Omurga, omur ad\u0131 verilen birbirine ba\u011fl\u0131 bir dizi kemik yap\u0131dan olu\u015fmu\u015ftur. Disk, omurlar\u0131 birbirine ba\u011flayan ve omurlar aras\u0131 yast\u0131k gibi i\u015flev g\u00f6ren sa\u011flam bir ba\u011f dokudur. Diskler, anulus fibrosus ad\u0131 verilen sa\u011flam bir d\u0131\u015f tabakadan ve ortas\u0131nda jel yap\u0131daki nukleus pulposusdan olu\u015fur. Ki\u015fi ya\u015fland\u0131k\u00e7a ortadaki jel yap\u0131 Su i\u00e7eri\u011fini kaybederek yast\u0131k g\u00f6revin daha az yerine getirmeye ba\u015flar. Bu durum, disk merkezinin d\u0131\u015f tabakadaki bir \u00e7atlak yoluyla yer de\u011fi\u015ftirerek disk f\u0131t\u0131kla\u015fmas\u0131 (bel f\u0131t\u0131\u011f\u0131) denilen durumu olu\u015fturmas\u0131na neden olur. F\u0131t\u0131klar\u0131n \u00e7o\u011fu bel omurlar\u0131n\u0131n tam bel b\u00f6lgesinde ve belin hemen alt\u0131nda bulunan son iki diskinde olu\u015fmaktad\u0131r<\/p>\n
BEL\u0130RT\u0130LER\u0130<\/p>\n
F\u0131t\u0131kla\u015fm\u0131\u015f bir disk, bel a\u011fr\u0131s\u0131 olu\u015fturabildi\u011fi gibi, omurgadan \u00e7\u0131kan sinirlere bask\u0131 olu\u015fturabilir ve siyatik olarak adland\u0131r\u0131lan bacaklarda a\u011fr\u0131, uyu\u015fma ve ayakta g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011fe neden olabilir. Bel ve bacak a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n bel f\u0131t\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir\u00e7ok ba\u015fka sebebi de bulunmaktad\u0131r. Bu nedenle ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131n\u0131n dikkatli yap\u0131lmas\u0131 gereklidir.<\/p>\n
TEDAV\u0130<\/p>\n
Ani geli\u015fen bel f\u0131t\u0131\u011f\u0131 olan hastalar\u0131n yakla\u015f\u0131k %80- 90’\u0131, cerrahi m\u00fcdahale olmadan iyile\u015febilmektedir. doktorunuz genellikle cerrahi d\u0131\u015f\u0131 y\u00f6ntemler ile tedaviye ba\u015flayacakt\u0131r. \u015eayet a\u011fr\u0131n\u0131z nedeniyle hala g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam aktivitelerinizi yerine getiremiyorsan\u0131z, ciddi g\u00fcc kayb\u0131 veya idrar tutamama gibi sorunlar varsa, hekiminiz size cerrahi tedaviyi \u00f6nerebilir. Cerrahi tedavi her ne kadar baca\u011f\u0131n\u0131z\u0131n eski g\u00fcc\u00fcn\u00fc tam olarak geri getiremese de daha da g\u00fc\u00e7s\u00fczle\u015fmesini \u00f6nler ve bacak a\u011fr\u0131n\u0131z\u0131 ge\u00e7mesine yard\u0131mc\u0131 olur. Cerrahi genellikle sizi bacak a\u011fr\u0131s\u0131ndan kurtarmak i\u00e7in \u00f6nerilir ve bu konuda %90’\u0131n \u00fczerinde ba\u015far\u0131ya sahiptir, fakat bel a\u011fr\u0131n\u0131 ge\u00e7irmekte daha az oranda etkilidir.<\/p>\n
Cerrahi D\u0131\u015f\u0131 Tedavi Y\u00f6ntemleri<\/p>\n
