\u0130nsan, hayvan ve yararl\u0131 Bitkilerde \u00f6l\u00fcm veya hasar meydana getirmek i\u00e7in kullan\u0131lan bakteri, vir\u00fcs veya bunlar\u0131n zehirleri (toksinleri) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131lan sava\u015f biyolojik sava\u015f olarak kabul edilir.<\/p>\n
Biyolojik sava\u015f amac\u0131yla kullan\u0131lan mikroplar ve bunlar\u0131n zehirlerinin elde edilmesi, depolanmas\u0131 ve kullan\u0131lmas\u0131 ucuz olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, ortaya \u00e7\u0131kacak hastal\u0131ktan korunmak ve bu hastal\u0131klar\u0131n tedavileri pahal\u0131 ve zordur. Bu silahlar\u0131 etkisiz hale getirecek kesin bir \u00f6nlem pratik olarak yoktur. <\/p>\n
Etkenler genellikle solunum yoluyla bula\u015facak \u015fekilde kullan\u0131l\u0131r, solunum yolu ile v\u00fccuda al\u0131nd\u0131klar\u0131nda \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck dozlarda bile a\u011f\u0131r seyirli, \u00f6l\u00fcm riski y\u00fcksek klinik tablolar olu\u015ftururlar. <\/p>\n
Biyolojik sava\u015f s\u0131ras\u0131nda kullan\u0131labilecek etkenler CDC (Hastal\u0131k Kontrol Merkezi) s\u0131n\u0131flamas\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da verilmi\u015ftir.<\/p>\n
B\u0130YOLOJ\u0130K B\u0130R SAVA\u015eTA KULLANILAB\u0130LECEK B\u0130YOLOJ\u0130K MaddeLER<\/p>\n
Bu ama\u00e7 ile kullan\u0131labilecek etkenler, A-B-C olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 kategori alt\u0131nda toplanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Kategori A’da incelenen biyolojik maddeler, ulusal g\u00fcvenli\u011fi tehdit edecek riske sahip mikroorganizmalar\u0131 i\u00e7erir. Kolay yay\u0131l\u0131rlar, \u00f6l\u00fcm riski y\u00fcksek tablolara yol a\u00e7arlar, halk aras\u0131nda panik ve \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcye neden olurlar. Korunma i\u00e7in \u00f6zel \u00e7aba gerektirirler.<\/p>\n
Kategori A’daki Etkenler;<\/p>\n
Bacillus anthracis (\u015earbon)Yersinia pestis (Veba)Clostridium botulinum (Botulismus)Francisella tularensis (Tularemi)\u00c7i\u00e7ek vir\u00fcs\u00fcFilovir\u00fcsler (Ebola-Marburg hemorajik ate\u015fi)Arenavir\u00fcsler (Lassa, Arjantin hemorajik ate\u015fi)<\/p>\n
Kategori B; Biyolojik sava\u015f etkenlerinin, yay\u0131l\u0131mlar\u0131 orta derecededir, a\u011f\u0131r hastal\u0131k olu\u015fturmazlar ve \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n
Kategori B’deki Etkenler;<\/p>\n
Coxiella burnetiiBrucella t\u00fcrleriBurkholderia malleiAlfavir\u00fcsler (Venezuella at Ensefaliti, Bat\u0131 ve Do\u011fu At ensefalomiyeliti)Clostridium perfringens (e toksin)Staphylococcus aureus (enterotoksin B)Salmonella t\u00fcrleri\u00a0 (Tifo)Shigella dysenteriae\u00a0 (Dizanteri)Escherichia coli (O157:H7, EHEC)V.cholerae\u00a0 (Kolera)Cryptosporidium parvum<\/p>\n
Kategori C; Etkenler topluma yay\u0131labilirler ve tedavilerinde g\u00fc\u00e7l\u00fcklerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Kategori C’deki Etkenler;<\/p>\n
