\u015ei\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n kalp sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine etkisi nedir ?\u015ei\u015fmanl\u0131k, koroner kalp hastal\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sorgulanan klasik risk fakt\u00f6rlerinden biri olup, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6zellikle geli\u015fmi\u015f toplumlar\u0131n giderek artan \u00f6nemli bir Sa\u011fl\u0131k problemidir. Ayr\u0131ca, sadece kalp hastal\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de\u011fil, ayn\u0131 zamanda kalp hastal\u0131\u011f\u0131 e\u015f de\u011feri say\u0131lan diyabet ve Hipertansiyon i\u00e7in de \u00f6nemli risk ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin erkeklerde her % 10’luk kilo azalmas\u0131 koroner vakalarda % 20 azalma sa\u011flar. Verilen kilonun miktar\u0131 artt\u0131k\u00e7a elde edilen fayda da artar. Bilimsel ara\u015ft\u0131rmalarda % 5 kilo verme ile bile ya\u015fam kalitesinin artt\u0131\u011f\u0131, diyabet riskinin azald\u0131\u011f\u0131, kan ya\u011flar\u0131n\u0131n profilinin olumlu etkilendi\u011fi g\u00f6zlenmi\u015ftir. \u0130deal olan, v\u00fccut kitle endeksinin (v\u00fccut a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, ki\u015finin boyunun metre birimi ile karesine b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden elde edilir.) 25’in alt\u0131nda olmas\u0131d\u0131r.Bunun \u00fczerinde olanlarda kalp hastal\u0131klar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ba\u015fka hastal\u0131klar\u0131n risk oran\u0131 da y\u00fckselir.Birden bire ve a\u015f\u0131r\u0131 kilo vermek de kalp sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bozar m\u0131 ?Dengeli beslenme, kalp sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n birinci \u015fart\u0131 olup v\u00fccudu a\u015f\u0131r\u0131 zorlayan her t\u00fcrl\u00fc diyet uygulamas\u0131 kalp i\u00e7in de zararl\u0131d\u0131r. Birdenbire kilo kaybetmek v\u00fccut dengesini bozaca\u011f\u0131 i\u00e7in hi\u00e7 bir zaman \u00f6nerilmez. \u0130lk etapta v\u00fccut a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n % 10’u veya 10 kg verilmesi hedeflenebilir. Kilo vermek zaten zor bir i\u015f oldu\u011fundan hedefin k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fclmesi ba\u015far\u0131n\u0131n da daha b\u00fcy\u00fck olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bir de \u00f6nemli olan kilo verdikten sonra korunmas\u0131d\u0131r. Kilo verdikten k\u0131sa bir s\u00fcre sonra tekrar al\u0131nmas\u0131 ve sonra tekrar diyete ba\u015flanmas\u0131 v\u00fccutta tahribata neden olur. Bu nedenle kilo vermenin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 olumlu etkilemesi i\u00e7in mutlaka verilen kilolar\u0131n bir \u00f6m\u00fcr boyu korunmas\u0131 gerekir.Kalp hastas\u0131 i\u00e7in \u00f6zel bir diyet var m\u0131d\u0131r ?Kalp hastalar\u0131, kardiyolog ve diyet ve beslenme uzmanlar\u0131n\u0131n kontrol\u00fcnde gerekli d\u00fczenlemeleri yaparak ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmelidirler. Kalp hastalar\u0131 i\u00e7in \u00f6nerdi\u011fimiz, ya\u011f oran\u0131 azalt\u0131lm\u0131\u015f diyetlerdir. Bu tip diyette, LDL-kolesterol\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in total ya\u011flar, enerji i\u00e7eri\u011finin%30’unu olu\u015fturmal\u0131d\u0131r. Ancak kalp hastal\u0131\u011f\u0131 a\u015fikar olanlarda daha \u00e7ok tedavi etmeye y\u00f6nelik, daha kat\u0131 olan bir ikinci tip diyet uygulan\u0131r. Bunda da yine ya\u011flar, total g\u00fcnl\u00fck enerji ihtiyac\u0131n\u0131n ancak % 30’unu kar\u015f\u0131lamal\u0131d\u0131r.