Hekiminiz size cerrahi d\u0131\u015f\u0131 tedaviler olarak k\u0131sa s\u00fcreli istirahat, \u015fi\u015fli\u011fi azaltmak i\u00e7in antienflamatuar tedavi, a\u011fr\u0131y\u0131 kontrol alt\u0131na almak i\u00e7in a\u011fr\u0131 kesiciler, fizik tedavi, egzersizler veya epidural steroid enjeksiyonu tedavisi \u00f6nerebilir. \u015eayet size istirahat \u00f6nerildi ise \u00f6nerilen s\u00fcre kadar yatak istirahat\u0131 yapmaya \u00f6zen g\u00f6steriniz. \u00c7ok uzun s\u00fcreli yatak istirahat\u0131, eklemlerde sertli\u011fe ve kaslar\u0131n\u0131zda g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011fe neden olarak a\u011fr\u0131y\u0131 azaltacak hareketleri yapman\u0131za engel olur. Tedaviniz s\u0131ras\u0131nda doktorunuza tekrar \u00e7al\u0131\u015fmaya ne zaman ba\u015flayabilece\u011finizi sorunuz. Hekiminiz tedaviye ba\u015flad\u0131ktan sonra, belinizi zorlamadan g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam aktivitelerinizi nas\u0131l yapaca\u011f\u0131n\u0131za dair e\u011fitim verebilir. Cerrahi d\u0131\u015f\u0131 tedavinin amac\u0131 sinir ve disk zedelenmesini azaltmak ve omurgay\u0131 korumak i\u00e7in fizik kondisyonu geli\u015ftirmek ve genel v\u00fccut i\u015flevselli\u011fini artt\u0131rmakt\u0131r. Bu, bel f\u0131t\u0131\u011f\u0131 hastalar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funda ancak birden fazla tedavi y\u00f6nteminin bir arada uyguland\u0131\u011f\u0131 organize bir program ile ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir.<\/p>\n
Hekiminiz sizi egzersiz program\u0131na haz\u0131rlayabilmek i\u00e7in a\u011fr\u0131n\u0131z\u0131 azaltmak ve kas spazm\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in bazen \u00f6ncelikle ultrason, Elektrik uyar\u0131m\u0131, s\u0131cak-so\u011fuk uygulamalar\u0131 ve y\u00fczeysel y\u00f6ntemleri \u00f6nerebilir.<\/p>\n
Traksiyon (germe) da baz\u0131 hastalarda s\u0131n\u0131rl\u0131 a\u011fr\u0131 kontrol\u00fc sa\u011flayabilir. Bazen de doktorunuz f\u0131t\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 iyile\u015ftiremeyecek olmas\u0131na ra\u011fmen, a\u011fr\u0131n\u0131z\u0131 azaltmak i\u00e7in \u00e7elik \u00e7ubuklar\u0131 bulunan veya esnek bel korseleri kullanmaz\u0131 \u00f6nerebilir. Man\u00fcplasyon (bel \u00e7ekme), spesifik olmayan bel a\u011fr\u0131lar\u0131nda k\u0131sa s\u00fcreli bir iyile\u015fme sa\u011flayabilirse de bel f\u0131t\u0131\u011f\u0131 vakalar\u0131nda \u00e7o\u011funlukla \u00f6nerilmemektedir.<\/p>\n
Bel veya bacak a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131 azaltmak i\u00e7in \u00f6ncelikle hafif germe egzersizleri ve post\u00fcr de\u011fi\u015fiklikleri \u00f6nerilmelidir. A\u011fr\u0131n\u0131z azald\u0131ktan sonra esneklik kuvvet ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 geli\u015ftirecek ve normal g\u00fcnl\u00fck ya\u015fant\u0131n\u0131za d\u00f6nmenize yard\u0131mc\u0131 olacak daha etkin egzersizler yap\u0131labilir. Egzersizlere ba\u015fland\u0131ktan sonra iyile\u015fme durumuna g\u00f6re egzersiz tipi \u015fekillendirilmelidir. Ev egzersizleri ve germe programlar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek ve devam ettirmek tedavinin \u00f6nemli par\u00e7alar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u0130la\u00e7 Tedavisi Ve A\u011fr\u0131 Kontrol\u00fc<\/p>\n
