Kanser tek bir hastal\u0131k de\u011fil\u00addir, pek \u00e7ok de\u011fi\u015fik Kanser t\u00fcr\u00fc vard\u0131r. Baz\u0131 kanserler y\u0131l\u00adlar boyunca hemen hi\u00e7 de\u011fi\u015fmeden kalabilir ve ya\u015fam beklentisi \u00fczerin\u00adde etkisi olmaz. Buna kar\u015f\u0131n, tan\u0131 konulduktan k\u0131sa s\u00fcre sonra \u00f6l\u00fcme yol a\u00e7an baz\u0131 ender kanser t\u00fcrleri de vard\u0131r. Nas\u0131l enfeksiyon terimi basit so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131bana, s\u0131tma\u00addan t\u00fcberk\u00fcloza kadar t\u00fcm hastal\u0131k\u00adlar\u0131 i\u00e7eriyorsa, k\u00f6t\u00fc huylu (malign, habis) hastal\u0131k terimi de hem hasta\u00adl\u0131\u011f\u0131n davran\u0131\u015f\u0131 hem de \u015fiddeti a\u00e7\u0131\u00ads\u0131ndan ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6sterir; ancak tabii ki kanser bula\u015f\u0131c\u0131 de\u011fil\u00addir.Kontrol Kayb\u0131\u0130nsan v\u00fccudunda bir kesme\u015feker b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki bir k\u00fctlede yakla\u015f\u0131k bin milyon h\u00fccre yer al\u0131r. H\u00fccreler v\u00fccudumuzun ancak mikroskopla g\u00f6r\u00fclebilen k\u00fc\u00e7\u00fck yap\u0131ta\u015flar\u0131d\u0131r. \u0130n\u00adsan v\u00fccudundaki milyarlarca h\u00fccre\u00adnin m\u00fckemmel bir uyum i\u00e7inde i\u015flevlerini yerine getirmeleri ve her h\u00fccrenin do\u011fru yerde, amac\u0131na uy\u00adgun \u015fekilde davranmas\u0131 ger\u00e7ekten de son derece \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131d\u0131r. H\u00fccrele\u00adrin \u00e7o\u011funun ya\u015fam s\u00fcreleri s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r: ya\u015fl\u0131l\u0131k ya da eskime ve a\u015f\u0131nma gibi nedenlerden \u00f6t\u00fcr\u00fc yitirilen h\u00fccrele\u00adrin yerine her G\u00fcn milyonlarca yeni\u00adsi \u00fcretilir.Var olan h\u00fccrelerin “mitoz’ ad\u0131 verilen bir s\u00fcre\u00e7 sonucunda ikiye b\u00f6l\u00fcnmesiyle yeni h\u00fccreler \u00fcretilir. Eri\u015fkinlerde \u00f6len ve b\u00f6l\u00fcnen h\u00fccre\u00adlerin say\u0131s\u0131 aras\u0131nda normal olarak m\u00fckemmel bir denge vard\u0131r; \u00e7ocuk\u00adlar b\u00fcy\u00fcmekte olduklar\u0131ndan, du\u00adrumlar\u0131 daha farkl\u0131d\u0131r. Normal olarak yitirilen h\u00fccrelerin yerine ayn\u0131 say\u0131da h\u00fccre \u00fcretilir. Bu dengeyi kontrol eden mekanizmalar son derece kar\u00adma\u015f\u0131kt\u0131r. Kontrol\u00fcn yitirilmesi h\u00fccre\u00adlerin say\u0131s\u0131nda fazlala\u015fmaya ve t\u00fc\u00adm\u00f6r olu\u015fumuna yol a\u00e7abilir.Ne var ki, t\u00fcm\u00f6rlerin ancak k\u00fc\u00ad\u00e7\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn kanserli oldukla\u00adr\u0131 da unutulmamal\u0131d\u0131r. T\u00fcm\u00f6rlerin \u00e7o\u011fu normal ya da normale olduk\u00e7a yak\u0131n, yerel h\u00fccre birikimleridir ve iyi huyludur (benign, selim). Si\u011filler bunun i\u00e7in iyi bir \u00f6rnektir.Kanser geli\u015fiminde h\u00fccrelerin hem niteli\u011fi de\u011fi\u015fir, hem de say\u0131s\u0131 artar.