BEY\u0130N ZARININ \u0130Y\u0130 HUYLU T\u00dcM\u00d6RLER\u0130Meninks ad\u0131 verilen ve beyni saran zarlardan kaynaklanan t\u00fcm\u00f6rler i\u00e7erisinde en s\u0131k g\u00f6r\u00fcleni menenjiomalard\u0131r. Menenjiomalar genel olarak iyi huylu beyin t\u00fcm\u00f6rleridir. Beyni saran zarlar\u0131n en i\u00e7 k\u0131sm\u0131nda yer alan araknoid zardaki \u201cCap\u201d h\u00fccrelerinden kaynaklan\u0131rlar. Menenjiomalar primer beyin t\u00fcm\u00f6rlerinin yakla\u015f\u0131k %15’ini olu\u015ftururlar. \u0130lk olarak 1922 y\u0131l\u0131nda Harvey Cushing taraf\u0131ndan tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
40\u201360 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131nda ve kad\u0131nlarda daha s\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcrler. Kad\u0131nlarda daha s\u0131k g\u00f6r\u00fclmesi, hamilelik d\u00f6neminde b\u00fcy\u00fcme h\u0131z\u0131n\u0131n artmas\u0131 ve G\u00f6\u011f\u00fcs Kanseri ile birlikte g\u00f6r\u00fclmesi menenjiomalar\u0131n kad\u0131n seks hormonlar\u0131 ile ili\u015fkisini ortaya koymaktad\u0131r. Yap\u0131lan genetik \u00e7al\u0131\u015fmalarda 22. kromozomdaki bozuklu\u011fun menenjiomalar\u0131n olu\u015fmas\u0131nda etkili oldu\u011funa i\u015faret etmektedir. \u00c7ocuklarda \u00e7ok daha nadir g\u00f6r\u00fcl\u00fcler, \u00e7ocukluk ya\u015f beyin t\u00fcm\u00f6rlerinin yakla\u015f\u0131k %2’sini olu\u015ftururlar. Genel karakteristik \u00f6zellikleri yava\u015f b\u00fcy\u00fcme g\u00f6stermeleridir. Ayn\u0131 zamandan ekstraaksiyal yani beyin d\u0131\u015f\u0131 t\u00fcm\u00f6rlerdir, beyin dokusunun i\u00e7ine do\u011fru yay\u0131lmazlar, d\u0131\u015far\u0131dan b\u00fcy\u00fcyerek beyne bas\u0131 yaparlar. Yava\u015f b\u00fcy\u00fcme \u00f6zellikleri nedeni ile genellikle \u00e7ok ge\u00e7 fark edilirler. Bazen rastlant\u0131sal olarak beyin g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemeleri de saptan\u0131rken bazen de sadece bir ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 yak\u0131nmas\u0131 ile \u00e7ekilen beyin g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemelerinde tespit edilirler.<\/p>\n
Beyinin b\u00fct\u00fcn b\u00f6lgelerinde g\u00f6r\u00fclebildikleri i\u00e7in yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 bulgularda \u00e7e\u015fitlidir. Yerle\u015fmi\u015f olduklar\u0131 beyin b\u00f6lgesinin fonksiyonlar\u0131na g\u00f6re kas g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc (fel\u00e7ler), konu\u015fma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc, g\u00f6rme bozukluklar\u0131, davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fiklikleri, sa\u011f\u0131rl\u0131k, y\u00fcz felci gibi \u00e7ok de\u011fi\u015fken bir yelpazede bulgulara neden olabilirler. Bunun yan\u0131nda en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen \u015fikayet ise ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131d\u0131r. Hastalar bazen ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n y\u0131llard\u0131r var oldu\u011funu, son zamanlarda artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ederler.