Bellek; K\u0131saca \u00f6\u011frenilenlerin depolanmas\u0131d\u0131r. Bellek, \u00f6\u011frenilen bilgilerin ve ya\u015fant\u0131lar\u0131n de\u011ferlendirilmesi, i\u015flenmesi, kodlanmas\u0131 ve zihinde depolanmas\u0131 ve gerekti\u011finde hat\u0131rlanmas\u0131 i\u015flevidir. <\/p>\n
Belle\u011fin \u00d6zellikleri: <\/p>\n
Bellek kapasitesi: Genel olarak edinilmi\u015f davran\u0131\u015flar\u0131 \u00e7ok olan t\u00fcrlerin daha geni\u015f bellek kapasitesine sahip olduklar\u0131 s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n
Bellek i\u00e7eri\u011fi: \u0130nsan\u0131n bellek deposuna aktar\u0131lm\u0131\u015f ya\u015fant\u0131lar\u0131, \u00f6\u011frendikleri, duyduklar\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, alg\u0131lad\u0131klar\u0131, an\u0131lar\u0131 gibi somut ve soyut etkinlikleri bellek i\u00e7eri\u011fini olu\u015fturur.<\/p>\n
Bellek ve bilin\u00e7 ili\u015fkisi: \u00c7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m yoluyla bellek deposundan bilince \u00e7a\u011fr\u0131lan i\u00e7erikler bilin\u00e7 alan\u0131na girerek zihinsel etkinlik g\u00f6sterirler ve daha sonra bellek deposuna d\u00f6nerler<\/p>\n
\u00c7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m: Yeni uyaranlarla bellek deposundaki i\u00e7eriklerin b\u00fct\u00fcnle\u015ftirilmesi, aralar\u0131nda anlaml\u0131 bir ba\u011f kurulmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
An\u0131msama (Hat\u0131rlama): Bellekte depolanm\u0131\u015f i\u00e7eriklerin bilin\u00e7 alan\u0131na getirilerek yeniden ya\u015fanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Unutma: Peki\u015ftirme olmazsa zamanla depodaki bilgiler silinir.<\/p>\n
Bellek transferi: \u0130nsanlar i\u00e7in k\u00fclt\u00fcr ortak bellek olarak kabul edilir. Bu bellek, o toplumda ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa aktar\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Belle\u011fin \u0130\u015flevleri:<\/p>\n
Saptama: Bireyin i\u00e7 ve d\u0131\u015f \u00e7evresinde olup bitenleri tan\u0131mas\u0131n\u0131 ve \u00f6\u011frenmesini g\u00f6sterir. Dikkat gerektirir.<\/p>\n
Saklama: Al\u0131nan bilgilerin kodlanarak depolanmas\u0131d\u0131r.\u00a0 \u0130\u00e7erik ayr\u0131nt\u0131lardan ba\u015flanarak yava\u015f yava\u015f silinir.<\/p>\n
An\u0131msama: \u0130\u00e7eriklerin \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m yoluyla bilin\u00e7 alan\u0131na getirilerek yeniden ya\u015fanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Yerine yerle\u015ftirme: \u0130\u00e7erikler yer ve zaman ili\u015fkisine g\u00f6re bir araya getirilerek bir b\u00fct\u00fcn olu\u015ftururlar<\/p>\n
Bellek T\u00fcrleri: <\/p>\n
K\u0131sa s\u00fcreli (yak\u0131n ) bellek: \u00d6\u011frenilen bilgilerin \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre ancak birka\u00e7 Dakika tutulabildi\u011fi bellektir.<\/p>\n
\u0130ntermittan(sekonder) Bellek: Olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in 30 dakika\u2013 3 Saat gereklidir. Bilgi Dakikalar veya g\u00fcnler, haftalar i\u00e7erisinde saklan\u0131r, ancak bilginin \u00e7a\u011fr\u0131lmas\u0131 zordur. Tekrarlama gerektirir.<\/p>\n
Uzun s\u00fcreli bellek: \u0130\u00e7erikler dakikalardan daha uzun, hatta y\u0131llarca bu bellekte tutulabilir.<\/p>\n
K\u0131sa Ve Uzun S\u00fcreli Bellek Aras\u0131ndaki Farklar:\u00a0 <\/p>\n
K\u0131sa s\u00fcreli bellekte g\u00f6rsel ve i\u015fitsel kodlama, uzun s\u00fcreli bellekte anlamsal kodlama olur.<\/p>\n
K\u0131sa s\u00fcreli belle\u011fin depolama kapasitesi 7+2 birim iken uzun s\u00fcreli belle\u011fin kapasitesi \u00e7ok daha fazlad\u0131r.<\/p>\n
Zaman ge\u00e7mesi nedeniyle uzun s\u00fcreli bellekten zihne geri getirme i\u015flemi hata yapmaya e\u011filim g\u00f6sterir<\/p>\n