- kanserli h\u00fccrelerin g\u00f6r\u00fcn\u00fcm ve davran\u0131\u015flar\u0131 da farkl\u0131d\u0131r. Daha sal\u00add\u0131rgan ve y\u0131k\u0131c\u0131 davran\u0131rlar ve nor\u00admal h\u00fccrelerden ba\u011f\u0131ms\u0131z hareket ederler. \u00c7evre dokulara girip onlar\u0131 ele ge\u00e7irme becerisi kazan\u0131rlar. Kimi durumlarda h\u00fccreler lenf ve kan da\u00admarlar\u0131na da ge\u00e7erek, ortaya \u00e7\u0131kt\u0131k\u00adlar\u0131 “birincil’ (ilk) b\u00f6lgeden ba\u015fka b\u00f6lgelere atlarlar. Bu h\u00fccreler za\u00admanla lenf bezlerinde ve akci\u011fer, karaci\u011fer ve kemik gibi di\u011fer organlarda “metastaz’ ad\u0131 verilen ikincil k\u00fctlelerin olu\u015fmas\u0131na yol a\u00e7abilirler.GenlerT\u00fcm h\u00fccrelerin davran\u0131\u015flar\u0131 merkezi kontrol birimleri olan \u00e7ekirdekteki (n\u00fckleus) genler taraf\u0131ndan kontrol edilir. Her h\u00fccre \u00e7ekirde\u011finde yakla\u00ad\u015f\u0131k 40,000 gen vard\u0131r. Genler “DNA’ ad\u0131ndaki karma\u015f\u0131k bir kimyasal mo\u00adlek\u00fclde kodlanm\u0131\u015f olarak bulunan \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck, son derece yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131l\u00adm\u0131\u015f bilgi ve talimat depocuklar\u0131d\u0131r. \u00c7ok say\u0131da gen bir araya gelerek an\u00adcak mikroskopta g\u00f6r\u00fclebilen k\u0131sa \u015fe\u00adrit par\u00e7ac\u0131klar\u0131na benzeyen sarmallar olu\u015fturur. Bunlar, birbirine e\u015fler ha\u00adlinde ba\u011flanan kromozomlard\u0131r; toplam 23 \u00e7ift kromozom vard\u0131r.\u0130nsanlar ana rahminde tek bir h\u00fccreden geli\u015fir. Bu ilk h\u00fccre, anne\u00adnin yumurtal\u0131klar\u0131ndan (\u00f6verler) bi\u00adrinde \u00fcretilen bir yumurtan\u0131n (ovu-mun), baban\u0131n testislerinden birinde \u00fcretilen bir sperm taraf\u0131ndan d\u00f6llen\u00admesiyle olu\u015fur. H\u00fccre iki karde\u015f h\u00fccre olu\u015fturacak \u015fekilde b\u00f6l\u00fcn\u00fcr; ard\u0131ndan bu h\u00fccreler de b\u00f6l\u00fcnerek toplam d\u00f6rt h\u00fccre olu\u015fur. Birbirini izleyen b\u00f6l\u00fcnmeler sonucunda h\u0131zl\u0131 bir b\u00fcy\u00fcme olur. Mitoz s\u0131ras\u0131nda t\u00fcm genetik bilgi kopyalan\u0131r ve b\u00f6y\u00adlelikle geli\u015fmekte olan mikroskobik organizmada (ya da embriyo) bulunan t\u00fcm h\u00fccreler kendi genetik materyeline sahip olur. Embriyonun geli\u015fip \u00f6nce “fet\u00fcs’\u00fc ve sonu\u00e7ta da yenido\u011fan bir bebe\u011fi olu\u015fturmas\u0131 s\u00fcreci boyunca ayn\u0131 i\u015flemler devam eder.\u0130lk h\u00fccrede bulunan genetik bil\u00adgiler, bu h\u00fccreden geli\u015fecek olan in\u00adsan\u0131n t\u00fcm fiziksel \u00f6zelliklerini belir\u00adler. Ancak v\u00fccuttaki olu\u015fum tamam\u00adland\u0131ktan sonra, belirli bir h\u00fccredeki bu genetik bilgilerin \u00e7o\u011fu art\u0131k gereksizle\u015fir. H\u00fccrenin t\u00fcm gereksin\u00addi\u011fi yaln\u0131zca kendi \u00f6zel i\u015flevlerini yerine getirmekte kullanaca\u011f\u0131 bilgi\u00adlerdir. Di\u011fer i\u015flevlerle