\u015ei\u015fmanlar risk alt\u0131ndaMenopoz d\u00f6nemindeki kad\u0131nlar, ailesinde hipertansiyon olanlar, ya\u015fl\u0131lar, stres alt\u0131nda olanlar, sigara i\u00e7enler, \u015fi\u015fmanlar ve Alkol kullananlar y\u00fcksek tansiyon riski alt\u0131ndad\u0131r.Beslenme ile kalp krizi aras\u0131nda bir ba\u011flant\u0131 var m\u0131 ?Sa\u011fl\u0131ks\u0131z beslenme, fast-food tarz\u0131 yiyecekler ve ya\u011f \u2013 karbonhidrat a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin diyetler \u015fi\u015fmanl\u0131k oran\u0131n\u0131 artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 gibi kalp hastal\u0131\u011f\u0131na da yol a\u00e7ar. Beslenme d\u00fczg\u00fcn olmay\u0131nca kilo alma ve lipit profilinde bozulma olur ve ayr\u0131ca Tuz t\u00fcketiminin de fazla olmas\u0131 yine hipertansiyonun olmas\u0131na sebep te\u015fkil eder. B\u00fct\u00fcn bunlar bir arada kalp hastal\u0131\u011f\u0131 risk fakt\u00f6rlerinin (bozulmu\u015f lipit profili, hipertansiyon, obezite gibi) geli\u015fmesine ve sonu\u00e7ta da kalp krizine zemin haz\u0131rlayacakt\u0131r.Diyetin kalp hastal\u0131klar\u0131ndaki rol\u00fc nedir ?Diyet, koroner kalp hastal\u0131klar\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli bir risk fakt\u00f6r\u00fcd\u00fcr. Kan bas\u0131nc\u0131, kan \u015fekeri ve \u015fi\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131yla koroner kalp hastal\u0131klar\u0131 geli\u015fmesi riski de artar. Diyetteki doymu\u015f ya\u011f asitleri, LDL-Kolesterol\u00fc (zararl\u0131 kolesterol) y\u00fckseltirler. Doymu\u015f ya\u011f asitlerinin yerini doymam\u0131\u015f ya\u011f asitleri ald\u0131\u011f\u0131nda LDL- kolesterol d\u00fc\u015fer, fakat HDL-kolesterol (faydal\u0131 kolesterol) etkilenmez. T\u00fcm kat\u0131 ya\u011flar S\u0131v\u0131 ya\u011flara g\u00f6re kolesterol a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin oldu\u011fu i\u00e7in daha fazla zararl\u0131d\u0131r. Diyet kan Bas\u0131nc\u0131n\u0131n da belirleyicisidir. Diyetle al\u0131nan Tuzun azalt\u0131lmas\u0131 kan bas\u0131nc\u0131m d\u00fc\u015f\u00fcrebilir ve ya\u015fla kan Bas\u0131nc\u0131 art\u0131\u015f\u0131m \u00f6nler. Meyve ve sebzeden ve d\u00fc\u015f\u00fck ya\u011fl\u0131 s\u00fct mamullerinden zengin beslenme, kolesterol\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcrmesi yan\u0131nda kan bas\u0131nc\u0131 de\u011ferlerini de etkiler. Bu nedenle kalp sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan uygundur.Obezite gittik\u00e7e artan bir \u015fekilde toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit etmektedir. Fizik aktivitenin azalmas\u0131 ve y\u00fcksek miktarda ya\u011f ihtiva eden veya y\u00fcksek kalorili yiyeceklerin a\u015f\u0131r\u0131 al\u0131m\u0131ndan dolay\u0131 kalp hastal\u0131klar\u0131 da fazlaca g\u00f6r\u00fclmektedir. Kalp hastal\u0131klar\u0131nda korunmada a\u011f\u0131rl\u0131k, diyet tedavisinde olmaktad\u0131r.Birinci basamak diyetiG\u00fcnl\u00fck total kalori: \u0130deal kiloya getirecek ve bu kiloda devam ettirecek kadar olmal\u0131. \u0130deal kilo da yukar\u0131da belirtti\u011fimiz gibi v\u00fccut kitle endeksi hesap edilerek bulunur. V\u00fccut kitle endeksi 25’in \u00fczerinde \u00e7\u0131kanlar tehlike sinyalleri verir.- Kolesterol- Total ya\u011f al\u0131m\u0131: G\u00fcnl\u00fck toplam kalorinin % 30’unu olu\u015fturmal\u0131.- Total karbonhidrat al\u0131m\u0131: G\u00fcnl\u00fck toplam kalorinin % 55-60’\u0131n\u0131 olu\u015fturmal\u0131da.- Total Protein al\u0131m\u0131: G\u00fcnl\u00fck toplam kalorinin % 12’sini olu\u015fturmal\u0131d\u0131r.- Tuz: Hipertansiyon yoksa, normal miktarda.- Yumurta: Haftada en \u00e7ok bir defa.- Bal\u0131k: pullu t\u00fcrleri ve \u0131zgara veya bu\u011fulama \u015fekilleri tercih edilmeli.- Sigara kesinlikle i\u00e7ilmeyecek.- Alkol: \u0130\u00e7memek tercih edilir. Ancak i\u00e7iliyorsa, \u00e7ok az miktar\u0131 ge\u00e7memelidir.