Bellek Bozukluklar\u0131: <\/p>\n
Amnezi: Unutma<\/p>\n
Anterograd (ileriye do\u011fru) amnezi: Ya\u015fanan olay\u0131n ard\u0131ndan gelenleri an\u0131msayamamad\u0131r.<\/p>\n
Retrograd (geriye do\u011fru) amnezi: Ya\u015fanan olay\u0131n \u00f6ncesinde olanlar\u0131 an\u0131msayamamad\u0131r.<\/p>\n
Retro-anterograd amnezi: Olay\u0131n \u00f6ncesini ve sonras\u0131n\u0131 hat\u0131rlayamamad\u0131r.<\/p>\n
Hipermnezi: A\u015f\u0131r\u0131 hat\u0131rlama durumudur.<\/p>\n
Paramnezi: Bellek \u00e7arp\u0131tmalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bo\u015fluk doldurma (Konfob\u00fclasyon) : Bellekteki olaylar\u0131n bilin\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 olarak doldurulmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Deja vu: \u0130lk kez g\u00f6r\u00fclen bir \u015feyi ge\u00e7mi\u015fte g\u00f6rm\u00fc\u015f yan\u0131lg\u0131s\u0131na d\u00fc\u015fmektir.<\/p>\n
Jamais vu: Bireyin daha \u00f6nce g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015feyleri ilk kez g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015feklinde yan\u0131lsamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
AMNEZ\u0130<\/p>\n
Amnezi; kal\u0131c\u0131, dura\u011fan ve yayg\u0131n bir sendromdur. Olas\u0131 nedenleri aras\u0131nda kafa travmas\u0131, beyin enfeksiyonu, beyin kanamalar\u0131, kan \u015fekeri d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fckleri, beynin Oksijensiz kalmas\u0131, t\u00fcm\u00f6r\u00a0 ve baz\u0131 metabolik hastal\u0131klar gibi organik nedenler say\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
\u0130leriye Y\u00f6nelik Amnezi<\/p>\n
Haf\u0131za kayb\u0131 belirgin, a\u011f\u0131r derecede ileriye y\u00f6neliktir. \u0130leriye y\u00f6nelik amnezide ki\u015fi, etraf\u0131nda olup bitenleri anlayamamakta, \u00f6rne\u011fin y\u00fcz\u00fcn\u00fc y\u0131kay\u0131p y\u0131kamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 di\u015fini f\u0131r\u00e7alay\u0131p f\u0131r\u00e7alamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlayamamaktad\u0131r. Bu durumdaki ki\u015fi ayn\u0131 sayfay\u0131 defalarca okudu\u011fu ya da ayn\u0131 ki\u015fiyle \u00e7ok k\u0131sa aral\u0131klarla \u00fcst \u00fcste defalarca kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 halde bunlara ili\u015fkin bir “an\u0131” olu\u015fturamamaktad\u0131r. \u00d6te yandan bu ki\u015filer, bildikleri bir konuyla ilgili anlaml\u0131 konu\u015fabilmekte, satran\u00e7, Ka\u011f\u0131t oyunu gibi zihinsel beceri ve genel d\u00fcnya bilgisi gerektiren konularda zorlanmamakta, bir konuyla ilgili mant\u0131ksal \u00e7\u0131kar\u0131mda bulunma ya da fikir y\u00fcr\u00fctmede aksama g\u00f6stermemektedir.<\/p>\n
\u0130leriye y\u00f6nelik amnezide ki\u015finin amnezi durumunun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131ndan \u00f6nceki olaylara ili\u015fkin an\u0131lar\u0131nda genellikle bir kay\u0131p s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n
Geriye Y\u00f6nelik Amnezi<\/p>\n
Bellek yitiminin geriye y\u00f6nelik amnezi olarak tan\u0131mlanabilmesinin ko\u015fulu, ki\u015finin kay\u0131t ve saklama i\u015flevleri sa\u011flamken ge\u00e7mi\u015f ya\u015fama ili\u015fkin hi\u00e7bir an\u0131y\u0131 getirememesidir. Ki\u015fi amnezi durumunu yaratan olay\u0131n hem \u00f6ncesindeki (geriye y\u00f6nelik amnezi) hem de sonras\u0131ndaki (ileriye y\u00f6nelik amnezi) ya\u015fam\u0131ndan hi\u00e7bir \u015fey hat\u0131rlam\u0131yorsa geriye y\u00f6nelik amneziden s\u00f6z edilebilir.<\/p>\n
Korsakoff Amnezisi<\/p>\n
