalar\u0131n\u0131 yay\u0131nlamas\u0131 ile tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. 1911 y\u0131l\u0131nda ba\u015fka ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar hastal\u0131\u011f\u0131n kal\u0131t\u0131msal \u00f6zelli\u011fini g\u00f6stermi\u015flerdir. 1989 y\u0131l\u0131nda baz\u0131[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22524],"tags":[22967,22970,22972],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13165"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13165"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13165\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13165"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13165"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13165"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}