Pn\u00f6moni, halk dilindeki kullan\u0131m\u0131 ile \u201czat\u00fcrre\u201d akci\u011ferlerde bakteriler ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok mikroorganizmaya ba\u011fl\u0131 olarak geli\u015fen enfeksiyon hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Zat\u00fcreye neden olan bakteriler akci\u011ferlere, \u00fcst solunum yollar\u0131ndaki salg\u0131lar\u0131n, solunum yoluna ge\u00e7mesi ile, solunan Hava yoluyla, kan yoluyla veya akci\u011fer dokusuna direkt girerek ula\u015fabilirler. Bu mekanizmalar i\u00e7inde a\u011f\u0131z, bo\u011faz gibi \u00fcst solunum yollar\u0131ndaki salg\u0131lar\u0131n solunum yollar\u0131na ge\u00e7i\u015fi en s\u0131k nedendir. Bu yolla a\u011f\u0131z ve bo\u011fazda normalde var olan bakteriler akci\u011fere ula\u015farak pnomoni olu\u015fturur.<\/p>\n
Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ki\u015fide \u00f6ks\u00fcr\u00fck refleksi ve solunum yollar\u0131n\u0131n di\u011fer koruyucu mekanizmalar\u0131 ile solunum yollar\u0131na giren bakterilerin hastal\u0131k olu\u015fturmalar\u0131 engellenmektedir. Bu nedenle ki\u015finin v\u00fccut direnci hastal\u0131k olu\u015fmas\u0131nda rol oynayan esas fakt\u00f6rd\u00fcr. Pnomonilerin ya\u015f gruplar\u0131na g\u00f6re etkenleri farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterebilmektedir. \u0130leri ya\u015f, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k yetersizli\u011fi, kalp damar hastal\u0131\u011f\u0131, kronik bron\u015fit, diyabet, b\u00f6brek yemezli\u011fi gibi kronik hastal\u0131klar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, Kanser tedavisi g\u00f6rme, uzun s\u00fcreli kortizon kullan\u0131m\u0131 gibi baz\u0131 risk fakt\u00f6rlerinin varl\u0131\u011f\u0131nda diren\u00e7 mekanizmalar\u0131 zay\u0131flayarak pnomoni olu\u015fumu kolayla\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bron\u015f t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131, kafa travmas\u0131, bilin\u00e7 bulan\u0131kl\u0131\u011f\u0131, sara n\u00f6beti, uzun s\u00fcreli hastane yat\u0131\u015f\u0131, beslenme bozuklu\u011fu varl\u0131\u011f\u0131nda, genel Anestezi alm\u0131\u015f ya da, ila\u00e7 zehirlenmesine maruz kalan ki\u015filerde, kas sinir hastal\u0131klar\u0131 varl\u0131\u011f\u0131nda, hava yoluna t\u00fcp tak\u0131lmas\u0131 ve nefes borusuna delik a\u00e7\u0131lmas\u0131 \u00f6yk\u00fcs\u00fc olanlarda, sigara\/alkol veya ila\u00e7-uyu\u015fturucu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 olanlarda, i\u015f sekt\u00f6rlerinde \u00e7e\u015fitli kimyasallara kronik olarak maruz kalanlarda, mide asidini bask\u0131layan ila\u00e7lar\u0131 uzun s\u00fcre kullananlarda pnomoni riski artm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7ocuk iken ge\u00e7irilen pnomoniler de eri\u015fkin ya\u015f grubunda akci\u011fer sorunlar\u0131 geli\u015fmesinde \u00f6nemli bir risk fakt\u00f6r\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
