\u0130ntrauterin b\u00fcy\u00fcme gerili\u011fi, Fetal maln\u00fctrisyon ve Gebelik haftas\u0131na g\u00f6re k\u00fc\u00e7\u00fck do\u011fmu\u015f\u00a0\u00a0 (SGA) bebek terimleri her ne kadar e\u015f anlaml\u0131 olarak kullan\u0131lsa da tam olarak ayn\u0131 \u015feyi ifade etmezler.<\/p>\n
\u0130ntrauterin b\u00fcy\u00fcme gerili\u011fi (\u0130UBG) fetal b\u00fcy\u00fcme h\u0131z\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli olumsuz etkiler nedeniyle azalmas\u0131 ve fet\u00fcs\u00fcn genetik b\u00fcy\u00fcme potansiyeline eri\u015fememesidir.<\/p>\n
Gebelik haftas\u0131na g\u00f6re k\u00fc\u00e7\u00fck do\u011fmu\u015f (SGA) bebek ise bebe\u011fin gebelik haftas\u0131na uyan geli\u015fim e\u011frilerine g\u00f6re 10. persantil e\u011frisinin alt\u0131nda bir tart\u0131 ile do\u011fmas\u0131d\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fck do\u011fum a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bebek ise do\u011fum tart\u0131s\u0131 2500 gram\u0131n alt\u0131nda olan bebekleri tan\u0131mlar.<\/p>\n
Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde d\u00fc\u015f\u00fck do\u011fum a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bebeklerin 1\/3 \u2018\u00fcn\u00fc\u00a0 SGA, 2\/3’\u00fcn\u00fc\u00a0 premat\u00fcre do\u011fumlar olu\u015fturur. Bir\u00e7ok yerde SGA ve intrauterin b\u00fcy\u00fcme gerili\u011fi tan\u0131mlar\u0131 e\u015f anlaml\u0131 olarak kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n
\u0130ntrauterin b\u00fcy\u00fcme gerili\u011fi ( \u0130UBG) olan bebeklerin a\u011f\u0131rl\u0131k, boy ve ba\u015f \u00e7evreleri birlikte de\u011ferlendirilmelidir. Bu bebekler boy, kilo ve ba\u015f \u00e7evresi \u00f6l\u00e7\u00fcmlerine g\u00f6re simetrik ve asimetrik olarak 2 grupta incelenir.<\/p>\n
Simetrik \u0130UBG bebeklerde\u00a0 a\u011f\u0131rl\u0131k, boy ve ba\u015f \u00e7evresi orant\u0131l\u0131 olarak k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr. Fetal b\u00fcy\u00fcme erken d\u00f6nemde etkilenmi\u015ftir. T\u00fcm \u0130UBG bebeklerin %20-30′ u bu gruptad\u0131r. Daha \u00e7ok kromozom anomalileri, sendromlu bebekler, konjenital enfeksiyonlu bebekler bu gruba girer. Asimetrik \u0130UBG bebeklerde ise boy ve ba\u015f \u00e7evresi korunurken a\u011f\u0131rl\u0131k gestasyon ya\u015f\u0131na g\u00f6re geridir. Gebeli\u011fin son d\u00f6nemlerinde b\u00fcy\u00fcmeyi etkileyen sorunlar nedeniyle olu\u015fur. T\u00fcm \u0130UBG bebeklerin %70-80’i bu gruptad\u0131r. \u0130UBG’ne neden olabilen fakt\u00f6rler: <\/p>\n
Anne boyunun k\u0131sa olmas\u0131 ve gebelik \u00f6ncesi kilosunun d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131 Daha \u00f6nceki gebeliklerin say\u0131s\u0131 (ilk gebelik veya \u00e7ok say\u0131da do\u011fum yapm\u0131\u015f ya\u015fl\u0131 annelerde daha s\u0131k) 20 ya\u015f alt\u0131, 35 ya\u015f \u00fcst\u00fc anne ya\u015f\u0131 Annenin kendisinin SGA olarak do\u011fmas\u0131 \u00c7o\u011ful gebelikler Annenin kronik hastal\u0131klar\u0131 ( Hipertansiyon, diyabet, b\u00f6brek hastal\u0131klar\u0131, kollagen doku hastal\u0131klar\u0131) ve baz\u0131 enfeksiyonlar Gebelikteki a\u011f\u0131r beslenme bozukluklar\u0131 Annenin gebelikte sigara kullanmas\u0131 Annenin Alkol kullanmas\u0131 10.\u00a0 Annenin gebelikte kulland\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 ila\u00e7lar: Warfarin, antikonv\u00fclzanlar hidantoin, trimetadon ve barbit\u00fcratlar, steroidler, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yapan ila\u00e7lar (kokain, eroin v.b)<\/p>\n
11.\u00a0 Fet\u00fcsteki kromozomal bozukluklar, sendromlar veya kronik enfeksiyonlar<\/p>\n