- Bu diyette g\u00fcnl\u00fck et miktar\u0131 150 gram\u0131 ge\u00e7memeli, k\u0131rm\u0131z\u0131 et haftada en fazla 2 kez al\u0131nmal\u0131, di\u011fer G\u00fcnler derisi al\u0131nm\u0131\u015f tavuk veya bal\u0131k tercih edilmelidir. Karbonhidratlar\u0131n kabu\u011fu ay\u0131klanmam\u0131\u015f ve lifli olanlar\u0131 tercih edilmelidir. Beyaz un, \u015feker yerine kepekli olanlar ve kahverengi \u015feker tercih edilmelidir.Kalbi koruma diyetiKahvalt\u0131: (Her G\u00fcn ayn\u0131)2 dilim kepek ekme\u011fi, 2 dilim az ya\u011fl\u0131 tuzsuz peynir, domates, salatal\u0131k, taze s\u0131k\u0131lm\u0131\u015f portakal veya greyfurt suyu, \u0131hlamur, Ada\u00e7ay\u0131 veya papatya \u00e7ay\u0131. Az miktarda suni tatland\u0131r\u0131c\u0131 kullan\u0131labilir, ama tercihen hi\u00e7 \u015feker konmamas\u0131 daha iyidir.Pazartesi\u00d6\u011fle: Tavuk \u0131zgara, 200 gram yo\u011furt, salataAra \u00f6\u011f\u00fcn: 250 gram mevsim meyvesiAk\u015fam: K\u0131ymal\u0131 \u0131spanak, istedi\u011finiz kadar salataSal\u0131\u00d6\u011fle: 200 gram yo\u011furt, 1 tabak ha\u015flanm\u0131\u015f sebze (ha\u015flama i\u015flemi yap\u0131l\u0131rken i\u00e7ine 1 tatl\u0131 ka\u015f\u0131\u011f\u0131 zeytinya\u011f\u0131 ve az tuz koyabilirsiniz)Ara \u00f6\u011f\u00fcn: 250 gram mevsim meyvesiAk\u015fam: Bal\u0131k \u0131zgara, salata\u00c7ar\u015famba\u00d6\u011fle: Tavuklu sebze yeme\u011fi (Sebze \u0131spanak, p\u0131rasa, semizotu, fasulye olabilir), 200 gram yo\u011furt.Ara \u00f6\u011f\u00fcn: 250 gram mevsim meyvesiAk\u015fam: Tavuk \u0131zgara, istedi\u011finiz kadar salataPer\u015fembe\u00d6\u011fle: \u00dczerine 6 ceviz i\u00e7i ve 100 gram tuzsuz lor peyniri konulmu\u015f salata. (Salatay\u0131 istedi\u011finiz kadar yiyebilirsiniz, \u00fczerine peynir koymak istemeyenler ton bal\u0131\u011f\u0131 da koyabilir)Ara \u00d6\u011f\u00fcn: 250 gram mevsim meyvesiAk\u015fam: Kaymal\u0131 taze fasulye, 200 gram yo\u011furtCuma\u00d6\u011fle: \u00dczerine 200 gram ha\u015flanm\u0131\u015f tavuk eti konmu\u015f salata (Salatay\u0131 istedi\u011finiz kadar yiyebilirsiniz, \u00fczerine 1 tatl\u0131 ka\u015f\u0131\u011f\u0131 zeytinya\u011f\u0131 ve istedi\u011finiz kadar Limon koyun.)Ara \u00f6\u011f\u00fcn: 250 gram mevsim meyvesiAk\u015fam: K\u0131ymal\u0131 p\u0131rasa, 200 gram yo\u011furtCumartesi\u00d6\u011fle: \u00dczerine \u00e7i\u011f Domates ve biber konmu\u015f kepekli makarna (makarna 1 Su barda\u011f\u0131 dolusu olacak, ha\u015fland\u0131ktan sonra \u00fczerine 1\/2 tatl\u0131 ka\u015f\u0131\u011f\u0131 zeytinya\u011f\u0131 ilave edilecek)Ara \u00f6\u011f\u00fcn: 250 gram mevsim meyvesiAk\u015fam: Bal\u0131k \u0131zgara, salataPazar\u00d6\u011fle: Ton bal\u0131kl\u0131 salata, 1 dilim kepek ekme\u011fiAra \u00f6\u011f\u00fcn: 250 gram mevsim meyvesiAk\u015fam: Izgara biftek, salataA\u00e7\u0131klamalar1 \u2013 \u0130\u00e7ecekler: Su, \u0131hlamur, ada\u00e7ay\u0131 veya do\u011fal ot \u00e7aylar\u0131 \u015fekersiz olmak \u015fart\u0131yla istedi\u011finiz kadar i\u00e7ilebilir. Suni tatland\u0131r\u0131c\u0131, a\u015f\u0131r\u0131ya ka\u00e7madan G\u00fcnde en fazla 4 adet kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.2 \u2013 Tuz tamamen kesilmemeli, ama az kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.3 \u2013 Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir kalp i\u00e7in sadece diyet yapmak yetmez. Ayn\u0131 zamanda egzersiz yapmak ve hareketli bir ya\u015fam tarz\u0131n\u0131 benimsemek de gerekir. Her g\u00fcn en az yar\u0131m Saat kalp ritmini h\u0131zland\u0131rmayan y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f ve y\u00fczme idealdir.4 \u2013 Meyveler: \u0130ncir, \u00fcz\u00fcm, kavun gibi bol miktarda \u015feker i\u00e7erenler olmamal\u0131d\u0131r.5 \u2013 Sebze yemeklerinin i\u00e7indeki k\u0131yma miktar\u0131 100-150 gram, et \u00f6\u011f\u00fcnleri ise ya\u011fs\u0131z olmak \u015fart\u0131yla 250-300 gram olmal\u0131d\u0131r.\u0130kinci basamak diyetiBirinci basamak diyetinden farkl\u0131 olarak doymu\u015f ya\u011f ve kolesterol al\u0131nmas\u0131 daha k\u0131s\u0131tlan\u0131r.