Pnomoniler; tedavi yakla\u015f\u0131mlar\u0131, klinik seyirleri ve neden olan mikroorganizmalar\u0131n farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedeniyle toplumda geli\u015fen pnomoniler (TKP), hastanede geli\u015fen pnomoniler (HKP) ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 bask\u0131lanm\u0131\u015f hastalarda (\u015feker hastalar\u0131, uzun s\u00fcreli kortizon kullananlar, kanser tedavisi g\u00f6renler. vb) geli\u015fen pnomoniler olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Toplumsal kaynakl\u0131 pn\u00f6moniler g\u00fcnl\u00fck hayat esnas\u0131nda toplumdan (sinema, kapal\u0131 di\u011fer alanlar vb) edinilen pn\u00f6moni anlam\u0131na gelir. Toplum k\u00f6kenli pn\u00f6moniler, tipik pn\u00f6moni ve atipik pn\u00f6moni olarak iki alt grupta incelenirler.<\/p>\n
Hastane kaynakl\u0131 pn\u00f6moni, hastanede yatarken veya taburcu olduktan sonraki ilk 48 Saat i\u00e7inde geli\u015fen pnomonilerdir. Bu grup i\u00e7inde \u00f6zellikle Mekanik solunum cihaz\u0131na ba\u011fl\u0131 hastalarda g\u00f6r\u00fclen ventilat\u00f6r ile ili\u015fkili pnomoniler \u00f6nemli bir yer tutmaktad\u0131r.<\/p>\n
Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 bask\u0131lanm\u0131\u015f hastalarda pn\u00f6moni, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi bozulmu\u015f kimselerde g\u00f6r\u00fclmektedir. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 insanlara zararl\u0131 olmayan organizmalar imm\u00fcn sistemi bozan rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 olanlarda f\u0131rsat\u00e7\u0131 enfeksiyonlar olu\u015fturabilmektedir. Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminizi bask\u0131layan kortikosteroidler, kanser Kemoterapisinde kullan\u0131lan ila\u00e7lar da sizi pn\u00f6moni riskine sokabilir. \u0130mm\u00fcn yetersizli\u011fi olan hastalarda g\u00f6r\u00fclen pn\u00f6monilerin etken mikroorganizmalar\u0131, imm\u00fcn yetersizli\u011fin sebebine g\u00f6re de\u011fi\u015fmektedir.\u00a0 Bakteriler, viruslar ya da mantarlar bu grup pn\u00f6moniye neden olabilirler.<\/p>\n
Aspirasyon pn\u00f6monisi; akci\u011ferlerinize yabanc\u0131 bir Madde solunursa, \u00f6rne\u011fin kusma s\u0131ras\u0131nda mide i\u00e7eri\u011fi akci\u011ferlerinize ka\u00e7arsa meydana gelmektedir. Bu durum \u00e7o\u011fu zaman merkezi sinir sisteminde\u00a0 herhangi bir rahats\u0131zl\u0131k oldu\u011funda veya normal \u00f6\u011f\u00fcrme refleksinizin bozuldu\u011fu di\u011fer rahats\u0131zl\u0131klarda meydana gelmektedir.<\/p>\n
BEL\u0130RT\u0130LER\u0130<\/p>\n
Enfeksiyona sebep olan organizmaya g\u00f6re pn\u00f6moninin\u00a0 belirtileri de\u011fi\u015fiklikler g\u00f6sterebilir. En s\u0131k g\u00f6r\u00fclen belirtiler aras\u0131nda \u00fc\u015f\u00fcme, titreme, \u00fcrperme, y\u00fcksek ate\u015f, terleme, g\u00f6\u011f\u00fcs a\u011fr\u0131s\u0131 ve koyu k\u0131vaml\u0131 balgam \u00e7\u0131karma, \u00f6ks\u00fcr\u00fck, g\u00f6\u011f\u00fcs a\u011fr\u0131s\u0131, halsizlik, i\u015ftahs\u0131zl\u0131k bulunmaktad\u0131r. Hastal\u0131\u011f\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re nefes