Erken do\u011fan bebeklerde, geli\u015fimini tamamlayamam\u0131\u015f akci\u011ferler nedeniyle bebekler soluk almada problem ya\u015famaktad\u0131r. Bu bebeklerin \u00e7o\u011fu ilk g\u00fcnlerde solunum cihaz\u0131 (ventilat\u00f6r) yard\u0131m\u0131yla nefes al\u0131p verirler, uzun s\u00fcre Oksijen tedavisi almalar\u0131 gerekebilir. Bu tedaviler s\u0131ras\u0131nda geli\u015fimini tamamlamam\u0131\u015f olan premat\u00fcre akci\u011fer dokusunda ve Hava yollar\u0131nda zedelenme ve enflamasyon geli\u015febilir. Bir premat\u00fcre bebek 28 g\u00fcnl\u00fck oldu\u011funda oksijen tedavine ihtiya\u00e7 duyuyorsa bronkopulmoner displazi (BPD) veya kronik akci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131 tan\u0131s\u0131 konur. Bu bebekler ek oksijen ve bazen de solunum cihaz\u0131 yard\u0131m\u0131na ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131rlar. \u00a0<\/p>\n
\u0130lk kez 1967 y\u0131l\u0131nda Northway taraf\u0131ndan tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Yo\u011fun bak\u0131m \u00fcnitelerinin geli\u015fmesinden \u00f6nce uzun s\u00fcre solunum cihaz\u0131nda kalan veya \u00e7ok uzun s\u00fcre y\u00fcksek konsantrasyonda oksijen alan daha b\u00fcy\u00fck preterm bebeklerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7ok erken do\u011fan ve \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck do\u011fan bebeklerde daha s\u0131k g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
Bronkopulmoner displazinin geli\u015fmesi bir veya birden \u00e7ok fakt\u00f6re ba\u011fl\u0131 olabilir ve her bebekte ayn\u0131 nedenlerle geli\u015fmez. Risk fakt\u00f6rleri olarak, akci\u011ferlerin geli\u015fmemi\u015fli\u011fi, bebe\u011fe y\u00fcksek d\u00fczeyde ve uzun s\u00fcre oksijen verilmesi, bebe\u011fin solunum cihaz\u0131na ba\u011flanmas\u0131, bebek anne karn\u0131nda iken bebe\u011fin plasentas\u0131n\u0131n (e\u015fi) veya Suyunun enfeksiyonu, bebe\u011fin do\u011fduktan sonra enfeksiyon veya zat\u00fcre ge\u00e7irmesi veya kal\u0131t\u0131msal fakt\u00f6rler gibi nedenler say\u0131labilir.<\/p>\n
Gebeli\u011fin 30. haftas\u0131ndan \u00f6nce do\u011fan bebeklerin akci\u011ferleri s\u0131kl\u0131kla solunumu sa\u011flayacak yeterlilikte geli\u015fmemi\u015ftir. Anne karn\u0131nda devam eden akci\u011fer geli\u015fiminin do\u011fum ile duraklamas\u0131 sonucunda akci\u011fer dokusundaki hava kesecikleri tam olu\u015famaz ve say\u0131ca ve kalite olarak yetersiz kal\u0131r. Az geli\u015fmi\u015f akci\u011ferler, Havadaki Oksijeni kan ak\u0131m\u0131na ta\u015f\u0131yacak\u00a0 ya da kandaki karbondioksitin akci\u011fer y\u00fczeyinden havaya ge\u00e7mesini sa\u011flayacak yeterli d\u00fczeyde y\u00fczey alan\u0131 ya da\u00a0 kan damar a\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flayamazlar. Do\u011fumdan itibaren solunum s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 g\u00f6r\u00fclen ve tek ba\u015flar\u0131na soluyamayan bu bebeklerde solunum yetmezli\u011fi vard\u0131r. Bunun sonucunda bu bebeklerin kan\u0131ndaki oksijen seviyesi d\u00fc\u015fer. D\u00fc\u015f\u00fck Oksijenin yarataca\u011f\u0131 hasarlardan beyni, kalbi, karaci\u011feri, ve b\u00f6brekleri korumak ve solunumlar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in bu bebekler solunum cihaz\u0131na ba\u011flan\u0131rlar ve solunum cihaz\u0131 ile ek olarak oksijen verilmesi gerekir. Makine Havay\u0131 bebe\u011fin akci\u011ferlerine verir. Makinenin havay\u0131 akci\u011ferlere verirken kulland\u0131\u011f\u0131 Bas\u0131n\u00e7 ve Havan\u0131n miktar\u0131, akci\u011ferlere ve hava yollar\u0131na zarar verebilir ve enflamasyona neden olabilir. Bununla birlikte, y\u00fcksek d\u00fczeydeki oksijen de akci\u011ferleri hasarland\u0131r\u0131p enflamasyona neden olabilir ve \u00e7ok erken do\u011fan bebeklerde akci\u011fer geli\u015fimini yava\u015flatabilir ya da duraklatabilir. Bu nedenle belli bir s\u00fcre ve y\u00fcksek konsantrasyonda oksijene ihtiya\u00e7 duyan bebeklerde BPD geli\u015febilir.<\/p>\n
