Ateroskleroz NedirAteroskleroz, arterleri yani kalpten v\u00fccudumuza kan\u0131, besinleri ve Oksijeni ta\u015f\u0131yan atardamarlar\u0131 etkileyen bir hastal\u0131kt\u0131r. <\/p>\n
Yayg\u0131n olarak “damar sertle\u015fmesi” olarak adland\u0131r\u0131lan arteriosklerozun bir t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Ateroskleroz \u00f6zel bir tip arteriosklerozdur ancak bu iki terim birbirinin yerine de kullan\u0131labilmektedir. Ateroskleroz orta boy ve b\u00fcy\u00fck arterlerde g\u00f6r\u00fclen “aterom” veya “plak” olarak adland\u0131r\u0131lan yap\u0131sal bozukluklardan olu\u015fur. Ateroskleroz iki yolla sorun olu\u015fturur. Birincisi, aterom y\u0131rt\u0131labilir ve i\u00e7inden \u00e7\u0131kan par\u00e7alar ak\u0131nt\u0131yla gidip daha dar damarlar\u0131 t\u0131kayabilir. Buna tromboz denir, kalp krizleri (miyokardiyal enfarkt\u00fcs) genellikle b\u00f6yle olu\u015fur. \u0130kincisi, aterom y\u0131rt\u0131lmasa da b\u00fcy\u00fcmesi sonucunda damar\u0131n daralmas\u0131na yol a\u00e7abilir. Her iki durumda da damar taraf\u0131ndan beslenen organa yetersiz kan gitmi\u015f olur, bu da a\u015fa\u011f\u0131da ele alaca\u011f\u0131m\u0131z \u00e7e\u015fitli rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n nedenidir.<\/p>\n
Aterosklerozla ili\u015fkili \u00e7e\u015fitli risk fakt\u00f6rleri bilinmektedir, bunlar\u0131 s\u0131ralayacak olursak:\u00a0<\/p>\n
Ya\u015f (Erkeklerde 45 ya\u015f\u0131n \u00fcst\u00fc, kad\u0131nlarda 55 ya\u015f\u0131n \u00fcst\u00fc ) Erkek cinsiyet te daha s\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, kad\u0131nlarda ise (do\u011fal yada t\u0131bbi nedenlerle) erken menapoz olmas\u0131 riski artt\u0131r\u0131r. Aile hikayesi yani yak\u0131n akrabalar\u0131nda ateroskleroza ba\u011fl\u0131 hastal\u0131k g\u00f6r\u00fclmesi Diyabet veya bozulmu\u015f oral glikoz tolerans\u0131, Dislipidemi (y\u00fcksek serum kolesterol veya trigliserit d\u00fczeyleri, serumda y\u00fcksek LDL\u00a0 “k\u00f6t\u00fc kolesterol” ve lipoprotein A (bir LDL \u00e7e\u015fiti) veya VLDL konsantrasyonu, serumda d\u00fc\u015f\u00fck HDL\u00a0 “iyi kolesterol” konsantrasyonu, sigara kullan\u0131m\u0131 Y\u00fcksek kan Bas\u0131nc\u0131 (hipertansyon) A\u015f\u0131r\u0131 kilolu olmak (\u00d6zellikle santral veya erkek-tipi tabir edilen obezite hali risk yarat\u0131r. Bu konuda en de\u011ferli kriter, v\u00fccut kitle indeksi ve bel \u00e7evresidir. V\u00fccut kitle indeksi, kg olarak a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n, metre olarak boyun karesine b\u00f6l\u00fcnmesiyle elde edilir (VK\u0130: kg\/m2). V\u00fccut kitle indeksinin 25’in \u00fczerinde olmas\u0131 veya bel \u00e7evresinin erkeklerde 102 cm, kad\u0131nlarda ise 88 cm’nin \u00fczerinde olmas\u0131, yaln\u0131zca kalp damar hastal\u0131\u011f\u0131 riskini art\u0131rmakla kalmay\u0131p \u015feker hastal\u0131\u011f\u0131, ya\u011f y\u00fcksekli\u011fi ve tansiyon y\u00fcksekli\u011fi riskini de art\u0131rmaktad\u0131r.) Hareketsizlik 10.\u00a0 \u00c7ok miktarda Alkol al\u0131m\u0131<\/p>\n