darl\u0131\u011f\u0131, el, Ayak ve dudaklarda morarma, bilin\u00e7 de\u011fi\u015fiklikleri g\u00f6r\u00fclebilir. Ya\u015fl\u0131larda ve \u00e7ocuklarda bulgular silik olabildi\u011fi gibi bazen tek bulgu bilin\u00e7 durumundaki de\u011fi\u015flik olabilmektedir. \u00c7ocuklarda bazen ate\u015f, kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131 ve kusma zat\u00fcrrenin ilk bulgular\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Baz\u0131 etkenlerde sinsi bir ba\u015flang\u0131\u00e7 s\u00f6z konusu olabilir. Belirgin bir ate\u015f y\u00fcksekli\u011fi ve say\u0131lan belirtiler olmadan sadece ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, halsizlik, bitkinlik eklem ve kas a\u011fr\u0131lar\u0131, kuru \u00f6ks\u00fcr\u00fck gibi sesiz belirtiler mevcuttur (Atipik pnomoni).<\/p>\n
Zat\u00fcrre ihmal edilmemesi gereken \u00f6nemli bir sa\u011fl\u0131k sorunudur. Zat\u00fcrre d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren say\u0131lan \u015fikayetlerin varl\u0131\u011f\u0131nda mutlaka doktora ba\u015fvurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
TANI<\/p>\n
Say\u0131lan belirtilerin varl\u0131\u011f\u0131nda akci\u011fer r\u00f6ntgeni \u00e7ekilmesi ve balgam veya alt solunum yolundan al\u0131nan \u00f6rneklerin incelenmesi tan\u0131 i\u00e7in olduk\u00e7a yararl\u0131d\u0131r. Balgamda mikroorganizman\u0131n saptanmas\u0131 her zaman m\u00fcmk\u00fcn olmasa da kesin tan\u0131 ve tedavi plan\u0131 i\u00e7in olduk\u00e7a de\u011ferlidir. Balgam \u00f6rne\u011finden ayn\u0131 zamanda k\u00fclt\u00fcr de yap\u0131labilir. Ancak al\u0131nan balgam \u00f6rne\u011finin vas\u0131fl\u0131 olmas\u0131 \u00f6nemlidir, aksi taktirde yanl\u0131\u015f sonu\u00e7lara neden olabilir.<\/p>\n
Sonu\u00e7 \u00e7\u0131kana kadar olas\u0131 etkenlere uygun Antibiyotik tedavisine ba\u015flamak gereklidir. Olas\u0131 bakterinin tayininde; ya\u015f, hastal\u0131\u011f\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 \u00f6zelli\u011fi, mevsimsel \u00f6zelli\u011fi, hasta ki\u015filerle temas hikayesi yol g\u00f6sterici olacakt\u0131r.<\/p>\n
Tan\u0131 s\u0131ras\u0131nda kullan\u0131lan di\u011fer bir y\u00f6ntem tam kan say\u0131m\u0131d\u0131r. Kanda beyaz k\u00fcre say\u0131s\u0131n\u0131n y\u00fcksekli\u011fi enfeksiyonunun a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve\u00a0 neden olan mikroorganizman\u0131n bakteri mi yoksa vir\u00fcs m\u00fc oldu\u011fu hakk\u0131nda bir fikir verebilmektedir. Pnomonili her olguda kan\u0131n \u00e7\u00f6kme h\u0131z\u0131nda art\u0131\u015f da\u00a0 g\u00f6zlenmektedir.<\/p>\n
PROGNOZ<\/p>\n
Tan\u0131 y\u00f6ntemlerinde ve tedavideki geli\u015fmelere ra\u011fmen bakteriyel pn\u00f6moniler g\u00fcn\u00fcm\u00fczde halen \u00f6nemli bir hastal\u0131k ve \u00f6l\u00fcm nedenidir.<\/p>\n