Bebekler hem anne rahminde hemde do\u011fduktan sonra enfeksiyonlara maruz kalabilir. Enfeksiyonlar erken do\u011fmu\u015f bebeklerin az geli\u015fmi\u015f akci\u011ferlerine zarar verebilir ve akci\u011ferlerde yang\u0131ya neden olabilir. Akci\u011fer enfeksiyonlar\u0131 ayr\u0131ca bebe\u011fin oksijen ve solunum deste\u011fi ihtiyac\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r.<\/p>\n
Erken do\u011fum ve d\u00fc\u015f\u00fck do\u011fum a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 gibi fakt\u00f6rler bebe\u011fin BPD geli\u015fme riskini art\u0131r\u0131r. Bu s\u0131kl\u0131k gebelik ya\u015f\u0131 ve do\u011fum a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fck\u00e7e artar. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde BPD’li bebeklerin \u00e7o\u011fu\u00a0 do\u011fumda 1500 gr ya da alt\u0131ndad\u0131r. 1000 gr’\u0131n alt\u0131nda do\u011fan bebeklerde ise risk \u00e7ok y\u00fcksektir ve bu bebeklerde solunum cihaz\u0131na ihtiya\u00e7 duymasalar da BPD geli\u015febilir.<\/p>\n
BEL\u0130RT\u0130LER<\/p>\n
Bronkopulmoner displazi hastal\u0131\u011f\u0131 olan bebekler solunum \u00e7abas\u0131 i\u00e7erisindedirler ve di\u011fer solunum problemleri ile birlikte s\u0131k\u0131nt\u0131 belirtileri g\u00f6sterirler. Bu i\u015faretler;<\/p>\n
H\u0131zl\u0131, y\u00fczeyel soluma, Kaburgalar\u0131nda ve g\u00f6\u011f\u00fcs duvar\u0131nda i\u00e7eri \u00e7ekilmeler, \u00d6ks\u00fcr\u00fck, Her solumada g\u00f6\u011f\u00fcs duvar\u0131n\u0131n ve karn\u0131n z\u0131t do\u011frultularda hareketi, H\u0131\u015f\u0131lt\u0131 (bebek soluk al\u0131p verirken \u0131sl\u0131k tarz\u0131nda ses), Boyunda, omuzlarda ve v\u00fccudun \u00fcst k\u0131sm\u0131nda zay\u0131f duru\u015f, Tekrarlayan morarma d\u00f6nemleri Apne (solunumun durmas\u0131)\u00a0 \u00a0<\/p>\n
TANI<\/p>\n
Tan\u0131 \u00e7o\u011fu zaman, solunum problemleri olan bir premat\u00fcre bebe\u011fin 28 G\u00fcnden uzun s\u00fcre ek oksijen deste\u011fine ihtiya\u00e7 duymas\u0131 ile konur. Bir bebe\u011fin BPD oldu\u011funu ancak do\u011fumundan haftalar ge\u00e7tikten sonra s\u00f6ylenebilir. BPD’li bebeklerin akci\u011fer filmlerinde s\u0131kl\u0131kla kabarc\u0131klarla dolu, s\u00fcngerimsi g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler vard\u0131r.\u00a0<\/p>\n
TEDAV\u0130<\/p>\n
\u00d6zel bir tedavisi olmay\u0131p genellikle destek tedavisi verilir. Destek tedavisi, bebe\u011fin yeterli oksijen almas\u0131n\u0131, d\u00fczenli beslenmesini, S\u0131cak tutulmas\u0131n\u0131, enfeksiyonlardan korunmas\u0131n\u0131 veya tedavi edilmesini ve uygun miktarda S\u0131v\u0131 ve besin verilmesini i\u00e7erir. Bu, bebe\u011fin akci\u011ferlerine geli\u015fmesi i\u00e7in zaman kazand\u0131r\u0131r. BPD’li bebekler genellikle yeni do\u011fanlara \u00f6zel yo\u011fun bak\u0131m \u00fcnitelerinde tedavi al\u0131rlar.<\/p>\n
BPD’nin en \u00f6nemli tedavi yolu olu\u015fmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131d\u0131r. \u00d6nlem \u00e7abalar\u0131 \u015f\u00f6yle s\u0131ralanabilir:<\/p>\n