A\u011fr\u0131y\u0131 kontrol alt\u0131na almak i\u00e7in kullan\u0131lan ila\u00e7lara analjezik ila\u00e7lar (a\u011fr\u0131 kesiciler) denir. \u00c7ok s\u0131k olmamakla birlikte bazen kas gev\u015feticiler \u00f6nerilebilir. \u015eayet \u015fiddetli a\u011fr\u0131n\u0131z varsa doktorunuz k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7in narkotik a\u011fr\u0131 kesicileri kullanman\u0131z\u0131 \u00f6nerebilir. Bu ila\u00e7lar\u0131 sadece ihtiyac\u0131n\u0131z dahilinde kullan\u0131n\u0131z. Aksi takdirde uzun s\u00fcre ve y\u00fcksek dozda kullanman\u0131z daha h\u0131zl\u0131 iyile\u015fmenize neden olmayaca\u011f\u0131 gibi kab\u0131zl\u0131k ve uyku hali gibi istenmeyen yan etkilere neden olabilir ve bu ila\u00e7lara ba\u011f\u0131ml\u0131 hale gelebilirsiniz. \u0130la\u00e7lar\u0131n tamam\u0131 sadece \u00f6nerildi\u011fi \u015fekilde kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Doktorunuza kullanmakta oldu\u011funuz ila\u00e7lar\u0131 tam olarak bildiriniz ve verilen tedaviden fayda g\u00f6r\u00fcp g\u00f6rmedi\u011finizi belirtiniz.<\/p>\n
Nonsteroidal antienflamatuar ila\u00e7lar (NSA\u0130\u0130) da a\u011fr\u0131 kesicilerdir ve ayr\u0131ca bel f\u0131t\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir sonucu olarak ortaya \u00e7\u0131kan \u015fi\u015flik ve enflamasyonu azaltmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131rlar. \u015eayet doktorunuz size a\u011fr\u0131 kesici veya antienflamatuar ila\u00e7lar \u00f6nerdiyse mide a\u011fr\u0131s\u0131 veya kanamas\u0131 gibi yan etkileri y\u00f6n\u00fcnden dikkatli olmal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n
A\u011fr\u0131 kesici veya antienflamatuar ila\u00e7lar\u0131n uzun s\u00fcreli kullan\u0131mlar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kabilecek problemler a\u00e7\u0131s\u0131ndan doktorunuzun kontrol\u00fcnde olmal\u0131s\u0131n\u0131z. \u015eayet \u015fiddetli bacak a\u011fr\u0131n\u0131z varsa epidural enjeksiyonlar veya \u2018bloklar’ \u00f6nerilebilir. Bunlar epidural mesafeye (spinal sinirlerin etraf\u0131ndaki bo\u015fluk) bu teknik \u00fczerine \u00f6zel olarak e\u011fitim alm\u0131\u015f bir doktor taraf\u0131ndan yap\u0131lan kortikosteroid enjeksiyonlar\u0131d\u0131r. \u0130lk enjeksiyondan sonra birka\u00e7 kez daha ayn\u0131 i\u015flem tekrarlanabilir. Bu tedaviler genellikle kapsaml\u0131 bir fizik tedavi program\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak uygulanmaktad\u0131r. Bu enjeksiyonlar\u0131n amac\u0131 sinir ve diskin enflamasyonunu azaltmakt\u0131r.<\/p>\n
Tetik nokta enjeksiyonlar\u0131 do\u011frudan belde ya da kal\u00e7ada a\u011fr\u0131yan yumu\u015fak doku veya kas i\u00e7ine bazen kortikosteroid ile birlikte yap\u0131lan lokal anestezik Madde enjeksiyonlar\u0131d\u0131r. A\u011fr\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131nda s\u0131kl\u0131kla yararl\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen tetik nokta enjeksiyonlar\u0131n\u0131n bel f\u0131t\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine iyile\u015ftirici bir etkisi yoktur.<\/p>\n
Cerrahi Tedavi<\/p>\n