Korsakoff amnezisi, uzun s\u00fcreli Alkol kullan\u0131m\u0131 sonucu ortaya \u00e7\u0131kan bir sendromdur. Uzun s\u00fcreli alkol kullan\u0131m\u0131, tiamin vitamini eksikli\u011fine yol a\u00e7maktad\u0131r. Tiamin eksikli\u011fi ise beynin baz\u0131 b\u00f6lgelerini (talamus ve hipotalamus) hasara u\u011fratmaktad\u0131r. N\u00f6ropsikolojik a\u00e7\u0131dan Korsakoff amnezisi ani amnezilere g\u00f6re ideal olmayan \u00f6zellikler ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Korsakoff amnezisi yava\u015f geli\u015fti\u011fi i\u00e7in hastan\u0131n ba\u015fvurudan \u00f6nceki bellek g\u00fc\u00e7l\u00fckleri saptanamamaktad\u0131r. Bu durum, amneziden \u00f6nceki (geriye y\u00f6nelik amnezi) ya\u015fant\u0131lar\u0131 hat\u0131rlama ile amneziden sonraki (ileriye y\u00f6nelik amnezi) ya\u015fant\u0131lar\u0131 hat\u0131rlama ayr\u0131m\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftirmektedir.<\/p>\n
Ge\u00e7ici Global Amneziler<\/p>\n
Saf geriye y\u00f6nelik amnezi vakalar\u0131na rastlanmamakla birlikte baz\u0131 vakalar, getirme g\u00fc\u00e7l\u00fcklerinin rol oynad\u0131\u011f\u0131 amnezinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Ge\u00e7ici global amneziler birka\u00e7 saat ile 24 saat i\u00e7erisinde sonlan\u0131r. Bu sendromda daha \u00f6nceden bili\u015fsel a\u00e7\u0131dan normal olan hastan\u0131n aniden yak\u0131n zamana ili\u015fkin olaylar\u0131 belle\u011finde tutamad\u0131\u011f\u0131 ve kendi \u00e7evresine ili\u015fkin s\u00fcrekli ayn\u0131 sorular\u0131 tekrarlad\u0131\u011f\u0131 ve bazen de kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu atak s\u0131ras\u0131nda hastada hem ileriye hem de geriye d\u00f6nelik haf\u0131za kayb\u0131 olur. D\u00fczelme olu\u015fur ancak geriye d\u00f6n\u00fck haf\u0131zada olaydan \u00f6nceye ait k\u0131sa bir kal\u0131c\u0131 bo\u015fluk meydana gelir. Ge\u00e7ici global amnezi durumlar\u0131na di\u011fer \u00f6rnekler, genellikle bir travma sonucu olu\u015fan ve zamanla yerine gelen bellek yitimleridir. \u00d6rne\u011fin d\u00fc\u015fme sonucu olu\u015fan bir amnezi durumundan kurtulan ki\u015filerde kazadan sonraki saatlere ili\u015fkin an\u0131lar\u0131n kayboldu\u011fu ya da futbol oyuncular\u0131n\u0131n oyun s\u0131ras\u0131ndaki bir \u00e7arp\u0131\u015fman\u0131n hemen sonras\u0131ndaki olaylar\u0131 hat\u0131rlamad\u0131\u011f\u0131 s\u0131k rapor edilen geriye y\u00f6nelik bellek yitimleridir.<\/p>\n
HAZIRLAYAN; Dr. Erdem G\u00dcRKA\u015e<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bellek; K\u0131saca \u00f6\u011frenilenlerin depolanmas\u0131d\u0131r. Bellek, \u00f6\u011frenilen bilgilerin ve ya\u015fant\u0131lar\u0131n de\u011ferlendirilmesi, i\u015flenmesi, kodlanmas\u0131 ve zihinde depolanmas\u0131 ve gerekti\u011finde hat\u0131rlanmas\u0131 i\u015flevidir. Belle\u011fin \u00d6zellikleri: Bellek kapasitesi: Genel olarak edinilmi\u015f davran\u0131\u015flar\u0131 \u00e7ok olan t\u00fcrlerin daha geni\u015f bellek kapasitesine sahip olduklar\u0131 s\u00f6ylenebilir. Bellek i\u00e7eri\u011fi: \u0130nsan\u0131n bellek deposuna aktar\u0131lm\u0131\u015f ya\u015fant\u0131lar\u0131, \u00f6\u011frendikleri, duyduklar\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, alg\u0131lad\u0131klar\u0131, an\u0131lar\u0131 gibi somut ve soyut etkinlikleri bellek i\u00e7eri\u011fini olu\u015fturur. Bellek ve bilin\u00e7[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22524],"tags":[23077,23083,23087,23080],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13202"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13202"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13202\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13202"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13202"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13202"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}