Mycobacterium tuberculosis (Verem)Hantaan vir\u00fcsSar\u0131humma vir\u00fcs\u00fc<\/p>\n
BEL\u0130RT\u0130LER\u0130<\/p>\n
\u015earbon<\/p>\n
Kulu\u00e7ka s\u00fcresi genelde 1\u20136 g\u00fcnd\u00fcr. Belirti ve \u015fikayetler ate\u015f, yorgunluk, \u00f6ks\u00fcr\u00fck, zorlu ve sesli solunum ve ciddi solunum s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131d\u0131r. \u00d6l\u00fcm 24\u201336 Saat sonra olur.<\/p>\n
Brusella<\/p>\n
Hastal\u0131k ortaya \u00e7\u0131k\u0131nca ate\u015f, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, kas, eklem, s\u0131rt a\u011fr\u0131lar\u0131, terleme ayr\u0131ca Depresyon, zihinsel ve ruhsal durum de\u011fi\u015fiklikleri vard\u0131r. \u00d6l\u00fcmler yayg\u0131n de\u011fildir.<\/p>\n
Veba<\/p>\n
1\u20136 g\u00fcnl\u00fck kulu\u00e7ka s\u00fcresinden sonra ba\u015flayarak y\u00fcksek ate\u015f, titreme, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 takiben kanl\u0131 balgaml\u0131 \u00f6ks\u00fcr\u00fck, ilerleyen solunum g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc, zorlu ve sesli solunum, morarma ve sindirim sistemi ile ilgili \u015fikayetler vard\u0131r. \u00d6l\u00fcm solunum ve dola\u015f\u0131m yetmezli\u011finden ya da kanama bozukluklar\u0131ndan olur.<\/p>\n
Q ate\u015fi<\/p>\n
Bu mikropla temas ettikten sonra en erken 10 G\u00fcn sonra ate\u015f, \u00f6ks\u00fcr\u00fck, yan a\u011fr\u0131s\u0131 olu\u015fur. Hastalar genellikle hayati tehlike a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik durumda olmazlar. Hastal\u0131k 2 g\u00fcn ile 2 hafta aras\u0131nda s\u00fcrer.<\/p>\n
Tularemi<\/p>\n
Solunum, sindirim veya cilt yoluyla mikropla kar\u015f\u0131la\u015fmadan 1-2 g\u00fcn sonra ba\u015flayan lenf bezlerinde b\u00fcy\u00fcme, ciltte yara, ate\u015f ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, halsizlik, \u00f6ks\u00fcr\u00fck ve yara a\u00e7\u0131lmas\u0131.<\/p>\n
\u00c7i\u00e7ek<\/p>\n
Belirtiler ate\u015f, kusma, ba\u015f ve s\u0131rt a\u011fr\u0131s\u0131 gibi genel \u015fikayetlerle ba\u015flar. 2-3 g\u00fcn sonra ciltte \u00f6nce k\u0131rm\u0131z\u0131 lekeler sonra kabarc\u0131klar ve takiben i\u00e7i enfekte S\u0131v\u0131 dolu kesecikler olu\u015fur. Cilt belirtileri daha \u00e7ok kollar, bacaklar ve y\u00fczde toplanm\u0131\u015ft\u0131r ve simetrik yerle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n
Venez\u00fcella ensefalopatisi<\/p>\n
1-6 g\u00fcnl\u00fck kulu\u00e7ka s\u00fcresinden sonra 24-72 saat s\u00fcre i\u00e7inde ate\u015f, ense sertli\u011fi, ba\u015f ve kas a\u011fr\u0131lar\u0131 ba\u015flar, bu \u015fikayetlere bulant\u0131, kusma, ishal e\u015flik eder<\/p>\n
Botulizm<\/p>\n
Belirtiler mikrobun zehrin al\u0131nmas\u0131ndan 12\u201336 saat sonra ba\u015flar. D\u00fc\u015f\u00fck dozda al\u0131nd\u0131ysa belirtilerin ba\u015flamas\u0131 bir ka\u00e7 G\u00fcn\u00fc de bulabilir. \u015eikayetler bulan\u0131k g\u00f6rme, \u00e7ift g\u00f6rme, g\u00f6z kapa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, a\u011f\u0131z ve bo\u011faz kurulu\u011fu ve yutma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc, genel kas g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc ve son evrede solunum yetmezli\u011fidir.<\/p>\n