- G\u00fcnl\u00fck total kalori: \u0130deal kiloya getirecek kadar olmal\u0131. \u0130deal kiloyu hesaplamak i\u00e7in yukar\u0131daki v\u00fccut kitle endeksi kullan\u0131labilir.- G\u00fcnl\u00fck kolesterol 200 mg’dan az olacak.- Total ya\u011f al\u0131m\u0131: G\u00fcnl\u00fck toplam kalorinin % 30’unu a\u015fmayacak.- Total karbonhidrat al\u0131m\u0131: G\u00fcnl\u00fck kalorinin % 55- 60’\u0131 ( \u015feker, total kalorinin % 10’unu ge\u00e7meyecek.)- Total protein al\u0131m\u0131: G\u00fcnl\u00fck yemek miktar\u0131n\u0131n % 10-20’si.- Alkol: \u0130\u00e7memek idealdir. E\u011fer i\u00e7ki i\u00e7iyorsa g\u00fcnde 30 gr. Alkol\u00fc a\u015fmayacak.- Sigara: Kesinlikle i\u00e7ilmeyecek.Bu diyette yumurta yok. G\u00fcnl\u00fck et miktar\u0131 90 gr. olup derisi al\u0131nm\u0131\u015f tavuk veya bal\u0131k yenilir. K\u0131rm\u0131z\u0131 et yenilmemelidir.Kalp dostu ya\u011f olabilir mi ?Kolesterol oran\u0131 en d\u00fc\u015f\u00fck olarak s\u0131v\u0131 ya\u011flardan zeytinya\u011f\u0131 kullan\u0131m\u0131, kalp dostu olarak say\u0131labilir.S\u0131v\u0131 ya\u011flar da \u00e7ok \u00e7e\u015fitli. Bunlardan hangisi daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 ?Tekli doymam\u0131\u015f ya\u011f asidi bak\u0131m\u0131ndan zengin olan zeytinya\u011f\u0131, ya\u011flar aras\u0131nda daha sa\u011fl\u0131kl\u0131d\u0131r.\u00c7ocuklar i\u00e7in kalp sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyucu ve hastal\u0131\u011f\u0131 ileriye y\u00f6nelik \u00f6nleyici neler yap\u0131labilir ?Beslenmeleri erken ya\u015flarda kontrol alt\u0131nda tutulmal\u0131 ve ailede kalp hastal\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 erken \u00f6l\u00fcm varsa gerekli kan testlerine erken ya\u015flarda ba\u015flanmas\u0131 uygun olacakt\u0131rC ve E vitamini yararl\u0131 m\u0131 ?Antioksidan g\u00f6revi i\u00e7eren C ve E vitamininin kalbi olumlu etkiledi\u011fini g\u00f6steren bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar var.Ki\u015finin kalp krizi ge\u00e7irme riski, belirli kriterlere ba\u011fl\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kar m\u0131 ?Aile \u00f6yk\u00fcs\u00fc mevcudiyetinden ba\u015flayarak risk fakt\u00f6r\u00fc olarak bilinen, kolesterol y\u00fcksekli\u011fi, hipertansiyon, \u015feker hastal\u0131\u011f\u0131, sigara i\u00e7imi, \u015fi\u015fmanl\u0131k, hareketsiz hayat tarz\u0131; hepsi 10 y\u0131ll\u0131k kalp krizi ge\u00e7irme riskini hesaplamada kullan\u0131lan \u00f6\u011felerdir. Kalp hastal\u0131\u011f\u0131 risk fakt\u00f6rleri ki\u015finin ya\u015f\u0131, sigara i\u00e7ip i\u00e7memesi, tansiyonu, cinsiyeti, kolesterol d\u00fczeyleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak da belirlenir.Kalp krizi riski y\u00fcksek ki\u015filer korunma ama\u00e7l\u0131 olarak neler yapabilir ?Hayat tarz\u0131 de\u011fi\u015fiklikleri yaparak sigara, a\u015f\u0131r\u0131 alkol t\u00fcketimi ve hareketsiz hayat tarz\u0131 gibi k\u00f6t\u00fc al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 bir kenara b\u0131rakabilirler. \u00d6nemli etkenlerden bir tanesi de beslenmedir.Ki\u015finin Akdeniz beslenme piramidine g\u00f6re yemesi, onu bir\u00e7ok hastal\u0131ktan, \u00f6zellikle de kalp hastal\u0131klar\u0131ndan korur.Akdeniz beslenme piramidinin \u00f6zellikleriHer g\u00fcn t\u00fcketilen yiyecekler1) Tah\u0131l \u00fcr\u00fcnleri:Tah\u0131l \u00fcr\u00fcnleri piramidin taban\u0131nda yer almaktad\u0131r. \u00dclkeden \u00fclkeye, hatta ayn\u0131 \u00fclkenin de\u011fi\u015fik b\u00f6lgelerinde farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6stermekle beraber ekmek, makarna, pilav ve patates her g\u00fcn t\u00fcketilen yiyeceklerin ba\u015f\u0131nda gelmektedir. Bunlar b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlukla do\u011fal t\u00fcketildiklerinden a\u015f\u0131r\u0131 ac\u0131kma ve s\u0131k yemelere neden olmad\u0131\u011f\u0131ndan, Akdeniz B\u00f6lgesi’nde \u015fi\u015fmanl\u0131k oran\u0131 d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr.2) Sebze, salata