11.\u00a0 Stres veya Depresyon<\/p>\n
12.\u00a0 Hipotiroidizm (az \u00e7al\u0131\u015fan tiroid bezi)<\/p>\n
13.\u00a0 D\u00fc\u015f\u00fck sosyoekonomik stat\u00fc<\/p>\n
14.\u00a0 B\u00f6brek yetmezli\u011fi<\/p>\n
Ateroskleroz genelde \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131nda ba\u015flar, \u00e7o\u011fu b\u00fcy\u00fck arterde bulunur ancak kendini belli etmez. Ateroskleroz genelde kalp ile ilgili olarak bilinse de kol ve bacaklara giden damarlar\u0131 tutarak periferik arter hastal\u0131\u011f\u0131 olarak bilinen tabloya, kalp damarlar\u0131n\u0131n t\u0131kanmas\u0131 ile g\u00f6\u011f\u00fcs a\u011fr\u0131s\u0131 ve kalp krizine, beyin damarlar\u0131n\u0131 tuttu\u011funda inme, fel\u00e7 ve inmenin habercileri olan uyu\u015fukluk, g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fck gibi durumlara yol a\u00e7ar. Ateroskleroz erkeklerde ereksiyon kayb\u0131na (iktidars\u0131zl\u0131\u011fa) yol a\u00e7abilir.\u00a0B\u00fcy\u00fck damar tutulumlar\u0131nda damar geni\u015flemelerine ve y\u0131rt\u0131lmalar\u0131na yol a\u00e7abilir. Korunmak i\u00e7in gerekli tedbirler ne kadar erken al\u0131n\u0131rsa o kadar iyi olacakt\u0131r.\u00a0Ateroskleroz zaman i\u00e7inde a\u015fama a\u015fama geli\u015fir. Damarlar iyice daral\u0131p kan ak\u0131m\u0131 bozulana kadar bulgu vermez.<\/p>\n
KORUNMA<\/p>\n
Bug\u00fcn T\u00fcrkiye’de 40 ya\u015f \u00fcst\u00fc kad\u0131nlar\u0131n \u00be’\u00fc,erkeklerin \u00bd’si obezdir. Kilo verin ve Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve dengeli beslenmelisiniz. \u00d6zellikle taze sebze ve meyva t\u00fcketimini artt\u0131rmak ve doymu\u015f ya\u011f asitleri i\u00e7eren g\u0131dalar\u0131 (k\u0131zartmalar, margarin, tereya\u011f\u0131 vs.) azaltmak \u00f6nemlidir.<\/p>\n
Sigara arter hastal\u0131klar\u0131n\u0131n \u00f6nde gelen ve b\u0131rak\u0131lmas\u0131 tamamen elimizde olan bir risk fakt\u00f6r\u00fcd\u00fcr. Nikotin kan damarlar\u0131n\u0131 b\u00fczer, kalbi daha h\u0131zl\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131r, ayr\u0131ca damarlar\u0131n\u0131z\u0131n y\u00fczeyini bozar. LDL’ yi artt\u0131r\u0131r, HDL’yi azalt\u0131r. E\u011fer sigara i\u00e7iyorsan\u0131z hemen b\u0131rakmal\u0131s\u0131n\u0131z, i\u00e7ilen ortamlardan da uzak durmal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n
Kan bas\u0131nc\u0131n\u0131z\u0131 kontrol ettirin. E\u011fer Hipertansiyonunuz varsa kontrol alt\u0131na almak i\u00e7in doktorunuzla g\u00f6r\u00fc\u015fmelisiniz.<\/p>\n
Kolesterol\u00fcn\u00fcz\u00fc normal de\u011ferlerde tutun. Sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131na ba\u015fvurdu\u011funuzda hekiminiz sizi y\u00f6nlendirecektir.<\/p>\n
\u015eeker hastas\u0131ysan\u0131z hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131z mutlaka kontrol alt\u0131nda olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Egzersiz ve spor yapmal\u0131s\u0131n\u0131z. Haftada 3-4 G\u00fcn 30 ila 60 Dakikal\u0131k y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f herkesin yapabilece\u011fi faydal\u0131 bir egzersizdir.<\/p>\n