Risin<\/p>\n
Zehrin al\u0131nmas\u0131ndan 4\u20138 saat sonra ani y\u00fckselen ate\u015f, \u00f6ks\u00fcr\u00fck, solunum s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131, bulant\u0131, eklem a\u011fr\u0131lar\u0131 ba\u015flar. 18\u201324 saat i\u00e7inde akci\u011fer \u00f6demi olu\u015fur ve 36\u201372 saat i\u00e7inde solunum yetmezli\u011finden \u00f6l\u00fcm olur.<\/p>\n
Stafilokoksik enterotoksin<\/p>\n
Toksinin al\u0131nmas\u0131ndan 3\u201312 saat sonra ani ba\u015flayan \u00fc\u015f\u00fcme ve titremeyle beraber olan ate\u015f, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, kas a\u011fr\u0131s\u0131 ve kuru \u00f6ks\u00fcr\u00fckle ilerler. G\u00f6\u011f\u00fcs a\u011fr\u0131s\u0131 olabilir. Ate\u015f 2\u20135 g\u00fcn s\u00fcrebilir, \u00f6ks\u00fcr\u00fck 4 haftaya kadar devam edebilir. E\u011fer toksin yutulduysa bulant\u0131, kusma ve ishal g\u00f6r\u00fclebilir. Y\u00fcksek dozda toksin al\u0131nd\u0131ysa septik \u015fok ve \u00f6l\u00fcm olur.<\/p>\n
Mikotoksin<\/p>\n
Toksin al\u0131nmas\u0131n\u0131 takiben ciltte a\u011fr\u0131, ka\u015f\u0131nt\u0131, i\u00e7i Su dolu kabarc\u0131klar olu\u015fur. Bo\u011faz a\u011fr\u0131s\u0131, \u00f6ks\u00fcr\u00fck, g\u00f6\u011f\u00fcs a\u011fr\u0131s\u0131 ve kanl\u0131 balgam g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Y\u00fcksek dozlar\u0131 genel g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fck, \u015fok ve \u00f6l\u00fcme yol a\u00e7ar.<\/p>\n
Biyolojik silahlar\u0131n d\u00f6rt \u00f6nemli bile\u015fkeni vard\u0131r:<\/p>\n
Biyolojik etkenler,Posta s\u0131ras\u0131nda ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 kutu,Ta\u015f\u0131ma sistemleri roketler, Hava yolu, tren yolu,Yay\u0131lma.<\/p>\n
\u00c7\u0130ZG\u0130SEL Bir kamyondan veya u\u00e7aktan, r\u00fczgara kar\u015f\u0131 sprey \u015feklinde veya solunum yoluyla bula\u015facak \u015fekilde havaya verilebilir. S\u0131cakl\u0131k art\u0131nca, hava genle\u015fir zehirli par\u00e7ac\u0131klar a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru yay\u0131l\u0131r.<\/p>\n
NOKTASAL k\u00fc\u00e7\u00fck bombalar el bombas\u0131 gibi \u0131s\u0131tma ve havaland\u0131rma kaynaklar\u0131na b\u0131rak\u0131l\u0131r.<\/p>\n
B\u0130YOLOJ\u0130K SAVA\u015e ETKEN\u0130 KULLANILDI\u011eI NASIL ANLA\u015eILIR?<\/p>\n
Bitki ve hayvanlarda al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda belirtiler, Anormal renk de\u011fi\u015fiklikleri olmas\u0131,Hayvanlarda ani ve a\u015f\u0131r\u0131 say\u0131da \u00f6l\u00fcm g\u00f6r\u00fclmesi,\u00c7evrede normalde o b\u00f6lgede g\u00f6r\u00fclmeyen mantarlar\u0131n ve b\u00f6ceklerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131\u0130nsanlarda h\u0131zla artan ate\u015f, \u00f6ks\u00fcr\u00fck ve ishal durumlar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclmesiYa\u015fa, co\u011frafyaya, mevsimlere uygun olmayan bir hastal\u0131\u011f\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131,<\/p>\n