Pnomonilerde klinik gidi\u015f, hastal\u0131\u011fa neden olan etken kadar, hastan\u0131n \u00f6zelliklerine de ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130leri ya\u015f grubunda (65 ya\u015f ve \u00fczeri), bebeklerde, kronik obstr\u00fcktif akci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131 (KOAH), diabetes mellitus, b\u00f6brek yetmezli\u011fi, konjestif kalp yetmezli\u011fi, koroner arter hastal\u0131\u011f\u0131, kronik n\u00f6rolojik hastal\u0131k, kronik karaci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131, malignite, siroz, baz\u0131 Kans\u0131zl\u0131k tipleri ve kan hastal\u0131klar\u0131 (orak h\u00fccreli Anemi, multipl miyeloma) gibi ek hastal\u0131\u011f\u0131 bulunanlarda, dala\u011f\u0131 olmayan ki\u015filerde klinik daha a\u011f\u0131r seyredebilmektedir ve \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131 daha y\u00fcksektir.<\/p>\n
Hastaneye yatmay\u0131 gerektiren pn\u00f6monilerde \u00f6l\u00fcm oran\u0131 %10-25 aras\u0131ndad\u0131r. Hastanede yatarken pn\u00f6moni geli\u015fmi\u015f ise bu oran %50-70’lere ula\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ileri tan\u0131 olanaklar\u0131na kar\u015f\u0131n, pnomonilerde etken mikroorganizma saptanmas\u0131 her zaman kolay olmamaktad\u0131r. Di\u011fer yandan pn\u00f6moni tedavisindeki gecikmenin \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Bu nedenle olgular\u0131n \u00e7o\u011funda etken saptanmadan hemen uygun antibiyotik tedavisi verilmektedir.<\/p>\n
KOMPL\u0130KASYONLAR<\/p>\n
Olgular\u0131n %20-30’unda kan yoluya mikroorganizma t\u00fcm v\u00fccuda yay\u0131l\u0131r ve bu olgular\u0131n %20’si hayatlar\u0131n\u0131 kaybetmektedir.\u00a0 Bunun d\u0131\u015f\u0131nda pnomoni s\u0131ras\u0131nda geli\u015febilecek di\u011fer komplikasyonlar aras\u0131nda; akci\u011fer zarlar\u0131 aras\u0131nda S\u0131v\u0131 birikmesi, akci\u011fer harabiyeti, kom\u015fu dokulara yay\u0131l\u0131m, akci\u011fer s\u00f6nmesi, solunum yetmezli\u011fi, iyile\u015fmede gecikme, pnomoninin tekrarlamas\u0131 say\u0131labilir.<\/p>\n
TEDAV\u0130<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ileri tan\u0131 olanaklar\u0131na kar\u015f\u0131n, olgular\u0131n yar\u0131s\u0131ndan \u00e7o\u011funda etken mikroorganizma saptanamamaktad\u0131r.\u00a0 Bu m\u00fcmk\u00fcn olsa bile, belli bir zaman gerektirece\u011fi i\u00e7in ba\u015flang\u0131\u00e7 olarak uygun antibiyotik tedavisinin hemen ba\u015flanmas\u0131 gerekmektedir. Geni\u015f etkili antibiyotiklerle tedaviye ba\u015flanmal\u0131d\u0131r. E\u011fer mikroorganizma tespit edilmi\u015f ise ve ila\u00e7 duyarl\u0131l\u0131k testleri yapma imkan\u0131 olursa, bu testlerin neticesine g\u00f6re uygun antibiyotik kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Pn\u00f6monide destek tedaviler de \u00f6nemlidir. Hastan\u0131n bulundu\u011fu oda S\u0131cak ve nemli olmal\u0131d\u0131r. S\u0131v\u0131 ihtiyac\u0131 giderilmeli, ileri derecede Su kayb\u0131 olan var ise serum deste\u011fi uygulanmal\u0131d\u0131r. A\u011fr\u0131 ve ate\u015fi olanlar a\u011fr\u0131 kesici-ate\u015f d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc ila\u00e7lar almal\u0131, balgam s\u00f6kt\u00fcr\u00fcc\u00fc ila\u00e7larla balgam at\u0131lmas\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Tedavi sonlar\u0131na do\u011fru balgam \u00e7\u0131karamayan, ileri derecede rahats\u0131z edici \u00f6ks\u00fcr\u00fc\u011f\u00fc olanlar \u00f6ks\u00fcr\u00fck kesici ila\u00e7lar kullanabilirler.<\/p>\n