<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde menenjiomalar\u0131n tan\u0131s\u0131n\u0131 koymak art\u0131k \u00e7ok kolayla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Tan\u0131 konulmas\u0131nda b\u00fct\u00fcn radyolojik tetkiklerden faydalan\u0131lmaktad\u0131r. Direkt kafa grafilerinde kitlenin bulundu\u011fu b\u00f6lgede kemikle\u015fmeler g\u00f6zlenebilir. Beyin tomografisi ve \u00f6zellikle manyetik rezonans g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme (MR) menenjiomalar\u0131n tan\u0131s\u0131nda birlikte kullan\u0131lan vazge\u00e7ilmez g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme y\u00f6ntemleridir. \u00d6zellikle ila\u00e7l\u0131 (kontrastl\u0131) \u00e7ekilen beyin MR’de menenjiomalar \u00e7ok yo\u011fun ila\u00e7 tutmalar\u0131 ile tan\u0131n\u0131rlar. Ancak nadiren de olsa baz\u0131 di\u011fer organ t\u00fcm\u00f6rlerinin beyine s\u0131\u00e7ramalar\u0131 da menenjiomalar ile kar\u0131\u015fabilir. Bu t\u00fcm\u00f6rlerde yo\u011fun kontrast Madde tutarlar ve kesin tan\u0131 ancak t\u00fcm\u00f6r \u00e7\u0131kar\u0131larak patolojik incelemeye g\u00f6nderildi\u011finde konabilir. Bazen \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck beyin damarlar\u0131 ile kom\u015fuluk g\u00f6sterdiklerinde t\u00fcm\u00f6r ile damar\u0131n ili\u015fkisini belirlemek i\u00e7in beyin anjiografisi yapmak gerekir, b\u00f6ylece hem cerrahi planlama yap\u0131l\u0131r hem de m\u00fcmk\u00fcnse anjiografi esnas\u0131nda zararl\u0131 baz\u0131 t\u00fcm\u00f6r damarlar\u0131 Ameliyat esnas\u0131nda kan kayb\u0131n\u0131 azaltmak i\u00e7in t\u0131kanabilir.<\/p>\n
Menenjiomalar\u0131n as\u0131l tedavisi hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz cerrahi tedavidir. Yap\u0131lan cerrahinin boyutu tekrarlama oran\u0131n\u0131 etkileyen en \u00f6nemli parametredir.<\/p>\n
Menenjiomalar\u0131n tedavisinde di\u011fer tedavi se\u00e7enekleri ise sterotaktik radyoterapi (i\u015faretleme y\u00f6ntemi ile \u0131\u015f\u0131n tedavisi) dir. Bu y\u00f6ntem daha \u00e7ok 3\u20134 cm alt\u0131ndaki t\u00fcm\u00f6rlerde \u00f6nerilmektedir. Kesin tedavi olmad\u0131\u011f\u0131ndan ameliyat sonras\u0131 kal\u0131nt\u0131s\u0131 olan vakalar ve tekrarlayan vakalarda \u00f6nerilmektedir. Ayn\u0131 zamanda hassas beyin b\u00f6lgelerinde yerle\u015fmi\u015f olan ve ameliyatla hastada sakatl\u0131k olu\u015fturma riskinin y\u00fcksek oldu\u011fu vakalar i\u015faretli radyoterapi i\u00e7in uygun adaylard\u0131r.<\/p>\n
\u00d6zellikle ameliyat sonras\u0131nda kal\u0131nt\u0131s\u0131 olan ve k\u00f6t\u00fc huylu menenjiomalar\u0131n tedavisinde klasik radyoterapi (\u0131\u015f\u0131n tedavisi) de \u00f6nerilen tedavi se\u00e7eneklerinden biridir. Kemoterapi (ila\u00e7 tedavisi) bu tip t\u00fcm\u00f6rlerde \u00e7ok faydal\u0131 bir tedavi se\u00e7ene\u011fi olmamakla beraber g\u00fcn\u00fcm\u00fczde denenmekte olan \u00e7e\u015fitli kemoterapik ajanlar mevcuttur ve faydal\u0131 olabilece\u011fine dair yay\u0131nlar yap\u0131lmaktad\u0131r. Ancak bu konu halen ara\u015ft\u0131rma ve geli\u015ftirme a\u015famas\u0131nda olup rutin kullan\u0131ma hen\u00fcz girmemi\u015ftir.<\/p>\n