12.\u00a0 Annede uterus ve plasenta ile ilgili baz\u0131 bozukluklar<\/p>\n
13.\u00a0 Sosyoekonomik d\u00fczeyin d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc \u00a0<\/p>\n
\u0130UBG ve SGA bebek i\u00e7in risk fakt\u00f6rlerini olu\u015fturur.<\/p>\n
BEL\u0130RT\u0130LER\u0130<\/p>\n
Simetrik \u0130UBG olan bebeklerde; a\u011f\u0131rl\u0131k, boy ve ba\u015f \u00e7evresi orant\u0131l\u0131 olarak k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr ve fetal b\u00fcy\u00fcme gebeli\u011fin erken d\u00f6nemlerinde etkilenmi\u015ftir. Derialt\u0131 ya\u011f dokusu normaldir. Ancak kromozom anomalileri, konjenital enfeksiyonlar veya \u00e7e\u015fitli konjenital sendromlara ba\u011fl\u0131 simetrik b\u00fcy\u00fcme gerili\u011fi olan bebeklerde neden olan hastal\u0131\u011f\u0131n \u00f6zg\u00fcl bulgular\u0131 saptanabilir.<\/p>\n
Asimetrik \u0130UBG olan bebeklerde; boy ve ba\u015f \u00e7evresi korunurken a\u011f\u0131rl\u0131k, gebelik haftas\u0131na\u00a0 g\u00f6re d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. B\u00fcy\u00fcme gerili\u011fi 24-25. haftadan sonra ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015f, g\u00f6vdeye\u00a0 g\u00f6re b\u00fcy\u00fck, b\u0131ng\u0131ldak\u00a0 geni\u015ftir. Y\u00fcz zay\u0131ft\u0131r ve \u201cya\u015fl\u0131 adam y\u00fcz\u00fc\u201d g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc vard\u0131r. Derialt\u0131 ya\u011f dokusu azalm\u0131\u015ft\u0131r, deri kurudur, pullanma ve soyulmalar g\u00f6r\u00fclebilir. Kar\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fck, g\u00f6bek kordonu incedir. T\u0131rnaklar uzun, el ve ayaklar g\u00f6vdeye g\u00f6re b\u00fcy\u00fck g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n
Simetrik \u0130UBG olan bebekler\u00a0 de do\u011fum sonras\u0131 b\u00fcy\u00fcme\u00a0 uygun beslenmeye ra\u011fmen geri kalabilir. Fetal maln\u00fctrisyona ba\u011fl\u0131 olan geli\u015fme geriliklerinde ise uygun beslenme sa\u011flan\u0131rsa h\u0131zl\u0131 bir b\u00fcy\u00fcme olabilir.<\/p>\n
TANI<\/p>\n
Gebelikte d\u00fczenli takipleri yap\u0131lan ve yukar\u0131da belirtilen risk fakt\u00f6rlerine sahip olan gebelerde yap\u0131lacak muayene ve ultrasonografiler ve gerekirse kullan\u0131lacak yard\u0131mc\u0131 testler ile tan\u0131 konur.<\/p>\n
\u0130UBG Olan Bebeklerin Sorunlar\u0131 Ve Tedavisi: <\/p>\n
\u0130UBG bebeklerde anne karn\u0131nda \u00f6l\u00fcm riski artm\u0131\u015ft\u0131r. Asfiksi\u00a0 yani do\u011fum \u00f6ncesi anne karn\u0131nda ya da do\u011fum s\u0131ras\u0131nda Oksijensiz kalma ve buna ba\u011fl\u0131 beyin hasarlar\u0131 riski daha fazlad\u0131r. Mekonyum aspirasyon sendromu dedi\u011fimiz bebe\u011fin anne karn\u0131nda iken d\u0131\u015fk\u0131lamas\u0131 ve bunun akci\u011ferlere ka\u00e7mas\u0131 durumu yine bu bebeklerde g\u00f6r\u00fclebilecek sorunlardan biridir. Kan \u015fekeri d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fckleri veya baz\u0131 bebeklerde kan \u015fekerinin a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fckselmesi Kan hematokrit d\u00fczeyinin y\u00fcksek olmas\u0131 ve buna ba\u011fl\u0131 di\u011fer sorunlar V\u00fccut \u0131s\u0131lar\u0131n\u0131 iyi koruyamamalar\u0131 nedeniyle v\u00fccut \u0131s\u0131lar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesi Kan kalsiyum d\u00fczeyinde d\u00fc\u015fmeler Kromozom anomalileri ve konjenital enfeksiyonlara ba\u011fl\u0131 olarak geli\u015fen \u0130UBG bebeklerde \u00a0baz\u0131 v\u00fccut ve i\u00e7 organ anormallikleri Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin iyi geli\u015fmemi\u015f olmas\u0131 nedeniyle enfeksiyonlara e\u011filim bu bebeklerin en \u00f6nemli sorunlar\u0131n\u0131 olu\u015fturur. \u0130UBG bebekler bu risk fakt\u00f6rleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak yenido\u011fan \u00fcnitelerinde izlenmeli ve gerekli tedavileri d\u00fczenlenmelidir.<\/p>\n