Cerrahinin amac\u0131 a\u011fr\u0131 ve bacakta g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011fe neden olan f\u0131t\u0131kla\u015fm\u0131\u015f diskin sinire bask\u0131s\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmakt\u0131r. En s\u0131k kullan\u0131lan y\u00f6ntem diskektomi veya sadece f\u0131t\u0131kla\u015fan disk par\u00e7as\u0131n\u0131n temizlendi\u011fi parsiyel (k\u0131smi) diskektomidir. Diski net olarak g\u00f6rebilmek i\u00e7in bazen, diskin arka taraf\u0131nda bulunan lamina denen kemi\u011fin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karmak gerekir. Al\u0131nan kemik \u00e7ok az bir par\u00e7a (hemilaminatomi) veya daha geni\u015f bir k\u0131s\u0131m (hemilaminektomi) olabilir. Baz\u0131 cerrahlar baz\u0131 vakalarda endoskop veya mikroskop kullanabilirler. Diskektomi lokal, spinal veya genel Anestezi alt\u0131nda yap\u0131labilir. Hasta Ameliyat Masas\u0131na y\u00fcz\u00fcst\u00fc, genellikle de diz\u00fcst\u00fc pozisyonda yatar. F\u0131t\u0131kla\u015fan diskin \u00fczerinde cilde k\u00fcc\u00fck bir kesi yap\u0131l\u0131r ve omurgan\u0131n \u00fczerindeki kaslar kemikten s\u0131yr\u0131l\u0131r. Cerrah\u0131n s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f siniri g\u00f6rebilmesi i\u00e7in k\u00fc\u00e7\u00fck bir par\u00e7a kemik \u00e7\u0131kar\u0131labilir. F\u0131t\u0131kla\u015fm\u0131\u015f disk ve kopan par\u00e7alar\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131larak sinir s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 giderilir. Osteofit denilen kemik \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131lar da sinire bask\u0131 olu\u015fturabilecek herhangi bir \u015fey kalmamas\u0131 i\u00e7in temizlenir. Genellikle kanama \u00e7ok az olur.<\/p>\n
Ameliyat Sonucu<\/p>\n
\u015eayet bel a\u011fr\u0131s\u0131ndan ziyade bacak a\u011fr\u0131s\u0131ndan rahats\u0131z iseniz, cerrahiden iyi sonu\u00e7 alabilirsiniz. Ameliyat \u00f6ncesi doktorunuz f\u0131t\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131n siniri s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131ndan ve a\u011fr\u0131n\u0131za neden oldu\u011fundan emin olmak i\u00e7in birtak\u0131m testler yapacakt\u0131r. Fizik muayenede; siyatik a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6steren d\u00fcz bacak germe testi, muhtemelen kas g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc, hissizlik ve refleks de\u011fi\u015fiklikleri bulunabilir. Bunlara ek olarak sinir s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kesin olarak g\u00f6rmek i\u00e7in manyetik rezonans (MR), bilgisayarl\u0131 tomografi (BT) gibi bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme y\u00f6ntemi kullan\u0131l\u0131r. E\u011fer bu testlerin hepsi Pozitif \u00e7\u0131kar ve doktorunuz sinir s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131z oldu\u011fundan emin ise cerrahi sonras\u0131 bacak a\u011fr\u0131s\u0131ndan kurtulma \u015fans\u0131n\u0131z yakla\u015f\u0131k olarak %90’d\u0131r. Diskektomi sonras\u0131 hastalar\u0131n \u00e7o\u011funda herhangi bir komplikasyon meydana gelmez. Fakat bir miktar kanaman\u0131z olabilir, enfeksiyon olu\u015fabilir, siniri koruyan zar\u0131n (dura mater) y\u0131rt\u0131lmas\u0131 veya sinir zedelenmesi meydana gelebilir. Diskin tekrar y\u0131rt\u0131lmas\u0131 ve \u015fikayetlere yol a\u00e7mas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu durum hastalar\u0131n yakla\u015f\u0131k %5’inde g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