ve meyve:Akdenizlinin her g\u00fcn b\u00fcy\u00fck miktarlarda t\u00fcketti\u011fi yiyecek Maddeleridir. B\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 \u00e7i\u011f t\u00fcketildi\u011finden vitamin, Mineral ve bioaktif maddeler a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok zengin bir beslenmedir. Baklagiller ve f\u0131nd\u0131k, f\u0131st\u0131k, ceviz, badem t\u00fcketimi de bu dilim i\u00e7inde yer almaktad\u0131r.3) Zeytinya\u011f\u0131:Klasik Akdenizlinin mutfa\u011f\u0131n\u0131n tek ya\u011f\u0131d\u0131r. Ba\u015fka ya\u011f tan\u0131maz ve t\u00fcketmez. Ekme\u011fini banar, salatas\u0131na koyar, yeme\u011fini zeytinya\u011f\u0131yla pi\u015firir.4) Peynir ve yo\u011furt:Her g\u00fcn t\u00fcketilen yiyecek maddeleridir. yo\u011furt sofradan eksik olmaz. Oldu\u011fu gibi yenir veya yemeklerin \u00fczerine konur, ayr\u0131ca \u00fclkemizde oldu\u011fu gibi cac\u0131k olarak ta t\u00fcketilir. Beyaz peynir ve ke\u00e7i peyniri, en \u00e7ok t\u00fcketilen peynir \u00e7e\u015fitleridir.Haftada birka\u00e7 defa t\u00fcketilen yiyecek maddeleri:1) Bal\u0131k ve deniz \u00fcr\u00fcnleri: Haftada 3 \u2013 4 defa sofras\u0131ndan eksik etmez. En b\u00fcy\u00fck protein kayna\u011f\u0131d\u0131r. Bu yiyecek maddelerinin kalorisi d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr, ya\u011f oranlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fundan a\u015f\u0131r\u0131 kolesterol i\u00e7ermezler.2) Tavuk, yumurta: Bal\u0131k ve deniz \u00fcr\u00fcnlerinden sonra daha az t\u00fckettikleri protein kaynaklar\u0131d\u0131r.3) Tatl\u0131: Akdenizli genellikle yemekten sonra meyve yer. S\u0131k olmamakla beraber s\u00fctl\u00fc ve Hamur i\u015fi tatl\u0131lar\u0131 da t\u00fcketir.Kalp krizi atlat\u0131ld\u0131ktan sonra yap\u0131lacaklar neler ?Kalp krizi atlat\u0131ld\u0131ktan sonra hasta belirli aral\u0131klarla doktor kontrollerine gider. Risk fakt\u00f6rlerine y\u00f6nelik ba\u015flan\u0131lan tedavileri ara vermeden d\u00fczenli olarak yapar. Haftada en az 3 g\u00fcn d\u00fczenli egzersiz \u00f6nerilir. Ayr\u0131ca stresten uzak ve sigaras\u0131z bir ya\u015fam, kilo kayb\u0131 hedeflenir. Psikolojik destekten ba\u015flayarak gerekli ila\u00e7lar\u0131nd\u00fczenli kullan\u0131lmas\u0131, d\u00fczenli hekim kontrol\u00fc alt\u0131nda olunmas\u0131 ve kontrollerin aksat\u0131lmamas\u0131 \u00f6nemlidir.Aspirinin kalp krizini ve hastal\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6nleyici etkisi var m\u0131 ? Kalbi korumak i\u00e7in aspirinin hangi t\u00fcr\u00fc hangi miktarda al\u0131nmal\u0131 ?Aspirinin koruyucu etkisi vard\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fck dozlarda al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kan suland\u0131r\u0131c\u0131 etkisinden faydalan\u0131yoruz. Doz olarak \u00f6nerilen g\u00fcnde 150-300 mgr. Piyasada aspirinin kalp i\u00e7in \u00f6zellikle \u00fcretilen dozlar\u0131 sat\u0131l\u0131yor. Ancak doktora dan\u0131\u015f\u0131larak ilaca ba\u015flanmas\u0131 daha do\u011frudur.Kalbi korumak i\u00e7in ka\u00e7 ya\u015f\u0131nda Aspirin almaya ba\u015flamak gerekiyor ?Bunun i\u00e7in hastan\u0131n sahip oldu\u011fu risk fakt\u00f6rleri de\u011ferlendirilerek ve kardiyologun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc al\u0131narak hareket edilmelidir. Ancak 35 ya\u015f\u0131n \u00fcst\u00fcnde proflaktik (koruyucu) olarak aspirin al\u0131nmaya ba\u015flanmas\u0131 \u00f6nerilmektedir.Et konusunda kalp sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir se\u00e7im yap\u0131lmal\u0131 m\u0131d\u0131r ?K\u0131rm\u0131z\u0131 et kolesterolce zengin oldu\u011fu i\u00e7in s\u0131n\u0131rl\u0131 t\u00fcketilmelidir. Kalp sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan beyaz etin, yani tavuk ve bal\u0131\u011f\u0131n tercih edilmesi daha iyi olur. Tavuk etinde ya\u011fl\u0131 olan deri ve but b\u00f6lgesinin