Menenjiomalar\u0131n kesin tedavisi cerrahi \u00e7\u0131kart\u0131md\u0131r. T\u00fcm\u00f6ral doku ne kadar geni\u015f, sa\u011flam dokudan ne kadar \u00e7ok ayr\u0131labilirse tekrarlama olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 o kadar azd\u0131r. Manyetik rezonans g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kullan\u0131lmakta olan en iyi tan\u0131sal g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme y\u00f6ntemidir. Erken tan\u0131 ve tedavi ba\u015far\u0131y\u0131 etkileyen en \u00f6nemli fakt\u00f6rd\u00fcr.<\/p>\n
BEY\u0130N ZARLARININ KANSERLER\u0130 (K\u00d6T\u00dc HUYLU T\u00dcM\u00d6RLER\u0130)<\/p>\n
Beyin zarlar\u0131, t\u00fcm beyin beyincik ve omurili\u011fi saran ve onu travmalardan ve enfeksiyonlardan koruyan yap\u0131lard\u0131r. Kal\u0131n bir d\u0131\u015f tabaka ile birlikte daha ince olan i\u00e7 zar tabakalar\u0131n\u0131 da i\u00e7erir. Beyin zarlar\u0131 hemen kafatas\u0131 i\u00e7 k\u0131sm\u0131nda ve t\u00fcm beyin dokusunun \u00fczerinde yer al\u0131r. T\u00fcm\u00fc ile beyin dokusundan ayr\u0131 bir yap\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Beyin zarlar\u0131n\u0131 olu\u015fturan h\u00fccrelerin, anormal, kontrols\u00fcz \u00e7o\u011falmalar\u0131 ile beyin zar\u0131 t\u00fcm\u00f6rleri olu\u015fmaktad\u0131r. Bu t\u00fcm\u00f6rlere Menenjiom ad\u0131 verilir. Bu h\u00fccreler Anormal \u00e7o\u011fal\u0131rken ne kadar as\u0131llar\u0131ndan uzakla\u015f\u0131r ve farkl\u0131la\u015f\u0131rlarsa o kadar habis ve k\u00f6t\u00fc huylu t\u00fcm\u00f6rlere d\u00f6nerken, ne kadar olu\u015ftuklar\u0131 h\u00fccreye benzer ve farkl\u0131la\u015fmazlarsa o kadar iyi huylu t\u00fcm\u00f6rleri olu\u015ftururlar.<\/p>\n
Beyin zarlar\u0131ndan olu\u015fan t\u00fcm\u00f6rler bu \u00f6zellikleri ile genellikle ve s\u0131kl\u0131kla iyi huyludurlar ve olduklar\u0131 yerde b\u00fcy\u00fcme e\u011filimindedirler.<\/p>\n
Bu t\u00fcm\u00f6rlerin %10 kadar\u0131 ise, atipik menenjiomlar ve malign menenjiomlar olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r ki bunlar da habis grubu olu\u015ftururlar ve daha h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcme e\u011filimindedirler. Menenjiomlar kad\u0131nlarda erkeklere oranla iki kat daha fazla saptan\u0131rken habis olan tiplerde kad\u0131n ve erkekler e\u015fit oranda etkilenirler. \u0130lerleyen ya\u015fla beraber saptanma s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 da artar. \u00c7ocuklarda \u00e7ok seyrek rastlan\u0131rken eri\u015fkinlerde s\u0131kl\u0131kla 50\u201360 ya\u015flar\u0131nda tespit edilir.<\/p>\n
Daha \u00f6nce de belirtildi\u011fi gibi beyin zarlar\u0131 t\u00fcm beyin dokusunu istisnas\u0131z \u015fekilde sarar ve dolay\u0131s\u0131 ile bu t\u00fcm\u00f6rler beynin her yerinden men\u015feyini alabilirler. \u00c7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ya da yerle\u015fti\u011fi yere g\u00f6re \u015fikayetler olu\u015ftururlar. Kafatas\u0131nda yer alan her t\u00fcm\u00f6r gibi ortak, \u00f6zel olmayan \u015fikayetlere yol a\u00e7arlar. Bunlar t\u00fcm kafa i\u00e7i t\u00fcm\u00f6rlerde g\u00f6r\u00fclebilen ve kom\u015fu normal dokular\u0131n s\u0131k\u0131\u015fmas\u0131na ya da itilmesine ba\u011fl\u0131 olarak geli\u015fen ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, bulant\u0131 ve kusma yak\u0131nmalar\u0131d\u0131r. Bu \u015fikayetler sabah uyan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda daha \u00e7ok olma e\u011filimindedirler. A\u011fr\u0131 kesicilere genellikle yan\u0131t