Hastal\u0131\u011f\u0131 olu\u015fturan etkene ve hastal\u0131\u011f\u0131n \u015fiddetine g\u00f6re tedavi en az 5-7 G\u00fcn d\u00fczenli olarak uygulanmal\u0131d\u0131r. Baz\u0131 mikroorganizmalarla olu\u015fan pn\u00f6monilerin tedavi s\u00fcresi daha uzun olmak zorunda olabilece\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
65 ya\u015f \u00fczerindeki hastalar, \u015feker hasal\u0131\u011f\u0131, kalp hastal\u0131\u011f\u0131, b\u00f6brek yetmezli\u011fi, kronik akci\u011fer hastal\u0131klar\u0131, alkolizm, imm\u00fcn yetmezlik, kanser gibi hastal\u0131klar\u0131 olanlar, solunum say\u0131s\u0131 Dakikada 30’dan fazla olanlar, sistolik kan Bas\u0131nc\u0131 90 mmHg’n\u0131n alt\u0131nda veya diastolik kan bas\u0131nc\u0131 60 mmHg’n\u0131n alt\u0131nda olanlar, ate\u015fi 38,8 derecenin \u00fczerinde olanlar, \u015fuurunda bulan\u0131kl\u0131k g\u00f6r\u00fclenler, akci\u011fer d\u0131\u015f\u0131 organlarda iltihabi bulgular\u0131 tespit edilenler, beyaz k\u00fcre say\u0131s\u0131 4.000’in alt\u0131nda veya 30.000’in \u00fczerinde olanlar, hematokriti %30’un alt\u0131nda bulunanlar, arter kan\u0131nda parsiyel Oksijen bas\u0131nc\u0131 60 mmHg’n\u0131n alt\u0131nda tespit edilenler, akci\u011fer grafisinde birden \u00e7ok alanda pn\u00f6monisi olanlar ya da iki g\u00fcn ara ile \u00e7ekilen akci\u011fer grafilerinde iltihab\u0131n h\u0131zl\u0131 ilerledi\u011fi g\u00f6zlenen hastalar, akci\u011fer zarlar\u0131 aras\u0131nda s\u0131v\u0131 toplananlar\u0131n hastanede yat\u0131r\u0131larak tedavi edilmeleri daha uygundur.<\/p>\n
Bazen pn\u00f6moniden sonra akci\u011fer zarlar\u0131 aras\u0131nda s\u0131v\u0131 birikebilir. Bu durumda e\u011fer plevral aral\u0131kta biriken S\u0131v\u0131n\u0131n miktar\u0131 \u00e7ok fazla ise ve enfekte olmu\u015f ise s\u0131v\u0131n\u0131n bo\u015falt\u0131lmas\u0131 gerekebilir.<\/p>\n
KORUNMA<\/p>\n
Altta yatan kronik hastal\u0131klar\u0131n kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131, dengeli beslenme, hijyenik \u00f6nlemler, sigara ve Alkol al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131n kontrol\u00fc, pn\u00f6mokok ve y\u0131ll\u0131k grip a\u015f\u0131lar\u0131 ile pnomoni s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6l\u00fcm oran\u0131 azalt\u0131labilir. <\/p>\n
Pn\u00f6mokok A\u015f\u0131s\u0131<\/p>\n
Eri\u015fkin pn\u00f6monilerinde en s\u0131k izole edilen etkene y\u00f6nelik olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015f polivalan pn\u00f6mokok a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n koruyucu\u011fu 7-10 y\u0131l devam eder. 65 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce a\u015f\u0131lanm\u0131\u015f ve a\u015f\u0131lamadan sonra be\u015f y\u0131l ge\u00e7mi\u015f olan olgularda bir defaya mahsus olmak \u00fczere tekrar yap\u0131l\u0131r. Pn\u00f6mokok a\u015f\u0131s\u0131 diabet, siroz, kronik kalp ve akci\u011fer ve b\u00f6brek hastal\u0131\u011f\u0131 olan, risk grubundaki eri\u015fkin ya\u015ftaki ki\u015filere uygulanmaktad\u0131r. a\u015f\u0131 olduk\u00e7a g\u00fcvenilirdir, ciddi yan etkilere pek rastlanmaz.<\/p>\n