B\u0130YOLOJ\u0130K SAVA\u015e ETKENLER\u0130NE KAR\u015eI TEDB\u0130RLER <\/p>\n
Biyolojik sava\u015f etkenlerinin kullan\u0131lmas\u0131 halinde Sa\u011fl\u0131k personeline \u00e7ok \u00f6nemli g\u00f6revler d\u00fc\u015fmektedir. B\u00f6yle bir durumda bir salg\u0131n s\u0131ras\u0131nda yap\u0131lacak b\u00fct\u00fcn uygulamalar ve veriler sistemli olarak yerine getirilmelidir.<\/p>\n
Etkenin bula\u015fma yolu (hava, Su, g\u0131da ve hayvanlar yolu ile veya ki\u015fiden ki\u015fiye temas ile) belirlenmeli, ilk g\u00f6r\u00fclen vakadan sonra onunla temas eden ki\u015filerde de ayn\u0131 hastal\u0131k bulgular\u0131n\u0131n \u00e7\u0131k\u0131p \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131 izlenmelidir. Etkene ne zaman maruz kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131 m\u00fcmk\u00fcnse belirtilerin ne kadar s\u00fcrede ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 soru\u015fturulmal\u0131d\u0131r. Etkeni belirleyebilmek amac\u0131 ile gerekli incelemeleri yapmak \u00fczere hasta ki\u015filerden inceleme materyali (kan, idrar, d\u0131\u015fk\u0131, bo\u011faz, yara s\u00fcr\u00fcnt\u00fcleri gibi) al\u0131nmal\u0131d\u0131r. E\u011fer hastal\u0131k aniden ba\u015flay\u0131p pek \u00e7ok ki\u015fide g\u00f6r\u00fcld\u00fc ise tek kaynak salg\u0131n\u0131ndan ku\u015fkulan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Biyolojik sava\u015fta olgular\u0131n epidemiyolojik \u00f6zellikleri tan\u0131, tedavi ve tedbir almada \u00e7ok \u00f6nemli ipu\u00e7lar\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n
Aileler, ishal, ate\u015f ve \u00f6ks\u00fcr\u00fck gibi belirtilerin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 durumlarda almalar\u0131 gereken tedbirler hakk\u0131nda e\u011fitilmelidir.<\/p>\n
TEDB\u0130RLER<\/p>\n
Yetkili makamlar\u0131n izni olmaks\u0131z\u0131n sebze, meyve ve etlerin yenmemesi, s\u00fct ve yumurtalar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmamas\u0131. Temiz oldu\u011fu bilinen yiyeceklerin bile \u00e7ok iyi pi\u015firilerek yenmesi, \u00e7i\u011f yiyeceklerin yenilmemesi,A\u011f\u0131zdan bol miktarda s\u0131v\u0131 verilmesiSular\u0131n dezenfeksiyon y\u00f6ntemleri uyguland\u0131ktan sonra kullan\u0131lmas\u0131:<\/p>\n
Kaynatma:\u00a0 Sular kaynamaya ba\u015flad\u0131ktan sonra 10\u201315 Dakika kaynatmaya devam edildi\u011finde i\u00e7indeki mikroplar \u00f6l\u00fcr, so\u011futtuktan sonra kullan\u0131labilir.Klorlama:\u00a0 Eczanelerden temin edilebilecek olan Klor tabletleri, \u00fczerindeki tarife g\u00f6re kullan\u0131labilir. \u0130yot ve dezenfeksiyon:\u00a0 4-5 su barda\u011f\u0131 suya bir fincan tent\u00fcrdiyot kat\u0131l\u0131r. Elde edilen bu kar\u0131\u015f\u0131mdan bir Litre suya iki damla damlat\u0131l\u0131r. Yar\u0131m saat bekletildikten sonra kullan\u0131l\u0131r. <\/p>\n
4-\u00a0Hastalananlar\u0131n yan\u0131na maske ve eldiven tak\u0131larak gidilmeli,<\/p>\n