ilgili talimatlar gereksizdir. Belli h\u00fccrelerde etkin durumda bulunan \u00f6nemli bilgiler h\u00fccrelerin kendi davran\u0131\u015f ve \u00f6zellik\u00adlerinin yan\u0131 s\u0131ra, bu h\u00fccrelerin olu\u015f\u00adturdu\u011fu dokunun \u00f6zelliklerini de y\u00f6netir.Kanser genleriNormal h\u00fccrelerde bulunan ve “on-kogen’ ad\u0131 verilen \u00f6zel genler var\u00add\u0131r; onkogenler ya uyur haldedir (hareketsiz) ya da h\u00fccrenin davran\u0131\u015f ve b\u00f6l\u00fcnmesinde bir rol oynarlar. \u00d6rne\u011fin t\u00fct\u00fcn duman\u0131, mor-\u00f6tesi \u0131\u015f\u0131k ya da baz\u0131 vir\u00fcslere ba\u011fl\u0131 DNA hasar\u0131 bu genlerde anormalliklere ya da “mutasyonlara’ neden olarak, genin aktivitesinde art\u0131\u015f ve anormal\u00adlikle sonu\u00e7lan\u0131r. Bu da h\u00fccrenin anti-sosyal bir tarzda davranmas\u0131na ve habisle\u015fmesine (kanserle\u015fmesine) yol a\u00e7abilir.Onkogenler yan\u0131nda her h\u00fccrede ‘t\u00fcm\u00f6r bask\u0131lay\u0131c\u0131 genler’ vard\u0131r ve bunlar\u0131n normal g\u00f6revi b\u00f6l\u00fcnmeyi s\u0131n\u0131rland\u0131rmakt\u0131r. Bir\u00e7ok kansere yol a\u00e7an, t\u00f6m\u00fcr bask\u0131lay\u0131c\u0131 bir genin ak-tivitesini azaltan hasard\u0131r.Genler yaln\u0131zca habis olu\u015fumla\u00adr\u0131n geli\u015fmesinde de\u011fil, kanserin da\u00adha sonraki davran\u0131\u015f\u0131 ve tedaviye ya\u00adn\u0131t\u0131 \u00fczerinde de kritik bir rol oynar. \u00d6rne\u011fin baz\u0131 genler kanserlerin kom\u015fu dokular\u0131 ele ge\u00e7irme ve v\u00fc\u00adcudun ba\u015fka b\u00f6lgelerine yay\u0131larak metastaz yapabilmeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli olan Proteinlerin \u00fcretimin\u00adden sorumludur. Ba\u015fka genler ise h\u00fccrenin kendi kendisini uyaran “b\u00fcy\u00fcme fakt\u00f6rleri’ \u00fcretmesine yol a\u00e7ar ya da kanser ila\u00e7lar\u0131n\u0131 etkisizle\u015f\u00adtirir. H\u00fccrenin \u00f6l\u00fcm\u00fc bile genetik kontrol alt\u0131ndad\u0131r. Genetik hasar h\u00fccrelerin \u00f6lmemesine de yol a\u00e7abi\u00adlir; bu hem kanser geli\u015fimi hem de kanserin radyoterapiye ya da ila\u00e7lara direnci a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir etmen olabilir.Kanser olu\u015fumu s\u00fcrecinde, h\u00fcc\u00adrenin habis bir bi\u00e7imde davranmaya ba\u015flamas\u0131ndan \u00f6nceki ve sonraki birka\u00e7 y\u0131l boyunca, bir dizi genetik bozukluk birikir. Kanserin ba\u015flama\u00ads\u0131ndan sonra yeni gen mutasyonlar\u0131 olmas\u0131, baz\u0131 kanserli h\u00fccrelerin di\u00ad\u011ferlerinden farkl\u0131 davranmas\u0131na ne\u00adden olabilir. Bu da, belirli bir evrede b\u00fcy\u00fcmenin y\u00f6n de\u011fi\u015ftirmesine yol a\u00e7abilir. Kanserin davran\u0131\u015f\u0131 ve teda\u00advinin uzun d\u00f6nemdeki sonucu, so\u00adnu\u00e7ta en fazla antisosyal \u00f6zellik ser\u00adgileyen h\u00fccrelere ve onlar\u0131 yok et\u00admeyi hedefleyen tedaviye en fazla diren\u00e7 g\u00f6steren h\u00fccrelere ba\u011fl\u0131d\u0131r.