Grip A\u015f\u0131s\u0131<\/p>\n
Grip vir\u00fcs\u00fc ya\u015fl\u0131larda ve e\u015flik eden kronik hastal\u0131\u011f\u0131 olanlarda pn\u00f6moniye neden olabilir. 65 ya\u015f\u0131n \u00fczerindekilerde gripten \u00f6l\u00fcmlerde pn\u00f6moni \u00f6nemli bir sorundur. Bu nedenle risk gruplar\u0131nda her y\u0131l Eyl\u00fcl en ge\u00e7 Kas\u0131m ay\u0131nda grip a\u015f\u0131s\u0131 \u00f6nerilmektedir. Yumurta alerjisi olanlara yap\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
HAZIRLAYAN; Dr AYDAN MERTO\u011eLU<\/p>\n
KAYNAKLAR<\/p>\n
1-Eri\u015fkin Ve \u00c7ocuklarda Toplum K\u00f6kenli Pn\u00f6moniler Ve Akut Bron\u015fiyolit Tan\u0131 Ve Tedavi Rehberi. T\u00fcrk Toraks Dergisi A\u011fustos 2002, Cilt 3 Ek Say\u0131 2-Eri\u015fkin Ve \u00c7ocuklarda Hastane K\u00f6kenli Pn\u00f6moniler Ve Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 Bask\u0131lanm\u0131\u015f Hastalarda Pn\u00f6moniler Tan\u0131 Ve Tedavi Rehberi. T\u00fcrk Toraks Dergisi. A\u011fustos 2002, Cilt 3 Ek Say\u0131 3-Toraks Kitaplar\u0131 Solunum Sistemi \u0130nfeksiyonlar\u0131, 2001 Ekim Say\u0131 3 4-Toraks Derne\u011fi Pnomoniler. Bir Devin Uyan\u0131\u015f\u0131.1995.1.Bask\u0131 5-Solunum Hastal\u0131klar\u0131 Temel Bilgiler Ve Tan\u0131 \u0130lkeleri.1988 Prof Dr S.Akkaynak. G\u00fcne\u015f Kitabevi Ankara. 6-Akci\u011fer Hastal\u0131klar\u0131.1989. Prof Dr \u0130lhan Vidinel. Bornova – \u0130zmir Ege \u00dcniversitesi Bas\u0131mevi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pn\u00f6moni, halk dilindeki kullan\u0131m\u0131 ile \u201czat\u00fcrre\u201d akci\u011ferlerde bakteriler ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok mikroorganizmaya ba\u011fl\u0131 olarak geli\u015fen enfeksiyon hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Zat\u00fcreye neden olan bakteriler akci\u011ferlere, \u00fcst solunum yollar\u0131ndaki salg\u0131lar\u0131n, solunum yoluna ge\u00e7mesi ile, solunan Hava yoluyla, kan yoluyla veya akci\u011fer dokusuna direkt girerek ula\u015fabilirler. Bu mekanizmalar i\u00e7inde a\u011f\u0131z, bo\u011faz gibi \u00fcst solunum yollar\u0131ndaki salg\u0131lar\u0131n solunum yollar\u0131na ge\u00e7i\u015fi en s\u0131k nedendir. Bu yolla[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22524],"tags":[23123,23119,23127,23125],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13215"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13215"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13215\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13215"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13215"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13215"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}