azd\u0131r. Menenjiomlar ayn\u0131 zamanda yerle\u015ftiklere yere g\u00f6re de yak\u0131nmalara neden olurlar. Kol ve baca\u011f\u0131 hareket ettiren yere yak\u0131n kom\u015fuluktaki t\u00fcm\u00f6rlerde kol ve bacakta ilerleyici fel\u00e7 ve hissizlik, g\u00f6z sinirine yak\u0131n yerle\u015fimlerde, tek veya her iki g\u00f6zde ilerleyici g\u00f6rme kayb\u0131, denge organ\u0131 ya da beyincik yerle\u015fiminde ise ilerleyici dengesizlik, i\u015fitme azalmas\u0131 ya da ba\u015f d\u00f6nmesi yak\u0131nmalar\u0131 g\u00f6zlemlenebilir. Bazen de bu \u015fikayetlerle ya da tek ba\u015f\u0131na, bilin\u00e7 kayb\u0131 ve kas\u0131lmalarla giden sara krizlerine de yol a\u00e7abilir. Habis Menenjiomlar di\u011fer menenjiomlara oranlara daha h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcrler genellikle haftalar i\u00e7inde yak\u0131nmalar ilerleme g\u00f6sterir.<\/p>\n
TANI<\/p>\n
Bug\u00fcn b\u00fct\u00fcn di\u011fer beyin t\u00fcm\u00f6rlerinde oldu\u011fu gibi en de\u011ferli tan\u0131 arac\u0131 beynin manyetik rezonans g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemesidir (beyin MR). Beyin MR ile milimetrik boyutlu t\u00fcm\u00f6rler bile tan\u0131nabilir. doktorunuz gerekti\u011finde ila\u00e7l\u0131 MR ile de tan\u0131y\u0131 destekleyecektir. Beyin tomografisi de yine tan\u0131 koydurucu de\u011ferli bir ara\u00e7t\u0131r. Her iki y\u00f6ntem ile de habis olan t\u00fcm\u00f6rleri di\u011fer menenjiomlardan ay\u0131rd etmek kolay de\u011fildir. Ancak t\u00fcm\u00f6r\u00fcn etraf\u0131ndaki \u00f6demli dokunun daha fazla oldu\u011fu habis olanlarda s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n
TEDAV\u0130<\/p>\n
Bug\u00fcn i\u00e7in menenjiomlar\u0131n hangisinin selim hangisinin habis oldu\u011funu cerrahi \u00f6ncesi anlamak kolay de\u011fildir. Genel olarak menenjiomlar\u0131n tedavisinde bir\u00e7ok fakt\u00f6r g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutularak 3 yoldan biri tercih edilecektir.<\/p>\n
Tedavisiz izlem: Herhangi bir tedavi yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n, belirli aral\u0131klarla kontrole \u00e7a\u011fr\u0131larak t\u00fcm\u00f6r geli\u015fiminin izlenmesidir. Ciddi kalp rahats\u0131zl\u0131klar\u0131, ciddi sistemik hastal\u0131klar, ileri ya\u015f gibi ameliyat\u0131n sak\u0131ncal\u0131 ve riskli olabilece\u011fi durumlarda, \u00e7ok riskli bir yerle\u015fim g\u00f6steren t\u00fcm\u00f6rlerde ya da \u00e7ok ufak boyutlu baz\u0131 t\u00fcm\u00f6rlerde bu yol izlenebilir.<\/p>\n
Cerrahi tedavi: bir\u00e7ok menenjiomlu hastada en etkili yol cerrahi ile t\u00fcm\u00f6r\u00fcn \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131d\u0131r. T\u00fcm\u00f6r\u00fcn yerle\u015fim yerine g\u00f6re riski azaltmak ve zarar vermemek ad\u0131na t\u00fcm\u00f6r\u00fcn bir k\u0131sm\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lamayabilir. Buna kar\u015f\u0131n \u00e7o\u011fu vakada sorunsuz olarak tamamen \u00e7\u0131karma sa\u011flanabilirken baz\u0131 hastalarda cerrahi sonras\u0131 ge\u00e7ici veya kal\u0131c\u0131 yen bulgular eklenebilir. Kol ve bacaktaki g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fckte artma, konu\u015fma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc gibi.<\/p>\n