de\u011fil, ya\u011fs\u0131z olan g\u00f6\u011f\u00fcs b\u00f6lgesinin tercih edilmesi gerekir. Bal\u0131k olarak da kalbi koruma konusunda etkisi oldu\u011fu bilinen omega-3 ya\u011f asitleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin bal\u0131klar\u0131n tercih edilmesi faydal\u0131d\u0131r. Ancak hem bal\u0131\u011f\u0131n, hem tavu\u011fun hem de k\u0131rm\u0131z\u0131 etin pi\u015firilme tarz\u0131 da \u00f6nemlidir. Bunlar kesinlikle k\u0131zartma olmamal\u0131, ha\u015flama, bu\u011fulama ya da \u0131zgara tercih edilmelidir.Kalbi koruyan vitaminler var m\u0131 ?Antioksidan vitaminlerin (C vitamini, E vitamini gibi) kalbe olumlu etkilediklerini g\u00f6steren \u00e7al\u0131\u015fmalar bulunsa da yak\u0131n tarihli HOPE \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, \u00f6rne\u011fin E vitamini al\u0131m\u0131n\u0131n ya\u015fam s\u00fcrecini etkilemedi\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla bu konu hen\u00fcz kesinlik kazanmam\u0131\u015ft\u0131r.Kahve \u00e7ay i\u00e7iminin kalp sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine etkisi var m\u0131 ?\u0130\u00e7erdikleri kafein nedeniyle tercih edilmezler. G\u00fcnde 1 veya 2 bardak zevk i\u00e7in i\u00e7ilebilir, ama daha fazlas\u0131 kalp- tansiyon hastalar\u0131 i\u00e7in zararl\u0131 olabilir.Kalp sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na uygun olan ve olmayan sporlar neler ?Ba\u015fta y\u00fcr\u00fcmek olmak \u00fczere aerobik hareket olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u00fcm aktiviteler kalp i\u00e7in faydal\u0131d\u0131r. Asl\u0131nda kalbi korumak i\u00e7in de yani ki\u015fi kalp hastas\u0131 olmadan \u00f6nce de spor yapmal\u0131d\u0131r: Spor bir hayat bi\u00e7imi olarak k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015ftan itibaren \u00e7ocuklara benimsetilmelidir. K\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flardan itibaren spor yapanlar, ya\u015fland\u0131klar\u0131nda da spora daha rahat bir bi\u00e7imde devam edebiliyorlar. Ama hayat\u0131nda hi\u00e7 spor yapmayanlar, ya\u015fland\u0131klar\u0131nda spora ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda dikkatli olmal\u0131.Kalp at\u0131\u015flar\u0131m aniden art\u0131ran ve y\u00fcksek efor gerektiren tenis, ko\u015fma gibi sporlardan uzak durmal\u0131lar.Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yapmak zay\u0131flamaktan \u00f6te v\u00fccuttaki stresi azaltmaya da yar\u0131yor. Kan ya\u011flar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesini sa\u011fl\u0131yor ayr\u0131ca yararl\u0131 kolesterol denen HDL’yi y\u00fckseltiyor. Sadece d\u00fczenli olarak y\u00fcr\u00fcyerek bile tansiyonu d\u00fc\u015f\u00fcrmek m\u00fcmk\u00fcn.Aile ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131n, kar\u0131 koca sorunlar\u0131n\u0131n kalp sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde etkisi var m\u0131 ? Mutsuz bir evlilik, kalp sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131olumsuz etkiler mi ?Duygusal stresin (ki buna Aile sorunlar\u0131 da dahildir) kalp sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine olumsuz etkisi olur.Ayn\u0131 etki fiziksel stresin durumunda ve i\u015fe ba\u011fl\u0131 olarak ya\u015fanan streste de g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.Ki\u015fi kendisinde kalple ilgili bir a\u011fr\u0131 oldu\u011funu nas\u0131l anlayabilir ?Eforla gelen veya g\u00f6\u011f\u00fcste s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma, bask\u0131 tarz\u0131 a\u011fr\u0131 ya da nefes darl\u0131\u011f\u0131 tarz\u0131 bir s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 oldu\u011funda hemen bir kardiyologa ba\u015fvurmal\u0131d\u0131r. Benzer a\u011fr\u0131lar\u0131n eforsuz, istirahat halinde de gelmesi durumu ve a\u011fr\u0131n\u0131n 15 Dakikadan fazla s\u00fcrmesi halinde de hemen bir kardiyologa ba\u015fvurulmal\u0131d\u0131r. Hastanelerin