Stresi kontrol etmeyi \u00f6\u011frenmelisiniz.A\u015f\u0131r\u0131 endi\u015fe(anksiyete), depresyon durumlar\u0131nda bir uzmana g\u00f6r\u00fcnmenizde fayda var. \u00a0<\/p>\n
TEDAV\u0130<\/p>\n
Baz\u0131 ila\u00e7lar ateroskleroz olu\u015fumunu yava\u015flat\u0131r, baz\u0131 vakalarda tersine bile \u00e7evirebilirler. Statinler olarak adland\u0131r\u0131lan bu ila\u00e7 grubu,\u00a0 k\u00f6t\u00fc kolesterol olarak bilinen LDL kolesterol\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi, plak olu\u015fumunu yava\u015flatmak, durdurmak hatta geri d\u00f6nd\u00fcrmek i\u00e7in gereklidir. \u0130yi kolesterol olarak bilinen HDL kolesterol\u00fcn artt\u0131r\u0131lmas\u0131 da yararl\u0131 olacakt\u0131r. G\u00fcnl\u00fck Aspirin kullan\u0131m\u0131 p\u0131ht\u0131 olu\u015fum riskini azalt\u0131r ve bu \u015fekilde damarlar\u0131n t\u0131kanmas\u0131 ihtimali azal\u0131r. Aspirin haricinde de kan\u0131 suland\u0131ran ila\u00e7lar mevcuttur. B\u00fct\u00fcn bu ila\u00e7lar\u0131n kullan\u0131m\u0131 kesinlikle doktor kontrol\u00fcnde olmal\u0131d\u0131r.\u00a0<\/p>\n
Aterosklerozun sebep olmu\u015f olabilece\u011fi koroner arter hastal\u0131\u011f\u0131, perifer arter hastal\u0131\u011f\u0131 ve di\u011fer rahats\u0131zl\u0131klar i\u00e7inde hemen bir hastane veya hekime ba\u015fvurman\u0131z gerekmektedir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta aterosklerozun ba\u015flamam\u0131\u015fsa \u00f6nlenebilir, ba\u015flam\u0131\u015fsa kontrol alt\u0131na al\u0131nabilir hatta geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclebilir bir s\u00fcre\u00e7 oldu\u011fudur.<\/p>\n
HAZIRLAYAN: Dr. Salih Serdar KUTAY, Do\u00e7. Dr. Ercan EREN<\/p>\n
KAYNAKLAR Braunwald , Textbook of Cardiology 8th edition (2007) The Merck Manuals\u00a0 online medical library www. Wikipedia.org <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ateroskleroz NedirAteroskleroz, arterleri yani kalpten v\u00fccudumuza kan\u0131, besinleri ve Oksijeni ta\u015f\u0131yan atardamarlar\u0131 etkileyen bir hastal\u0131kt\u0131r. Yayg\u0131n olarak “damar sertle\u015fmesi” olarak adland\u0131r\u0131lan arteriosklerozun bir t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Ateroskleroz \u00f6zel bir tip arteriosklerozdur ancak bu iki terim birbirinin yerine de kullan\u0131labilmektedir. Ateroskleroz orta boy ve b\u00fcy\u00fck arterlerde g\u00f6r\u00fclen “aterom” veya “plak” olarak adland\u0131r\u0131lan yap\u0131sal bozukluklardan olu\u015fur. Ateroskleroz iki yolla sorun olu\u015fturur. Birincisi, aterom y\u0131rt\u0131labilir[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22524],"tags":[23151,23147,23154],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13226"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13226"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13226\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13226"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13226"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13226"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}