Erken do\u011fumun \u00f6nlenmesi: Erken do\u011fum yapma riski y\u00fcksek olan kad\u0131nlarda d\u00fczenli do\u011fum \u00f6ncesi bak\u0131m, erken do\u011fan bebek say\u0131s\u0131n\u0131 azaltacakt\u0131r. Erken do\u011fum yapma ihtimali olan anneye steroid tedavisi verilmesi bebe\u011fin akci\u011ferlerinin olgunla\u015fmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n
D\u0131\u015far\u0131dan s\u00fcrfaktan verilmesi: S\u00fcrfaktan, normalde Sa\u011fl\u0131kl\u0131, geli\u015fmi\u015f akci\u011ferlerin i\u00e7 y\u00fczeyini kaplayan \u00f6zellikli bir s\u0131v\u0131d\u0131r. S\u00fcrfaktan akci\u011ferlerin kolay a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar ve onlar\u0131n tamam\u0131yla kapanmas\u0131n\u0131 engeller. normal soluyan bir akci\u011fer daha fazla oksijen al\u0131r. zaman\u0131nda do\u011fan bebeklerde akci\u011ferlerde yeterli surfaktan yap\u0131m\u0131 vard\u0131r. Erken do\u011fan bebeklerde surfaktan yap\u0131m\u0131 yetersiz oldu\u011fundan hayat\u0131n ilk g\u00fcnlerinde solunum s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ya\u015farlar. Bunun \u00f6nlenmesi ve tedavisi i\u00e7in premat\u00fcre do\u011fan solunum s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bebeklere bebe\u011fin soluk borusuna (bebe\u011fin a\u011fz\u0131ndan ya da burnundan), surfaktan, oksijen verilir. Solunum makinesi (ventilat\u00f6r) tak\u0131lmas\u0131, \u00f6zel besinler, mamalar ve fizik tedavinin uygulanmas\u0131 gerekebilir.<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde BPD geli\u015fen \u00e7o\u011fu bebek iyile\u015fir. Bu s\u00fcre\u00e7 hastanede ge\u00e7ebildi\u011fi gibi hastane ortam\u0131nda uzun s\u00fcre yatmas\u0131 bebek a\u00e7\u0131s\u0131ndan sak\u0131ncalar yarataca\u011f\u0131ndan ila\u00e7 ve\/veya oksijen tedavisine evde devam edilmek \u00fczere hekim kontrol\u00fc ve onay\u0131yla taburcu edilebilirler.<\/p>\n
PROGNOZ<\/p>\n
B\u00fcy\u00fcme h\u0131zlar\u0131 daha yava\u015f olabilir. Bu durum s\u0131kl\u0131kla ya\u015famlar\u0131n\u0131n ikinci y\u0131l\u0131na kadar s\u00fcrer. Ayn\u0131 ya\u015ftaki normal \u00e7ocuklara g\u00f6re genellikle daha\u00a0k\u00fc\u00e7\u00fck kal\u0131rlar.<\/p>\n
Akci\u011fer dokusunun kendini yenilemesiyle, bronkopulmoner displazi s\u00fct \u00e7ocuklu\u011fu d\u00f6neminde geriler, hastalar\u0131n \u00e7o\u011funda akci\u011fer fonksiyonlar\u0131nda d\u00fczelme g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00c7o\u011fu \u00e7ocuk gibi, 8 ya\u015f\u0131na geldiklerinde akci\u011fer geli\u015fimi neredeyse tamamlanm\u0131\u015f olur. BPD hastal\u0131\u011f\u0131 olan bebeklerde hasar g\u00f6ren hava keselerinin g\u00f6revini \u00fcstlenmek \u00fczere yenilerinin geli\u015fmesi \u00e7ok \u00f6nemlidir. Uygun bir tedavi ile zaman i\u00e7inde yeni hava keselerinin geli\u015fmesi sonucu hastal\u0131\u011f\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 giderek azal\u0131r. Tedavide ama\u00e7 akci\u011ferler b\u00fcy\u00fcyene kadar bebe\u011fi dengede tutmak, enfeksiyonlardan korumak ve akci\u011fer b\u00fcy\u00fcmesine yard\u0131mc\u0131 olmakt\u0131r.<\/p>\n
Ciddi vakalarda, uzun d\u00f6nemde baz\u0131 problemlere sahip olabilirler. Bunlar; koordinasyonda ve kas tonusunda zay\u0131fl\u0131k, y\u00fcr\u00fcmede g\u00fc\u00e7l\u00fck, egzersiz yapmada zorluk, g\u00f6rme, i\u015fitme ve \u00f6\u011frenme problemleridir. Di\u011fer bebeklere oranla, enfeksiyon hastal\u0131klar\u0131na daha yatk\u0131nd\u0131rlar.<\/p>\n
KORUNMA<\/p>\n