kardiyoloji servislerinin yan\u0131 s\u0131ra sadece kalp \u00fczerine hizmet veren hastaneler de ba\u015fvuru adresleri aras\u0131ndad\u0131r.Erken ya\u015fta kalp krizi daha \u00f6l\u00fcmc\u00fcl oluyor, neden ?Kollateral dedi\u011fimiz k\u0131lcal damarlar\u0131n daha az geli\u015fmi\u015f olmas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc erken ya\u015flarda geli\u015fen kalp krizi daha tehlikeli olmaktad\u0131r. Ancak ileri ya\u015flarda k\u0131lcal damarlar geli\u015ferek kalbi beslemede \u00f6nemli bir g\u00f6rev \u00fcstlenirler ve ana damardaki t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n verece\u011fi \u00f6l\u00fcmc\u00fcl etkiyi azalt\u0131rlar.Kalp damar hastal\u0131klar\u0131n\u0131n \u00fclkemizde g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve b\u00f6lgelere da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 nas\u0131ld\u0131r ?T\u00fcrkiye’de yakla\u015f\u0131k 2 milyon ki\u015fide kalp damar hastal\u0131\u011f\u0131 mevcut. En s\u0131k rastlanan b\u00f6lge ise Marmara b\u00f6lgesi. Bu b\u00f6lgeler stresin daha fazla oldu\u011fu, kolesterolce zengin fast-food g\u0131dalar\u0131n fazla t\u00fcketildi\u011fi yerler olan \u0130stanbul ve Bursa Zeytinya\u011f\u0131n\u0131n fazla t\u00fcketildi\u011fi Ege b\u00f6lgesinde ise daha az g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u00dclkemizde yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rman\u0131n sonucuna g\u00f6re 30 ya\u015f ve \u00fczerindeki her 1000 eri\u015fkinde koroner kalp hastal\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclme oran\u0131 % 81. Bu oran, kat\u0131 ya\u011flar\u0131n fazlaca t\u00fcketildi\u011fi Karadeniz B\u00f6lgesi’nde daha da fazla.T\u00fcrkler genetik olarak risk alt\u0131nda m\u0131 ?T\u00fcrklerde genetik olarak \u00f6nemli bir risk fakt\u00f6r\u00fc var. Genetik olarak T\u00fcrklerde iyi huylu kolesterol olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z HDL olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck. Ancak maalesef bizim \u00fclkemizde \u00e7ok \u00f6nemli bir sorun olarak metabolik sendrom di\u011fer toplumlara g\u00f6re daha fazla.Metabolik sendrom nedir ?Metabolik sendrom, abdominal obezite dedi\u011fimiz erkeklerde bel \u00e7evresinin 102 cm, kad\u0131nlarda 88 cm’den fazla olmas\u0131, bozulmu\u015f glikoz tolerans\u0131, hipertansiyon ve kan biyokimyas\u0131nda kolesterol-trigliserit d\u00fczeylerinin y\u00fcksek olmas\u0131d\u0131r. \u00dclkemizde her 8 eri\u015fkinden 3’\u00fcnde metabolik sendrom mevcut. Koroner kalp hastal\u0131\u011f\u0131 riski, bu grupta 2 kat daha artmaktad\u0131r.Hava durumu ile kalp hastal\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda bir ba\u011flant\u0131 var m\u0131 ?Hay\u0131r, ama so\u011fuk Havan\u0131n damarlarda daralt\u0131c\u0131 etkisi oldu\u011fundan koroner arter hastal\u0131\u011f\u0131 olanlar, so\u011fuk havalarda fazla efor sarfetmemelidirler.S\u0131cak havalarda \u00f6zellikle tatilde kalp krizinden \u00f6l\u00fcmlerin sebebi nedir ?S\u0131cak havalarda g\u00fcne\u015f \u00e7arpmas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, kalp hastal\u0131klar\u0131 i\u00e7in damarlar geni\u015fleyip tansiyon d\u00fc\u015febilir. Bu da kalpten v\u00fccuda at\u0131lan kan Hacmini azaltaca\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla koroner damarlarla kalbin kanlanmas\u0131n\u0131 olumsuz etkileyece\u011fi i\u00e7in, koroner arterlerinde \u00f6nemli daralma olan hastalarda kalp krizini tetikleyebilir.Kalp hastal\u0131\u011f\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen ki\u015fi hastanelerin hangi servisine, hangi uzman doktora ba\u015fvurmal\u0131 ?