5-\u00a0Kusmuk, balgam, d\u0131\u015fk\u0131 ve idrarlar\u0131na dokunulmamas\u0131 bunlar\u0131n ve bunlarla kirlenen e\u015fyalar\u0131n kire\u00e7 kayma\u011f\u0131 ile dezenfekte edilmesi<\/p>\n
6- Radyodan ve televizyondan yap\u0131lacak uyar\u0131 ve talimatlara aynen uyulmas\u0131,<\/p>\n
7-\u00a0B\u00f6lgede al\u0131\u015f\u0131lmam\u0131\u015f durumlar\u0131n (ayn\u0131 hastal\u0131k belirtilerini g\u00f6steren fazla ki\u015finin bulunmas\u0131, hayvanlar\u0131n \u00f6lmesi, Bitkilerin renk de\u011fi\u015ftirmesi gibi) en yak\u0131n resmi kurulu\u015fa ihbar edilmesi,<\/p>\n
8-\u00a0Hasta olan ki\u015filerin en yak\u0131ndaki sa\u011fl\u0131k kurumunca tetkiklerinin yap\u0131lmas\u0131<\/p>\n
\u015e\u00dcPHEL\u0130 B\u0130R ZARF ALINDI\u011eINDA <\/p>\n
–\u00a0Kesinlikle zarf sallanmayacak ve i\u00e7erisi bo\u015falt\u0131lmayacak,<\/p>\n
–\u00a0Zarf veya paket Plastik bir torbaya konulacak, b\u00f6ylece zarf\u0131n i\u00e7erisindeki maddelerin d\u0131\u015far\u0131 s\u0131zmas\u0131 \u00f6nlenecek. <\/p>\n
– E\u011fer plastik torba bulunamazsa paket veya zarf\u0131 herhangi bir \u015feyle \u00f6rt\u00fcn(ka\u011f\u0131t, bez) kaplay\u0131n ve \u00f6rt\u00fclen maddeyi bulundu\u011fu yerden kald\u0131rmay\u0131n, <\/p>\n
–\u00a0Biyolojik maddenin bulundu\u011fu oday\u0131 terk edin ve kap\u0131y\u0131 kapat\u0131n. Ellerinizi sabunla y\u0131kay\u0131n b\u00f6ylece tozun y\u00fcz\u00fcn\u00fcze bula\u015fmas\u0131n\u0131 \u00a0\u00f6nleyin, <\/p>\n
–\u00a0E\u011fer evde iseniz doktorunuza ula\u015f\u0131n ve bilgi almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n, e\u011fer i\u015fyerinde bulunuyorsan\u0131z amirlerinizi bilgilendirin,<\/p>\n
–\u00a0Biyolojik ajan\u0131n bulundu\u011fu oda veya b\u00f6lgeye giren ki\u015filerin listesini sa\u011fl\u0131k g\u00f6revlilerine ve resmi makamlara verin.<\/p>\n
E\u011fer bula\u015fma \u00a0havaland\u0131rma sistemine ula\u015fm\u0131\u015fsa:<\/p>\n
–\u00a0Havaland\u0131rma sistemi ve vantilat\u00f6rler kapat\u0131lacak, <\/p>\n
– B\u00f6lge hemen terkedilecek, <\/p>\n
–\u00a0Bu b\u00f6lge kapat\u0131lacak, <\/p>\n
–\u00a0Merkezi havaland\u0131rma sistemi koruma alt\u0131na al\u0131nacak.<\/p>\n
\u0130LK YARDIM<\/p>\n
\u0130lk yard\u0131m yapan ki\u015finin biyolojik sava\u015fta ilk ad\u0131m\u0131, kendilerini korumaya y\u00f6nelik olmal\u0131d\u0131r. Fiziksel korumada maske (cerrahi maske olabilir), elbise, eldiven ve botlardan olu\u015fan koruyucu ekipman kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Sa\u011fl\u0131k Kurulu\u015fundan yard\u0131m isteyin. G\u00fcvenlik kuvvetlerini arayarak bilgi verin.<\/p>\n
Hastay\u0131 solunum ve dola\u015f\u0131m\u0131 y\u00f6n\u00fcnden de\u011ferlendirin, \u0130lk de\u011ferlendirme ve m\u00fcdahale dekontaminasyondan \u00f6nce yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in k\u0131sa olmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n
Dekontaminasyon uygulay\u0131n. Dekontaminasyon; biyolojik maddenin tehlike olu\u015fturmas\u0131n\u0131 engellemek \u00fczere uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve temas yerindeki miktar\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 i\u015flemidir. Bu ama\u00e7la \u00fc\u00e7 metot kullan\u0131labilir.<\/p>\n