Anne-babalar\u0131n BPD’nin i\u015faretleri, belirtileri ve tedavisi hakk\u0131nda bilgi sahibi olmalar\u0131 \u00f6nemlidir. Bu durumlarda bebe\u011fin doktorunu aranmal\u0131d\u0131r. Bu semptomlar huzursuzluk, ate\u015f, burun t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131, \u00f6ks\u00fcr\u00fck, solunum \u015feklinde de\u011fi\u015fiklik ve h\u0131\u015f\u0131lt\u0131l\u0131 solunum olabilir.<\/p>\n
So\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131, grip ve di\u011fer solunum yolu hastal\u0131klar\u0131na yol a\u00e7acak mikroplardan korumak i\u00e7in bebe\u011fin b\u00fcy\u00fck g\u00fcnl\u00fck bak\u0131m merkezlerinden ya da kalabal\u0131klardan\u00a0 uzak tutulmas\u0131 gerekir. Solunum yolu enfeksiyonu olan ki\u015filerle temas\u0131 \u00f6nlenmelidir.<\/p>\n
Bebek, sigara duman\u0131ndan, tozdan, hava kirlili\u011finden ve akci\u011feri rahats\u0131z edecek Havada bulunabilecek di\u011fer Maddelerden uzak tutulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bebe\u011fin ve evdeki di\u011fer \u00e7ocuklar\u0131n t\u00fcm \u00e7ocukluk a\u015f\u0131lar\u0131 zaman\u0131nda ve eksiksiz yap\u0131lm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca bebek 6 aydan b\u00fcy\u00fckse grip a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilmektedir. Aile \u00fcyelerine ve varsa \u00e7ocu\u011fun bak\u0131c\u0131s\u0131na, grip a\u015f\u0131s\u0131 yap\u0131lmas\u0131 uygun olur.<\/p>\n
BPD si olan bebeklerin taburcu olduktan sonra solunum yolu enfeksiyonlar\u0131 nedeniyle tekrar hastaneye yat\u0131\u015f oranlar\u0131 y\u00fcksektir. Bu hastalara Ekim \u2013 mart aylar\u0131 aras\u0131nda ayda 1 kez respiratuar sinsisyal vir\u00fcs (RSV) enfeksiyonunu \u00f6nleyen palivizumab adl\u0131 ilac\u0131n yap\u0131lmas\u0131 RSV e ba\u011fl\u0131 tekrar hastaneye yat\u0131\u015flar\u0131n\u0131 azaltmaktad\u0131r.<\/p>\n
Ayr\u0131ca solunum fizyoterapistine ihtiya\u00e7 duyulabilir.<\/p>\n
HAZIRLAYANLAR; Dr. Esin ALDEM\u0130R,\u00a0 Dr. Sultan KAVUNCUO\u011eLU<\/p>\n
KAYNAKLAR:Mac Donald MG,\u00a0 Mullett MD, Seshia MMK. Avery’s\u00a0 Neonatology\u00a0 Pathophysiology & management\u00a0 of\u00a0 the\u00a0 Newborn. 6 th ed. Lippincott Williams&Wilkins comp. O. Neyzi, T. Ertu\u011frul. Pediatri. T\u00fcrkan Da\u011fo\u011flu. Neonatoloji, 2000. Nobel T\u0131p Kitabevleri.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Erken do\u011fan bebeklerde, geli\u015fimini tamamlayamam\u0131\u015f akci\u011ferler nedeniyle bebekler soluk almada problem ya\u015famaktad\u0131r. Bu bebeklerin \u00e7o\u011fu ilk g\u00fcnlerde solunum cihaz\u0131 (ventilat\u00f6r) yard\u0131m\u0131yla nefes al\u0131p verirler, uzun s\u00fcre Oksijen tedavisi almalar\u0131 gerekebilir. Bu tedaviler s\u0131ras\u0131nda geli\u015fimini tamamlamam\u0131\u015f olan premat\u00fcre akci\u011fer dokusunda ve Hava yollar\u0131nda zedelenme ve enflamasyon geli\u015febilir. Bir premat\u00fcre bebek 28 g\u00fcnl\u00fck oldu\u011funda oksijen tedavine ihtiya\u00e7 duyuyorsa bronkopulmoner displazi (BPD) veya[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22524],"tags":[23014,23017,23021],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13179"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13179"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13179\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13179"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13179"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13179"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}