\u015eayet anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z karakterde g\u00f6\u011f\u00fcs a\u011fr\u0131s\u0131 g\u00fcn i\u00e7inde tekrarlay\u0131c\u0131 bi\u00e7imde ya\u015fan\u0131yorsa ve bu eforla ili\u015fkili ise, her seferinde durunca ge\u00e7iyor ve eforla yine ba\u015fl\u0131yorsa, istirahatta olmuyorsa normal polikliniklere tetkik ama\u00e7l\u0131 gelebilir. Ancak bu durumun s\u0131kl\u0131\u011f\u0131nda, s\u00fcresinde bir art\u0131\u015f olmu\u015fsa veya istirahatta de gelmeye ba\u015flam\u0131\u015fsa o zaman acile ba\u015fvurmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu durum bir kalp krizi veya \u00f6nc\u00fc habercisi olabilir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda risk fakt\u00f6rleriyle y\u00fckl\u00fc olan ki\u015filer de yine tetkik edilmek i\u00e7in kardiyoloji polikliniklerine ba\u015fvurabilirler.Hasta doktora ba\u015fvurdu, doktor da kalple ilgili bir sorundan \u015f\u00fcphelendi, kesin te\u015fhis nas\u0131l yap\u0131l\u0131yor ?Hastan\u0131n hekime bildirdi\u011fi \u015fikayet do\u011frultusunda gerekli en son teknolojik donan\u0131m\u0131 gerektiren tetkikler, fizik muayene, EKG, kan biyokimyas\u0131 tetkikleri, eforlu EKG, Myokard perf\u00fczyon sintigrafileri ve en son olarak da koroner anjiografi yapt\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.EKGKan biyokimyas\u0131 tetkikleri nelerdir, neleri i\u00e7erir ?A\u00e7l\u0131k kan \u015fekeri, b\u00f6brek fonksiyonlar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmek i\u00e7in \u00fcre, kreatinin, karaci\u011fer enzimlerinden SGOT, SGPT, GGT, kalp enzimleri ve kalpte hasar belirleyiciler olarak TroponinT, LDH, CK, CK-MB olarak say\u0131labilir.Eforlu EKG nedir ?Eforlu EKG, hastan\u0131n g\u00f6\u011fs\u00fcne elektrotlar ba\u011flan\u0131p, kalp at\u0131\u015flar\u0131 monit\u00f6rde g\u00f6r\u00fcl\u00fcp kaydedilerek yap\u0131lan bir testtir. Ama\u00e7, istirahat EKG’si normal oldu\u011fu halde efor s\u0131ras\u0131nda g\u00f6\u011f\u00fcs a\u011fr\u0131s\u0131 olan hastalarda koroner damarlarda bir daralman\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlemektir. Hastan\u0131n tansiyonu ve nabz\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u00f6l\u00e7\u00fclerek kaydedilir.Y\u00fcr\u00fcme band\u0131n\u0131n h\u0131z\u0131 ve e\u011fimi de yava\u015f yava\u015f art\u0131r\u0131larak kalp yorulur. Bu a\u015famalarda g\u00f6r\u00fclen patolojik EKG de\u011fi\u015fiklikleri, hastada g\u00f6\u011f\u00fcs a\u011fr\u0131s\u0131 olmas\u0131 ve ama\u00e7lanan maksimal efor hedefinin ne kadar\u0131n\u0131n yapabildi\u011fi gibi kriterler de\u011ferlendirir. Bunun sonucuna g\u00f6re hastaya koroner damar problemi yok denilir veya Miyokard perf\u00fczyon sintigrafisi ya da Koroner anjiografi istenebilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u015ei\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n kalp sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine etkisi nedir ?\u015ei\u015fmanl\u0131k, koroner kalp hastal\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sorgulanan klasik risk fakt\u00f6rlerinden biri olup, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6zellikle geli\u015fmi\u015f toplumlar\u0131n giderek artan \u00f6nemli bir Sa\u011fl\u0131k problemidir. Ayr\u0131ca, sadece kalp hastal\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de\u011fil, ayn\u0131 zamanda kalp hastal\u0131\u011f\u0131 e\u015f de\u011feri say\u0131lan diyabet ve Hipertansiyon i\u00e7in de \u00f6nemli risk ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin erkeklerde her % 10’luk kilo azalmas\u0131 koroner vakalarda % 20 azalma[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22524],"tags":[23682,23681,23683,23680],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13415"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13415"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13415\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13415"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13415"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13415"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}