1- Mekanik: Su, hava filtreleri kullanarak cildin y\u0131kanmas\u0131, <\/p>\n
2- Kimyasal: S\u0131v\u0131, Gaz veya aerosol dezenfektan kullan\u0131m\u0131 ile etkenin zarars\u0131z hale getirilmesi. <\/p>\n
3- Fiziksel: Is\u0131, \u0131\u015f\u0131n kullanarak cisimler \u00fczerindeki etkenin \u00a0zarars\u0131z hale getirilmesi.<\/p>\n
\u015e\u00fcpheli biyolojik sava\u015f etkeni ile temasta, hastal\u0131k bula\u015fm\u0131\u015f giysiler \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131 ve koruyucu giysileri olan personel taraf\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Hasta cildi s\u00fcratle su ve sabunla y\u0131kanmal\u0131d\u0131r. Su ve sabunla y\u0131kamak etkenin hemen tamam\u0131n\u0131 ciltten uzakla\u015ft\u0131r\u0131r. Biyolojik etkenin \u00e7ok yo\u011fun bula\u015ft\u0131\u011f\u0131 cilt ise 0,5%’lik \u00e7ama\u015f\u0131r Suyu ile 10\u201315 dakika ciltte bekletilerek y\u0131kanmal\u0131d\u0131r. \u00c7ama\u015f\u0131r suyu ve di\u011fer dezenfektanlar yo\u011fun bula\u015fma d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r. G\u00f6ze ka\u00e7mamas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilmelidir.<\/p>\n
Giysilerin ve malzemelerin dekontaminasyonunda % 5’lik \u00e7ama\u015f\u0131r suyu kullan\u0131labilir. <\/p>\n
Karantina uygulay\u0131n; \u00e7apraz enfeksiyonlar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in kontamine ki\u015fileri di\u011ferlerinden ayr\u0131 tutun. <\/p>\n
Ayr\u0131nt\u0131l\u0131 yard\u0131m ve tan\u0131 konulmas\u0131 i\u00e7in sa\u011fl\u0131k kurulu\u015funa g\u00f6t\u00fcr\u00fcn.<\/p>\n
KAYNAK: Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Hudutlar Sahiller Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130nsan, hayvan ve yararl\u0131 Bitkilerde \u00f6l\u00fcm veya hasar meydana getirmek i\u00e7in kullan\u0131lan bakteri, vir\u00fcs veya bunlar\u0131n zehirleri (toksinleri) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131lan sava\u015f biyolojik sava\u015f olarak kabul edilir. Biyolojik sava\u015f amac\u0131yla kullan\u0131lan mikroplar ve bunlar\u0131n zehirlerinin elde edilmesi, depolanmas\u0131 ve kullan\u0131lmas\u0131 ucuz olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, ortaya \u00e7\u0131kacak hastal\u0131ktan korunmak ve bu hastal\u0131klar\u0131n tedavileri pahal\u0131 ve zordur. Bu silahlar\u0131 etkisiz hale getirecek kesin bir[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22524],"tags":[23057,23054,23058],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13194"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13194"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13194\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13194"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13194"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13194"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}