Ameliyat sonras\u0131 hareket k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n\u0131 doktorunuzdan \u00f6\u011freniniz. Anesteziden uyand\u0131ktan sonra yataktan kalk\u0131p y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yapmak \u00f6nerilebilir. Hastalar\u0131n \u00e7o\u011fu ameliyattan sonra 24 Saat i\u00e7inde ve s\u0131kl\u0131kla da ayn\u0131 G\u00fcn i\u00e7inde ilerleyen saatlerde taburcu olmaktad\u0131rlar. Eve gittikten sonra ilk d\u00f6rt hafta i\u00e7inde Araba kullanmaktan, uzun s\u00fcreli oturmaktan, a\u011f\u0131r y\u00fck kald\u0131rmaktan ve \u00f6ne e\u011filmekten sak\u0131nmal\u0131s\u0131n\u0131z. Baz\u0131 hastalar, ameliyat sonras\u0131 bir rehabilitasyon program\u0131ndan fayda g\u00f6rebilirler. Tekrar olu\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in belinizi kuvvetlendirici egzersiz yapman\u0131z\u0131n uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 doktorunuzdan \u00f6\u011frenebilirsiniz.<\/p>\n
Acil ameliyat gerekebilir mi?<\/p>\n
Bazen f\u0131t\u0131k baca\u011fa giden sinir k\u00f6k\u00fcne bas\u0131 yaparak bacakta belirgin g\u00fc\u00e7 kayb\u0131na neden olabilir, bel f\u0131t\u0131\u011f\u0131 nedeniyle acil ameliyat gerekebilir. B\u00f6yle bir \u015fey olursa hemen doktorunuza ula\u015fman\u0131z gereklidir. \u00c7ok nadir olarak b\u00fcy\u00fck bir f\u0131t\u0131k mesane ve ba\u011f\u0131rsak kontrol\u00fcn\u00fc sa\u011flayan sinirlere bask\u0131 yaparak bu kontrol\u00fcn ortadan kalkmas\u0131na neden olabilir. Bu durum genellikle kas\u0131k veya cinsel b\u00f6lgede hissizlik ile birliktedir ve bel f\u0131t\u0131\u011f\u0131 nedeniyle acil cerrahi gerektiren nadir birka\u00e7 durumdan biridir. B\u00f6yle bir \u015fey olursa hemen doktorunuza ula\u015fman\u0131z gereklidir.<\/p>\n
HAZIRLAYAN; Do\u00e7. Dr. Etem BE\u015eKONAKLI<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Omurga, omur ad\u0131 verilen birbirine ba\u011fl\u0131 bir dizi kemik yap\u0131dan olu\u015fmu\u015ftur. Disk, omurlar\u0131 birbirine ba\u011flayan ve omurlar aras\u0131 yast\u0131k gibi i\u015flev g\u00f6ren sa\u011flam bir ba\u011f dokudur. Diskler, anulus fibrosus ad\u0131 verilen sa\u011flam bir d\u0131\u015f tabakadan ve ortas\u0131nda jel yap\u0131daki nukleus pulposusdan olu\u015fur. Ki\u015fi ya\u015fland\u0131k\u00e7a ortadaki jel yap\u0131 Su i\u00e7eri\u011fini kaybederek yast\u0131k g\u00f6revin daha az yerine getirmeye ba\u015flar. Bu durum, disk[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22524],"tags":[23096,23094,23016,23095],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13207"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13207"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13207\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13207"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13207"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13207"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}