\u00c7o\u011falma H\u0131z\u0131H\u00fccrelerin \u00e7o\u011fu birka\u00e7 G\u00fcnde bir b\u00f6l\u00fcn\u00fcrken, baz\u0131lar\u0131 \u00e7ok daha yava\u015f \u00e7o\u011fal\u0131r. Neredeyse t\u00fcm kanserlerin tek bir h\u00fccredeki genetik bir anor\u00admallikten kaynakland\u0131\u011f\u0131 ve kes-me\u015feker b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki bir k\u00fctle\u00adde yakla\u015f\u0131k bin milyon h\u00fccre bulun\u00addu\u011fu dikkate al\u0131n\u0131rsa, kanserlerin \u00e7o\u011funun g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale gelmesinden uzun bir s\u00fcre \u00f6nce ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lir. Tan\u0131 s\u0131ras\u0131nda kanserlerin \u00e7o\u011fu genellikle kesme\u015fekerden biraz da\u00adha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr ve bir\u00e7o\u011fu yava\u015f yava\u015f b\u00fcy\u00fcyerek 10-20 y\u0131l boyunca var ol\u00admu\u015ftur. Ancak, bir t\u00fcm\u00f6r\u00fcn boyut\u00adlar\u0131n\u0131n iki kat\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in gereken s\u00fcre b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterir. Bu ‘iki kat\u0131na \u00e7\u0131kma s\u00fcresi’ birka\u00e7 g\u00fcn ile birka\u00e7 y\u0131l aras\u0131nda de\u011fi\u015febilir; an\u00adcak en yayg\u0131n kanserlerin \u00e7o\u011funda bu s\u00fcre ortalama 2-3 ayd\u0131r.\u00c7o\u011falma h\u0131z\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u00ad\u015f\u0131yan bir di\u011fer etmen de, kanserin kendisini besleyecek yeni kan da\u00admarlar\u0131 olu\u015fumunu ne \u00f6l\u00e7\u00fcde uyarabilece\u011fidir. Yeni kan damar\u0131 olu\u015fu\u00admunu engelleyen ila\u00e7lar\u0131n geli\u015ftiril\u00admesiyle ilgili olarak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde he\u00adyecan verici ara\u015ft\u0131rmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00admektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kanser tek bir hastal\u0131k de\u011fil\u00addir, pek \u00e7ok de\u011fi\u015fik Kanser t\u00fcr\u00fc vard\u0131r. Baz\u0131 kanserler y\u0131l\u00adlar boyunca hemen hi\u00e7 de\u011fi\u015fmeden kalabilir ve ya\u015fam beklentisi \u00fczerin\u00adde etkisi olmaz. Buna kar\u015f\u0131n, tan\u0131 konulduktan k\u0131sa s\u00fcre sonra \u00f6l\u00fcme yol a\u00e7an baz\u0131 ender kanser t\u00fcrleri de vard\u0131r. Nas\u0131l enfeksiyon terimi basit so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131bana, s\u0131tma\u00addan t\u00fcberk\u00fcloza kadar t\u00fcm hastal\u0131k\u00adlar\u0131 i\u00e7eriyorsa, k\u00f6t\u00fc huylu (malign, habis) hastal\u0131k terimi[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22524],"tags":[23797,23798,23800],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13451"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13451"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13451\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13451"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13451"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13451"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}