PROGNOZ<\/p>\n
\u0130UBG bebeklerde do\u011fum eylemi \u00f6ncesinde ve do\u011fum s\u0131ras\u0131nda \u00f6l\u00fcm riski normallere oranla 10 kat fazlad\u0131r. Yine bu bebeklerde n\u00f6rolojik sekel riski g\u00fcn\u00fcnde do\u011fan Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bebeklerden 5\u201310 kat daha y\u00fcksektir. Bebe\u011fin do\u011fum \u00f6ncesi ve sonras\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sorunlar bu riskleri belirler.<\/p>\n
Simetrik \u0130UBG bebekler genelde k\u00fc\u00e7\u00fck kal\u0131r, asimetrik \u0130UBG bebekler ise iyi beslendikleri takdirde ilk 6 ayda normalleri yakalar.<\/p>\n
SGA bebeklerde ani bebek \u00f6l\u00fcmleri s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 fazlad\u0131r. SGA bebeklerde \u00a0uzun d\u00f6nemde n\u00f6rolojik davran\u0131\u015f kusurlar\u0131 riski artmaktad\u0131r. Spastik displeji, havaleler, g\u00f6rme problemleri, \u00f6\u011frenme g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc, okul uyum problemleri veya mental problemler g\u00f6r\u00fclebilir. Bununla birlikte bu bebeklerin \u00e7o\u011funda maj\u00f6r sorunlar g\u00f6r\u00fclmemektedir.<\/p>\n
Eri\u015fkin ya\u015fta ortaya \u00e7\u0131kan\u00a0 hipertansiyon, diyabet, \u015fi\u015fmanl\u0131k, fel\u00e7, koroner arter hastal\u0131klar\u0131 gibi baz\u0131 sorunlar\u0131n \u00a0\u0130UBG ve SGA do\u011fum \u00a0ile ili\u015fkilerini g\u00f6steren \u00e7al\u0131\u015fmalar vard\u0131r.<\/p>\n
KORUNMA<\/p>\n
\u0130UBG ve SGA do\u011fum riskleri yukar\u0131da belirtilmi\u015ftir. Bu risklerin \u00f6nlenmesi ve gebelik s\u0131ras\u0131nda d\u00fczenli doktor kontrolleriyle sorunlu bebeklerin erken tan\u0131nmas\u0131 sonucu al\u0131nacak \u00f6nlemler bu tip do\u011fumlar\u0131 azaltacakt\u0131r.<\/p>\n
HAZIRLAYAN; Dr Ay\u015fe Sibel \u00d6ZBEK, Dr M. G\u00f6n\u00fcl AYDO\u011eAN<\/p>\n
KAYNAKLAR<\/p>\n
Mac Donald MG,\u00a0 Mullett MD, Seshia MMK. Avery’s Neonatology Pathophysiology & management\u00a0 of\u00a0 the\u00a0 Newborn. 6 th ed. Lippincott Williams&Wilkins comp. O. Neyzi, T. Ertu\u011frul. Pediatri. T\u00fcrkan Da\u011fo\u011flu. Neonatoloji, 2000. Nobel T\u0131p Kitabevleri. \u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130ntrauterin b\u00fcy\u00fcme gerili\u011fi, Fetal maln\u00fctrisyon ve Gebelik haftas\u0131na g\u00f6re k\u00fc\u00e7\u00fck do\u011fmu\u015f\u00a0\u00a0 (SGA) bebek terimleri her ne kadar e\u015f anlaml\u0131 olarak kullan\u0131lsa da tam olarak ayn\u0131 \u015feyi ifade etmezler. \u0130ntrauterin b\u00fcy\u00fcme gerili\u011fi (\u0130UBG) fetal b\u00fcy\u00fcme h\u0131z\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli olumsuz etkiler nedeniyle azalmas\u0131 ve fet\u00fcs\u00fcn genetik b\u00fcy\u00fcme potansiyeline eri\u015fememesidir. Gebelik haftas\u0131na g\u00f6re k\u00fc\u00e7\u00fck do\u011fmu\u015f (SGA) bebek ise bebe\u011fin gebelik haftas\u0131na uyan geli\u015fim e\u011frilerine[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22524],"tags":[23206,23205],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13244"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13244"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13244\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13244"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13244"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13244"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}