Gamma knife cerrahisi: Bu i\u015flem \u00f6zel bir ba\u015fl\u0131k tak\u0131larak bilgisayar ortam\u0131nda yap\u0131lan \u00f6l\u00e7\u00fcmlerle sadece t\u00fcm\u00f6r dokusuna yo\u011fun ve s\u0131n\u0131rl\u0131 \u0131\u015f\u0131n tedavisi yap\u0131lmas\u0131d\u0131r. Cerrahi ile \u00e7\u0131karman\u0131n riskli ya da m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgelerde, t\u00fcm\u00f6r \u00e7ok b\u00fcy\u00fck de\u011filse (3 santimetreden d\u00fc\u015f\u00fck) veya ya\u015fl\u0131 hastalarda tercih edilebilir.<\/p>\n
Ancak e\u011fer g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme y\u00f6ntemleri ile habis oldu\u011fu \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcrse, tedavide mutlak cerrahi \u00f6n plana al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Cerrahi ile olabildi\u011fince cerrahi olarak h\u00fccre azalt\u0131lmas\u0131 planlanmal\u0131d\u0131r. Cerrahi sonras\u0131 patoloji sonucu atipik tip veya anaplastik tip gibi habis olan tiplerden biri ise hasta onkolojiye y\u00f6nlendirilecek ve tedaviye mutlaka radyoterapi-I\u015f\u0131n tedavisi eklenecektir.<\/p>\n
PROGNOZ (G\u0130D\u0130\u015eAT)<\/p>\n
Beyin zarlar\u0131n\u0131n habis t\u00fcm\u00f6rleri tedavide olduk\u00e7a zorlan\u0131lan, n\u00fcks oran\u0131 olduk\u00e7a fazla olan t\u00fcm\u00f6rlerdir. Tam \u00e7\u0131kar\u0131lamayan bir habis menenjiom olgusu hemen her zaman n\u00fckseder. Tam \u00e7\u0131kar\u0131lanlarda bile n\u00fcks oran\u0131 %20 civar\u0131ndad\u0131r. Atipik olan tipte ya\u015fam beklentisi bug\u00fcn 10 y\u0131l\u0131n \u00fczerindedir. Anaplastik olan tipte ise beklenen ya\u015fam s\u00fcresi 3-4 y\u0131l civar\u0131ndad\u0131r. Baz\u0131 hastalarda ise t\u00fcm\u00f6r \u00e7ok \u00f6nemli beyin yap\u0131lar\u0131na kom\u015fuluk g\u00f6sterirler ki bu durumda t\u00fcm\u00f6r\u00fcn tam \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmaz ve bu durumda tekrarlayan cerrahi tedaviler gerekebilmektedir.<\/p>\n
HAZIRLAYAN; Dr Halil TOPLAMAO\u011eLU<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
BEY\u0130N ZARININ \u0130Y\u0130 HUYLU T\u00dcM\u00d6RLER\u0130Meninks ad\u0131 verilen ve beyni saran zarlardan kaynaklanan t\u00fcm\u00f6rler i\u00e7erisinde en s\u0131k g\u00f6r\u00fcleni menenjiomalard\u0131r. Menenjiomalar genel olarak iyi huylu beyin t\u00fcm\u00f6rleridir. Beyni saran zarlar\u0131n en i\u00e7 k\u0131sm\u0131nda yer alan araknoid zardaki \u201cCap\u201d h\u00fccrelerinden kaynaklan\u0131rlar. Menenjiomalar primer beyin t\u00fcm\u00f6rlerinin yakla\u015f\u0131k %15’ini olu\u015ftururlar. \u0130lk olarak 1922 y\u0131l\u0131nda Harvey Cushing taraf\u0131ndan tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. 40\u201360 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131nda ve kad\u0131nlarda daha s\u0131k[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22524],"tags":[23066],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13198"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13198"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13198\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13198"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13198"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13198"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}