{"id":13507,"date":"2014-04-13T02:08:58","date_gmt":"2014-04-12T23:08:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gncz.net\/vejeteryanlikvejeteryan-diyeti.html"},"modified":"2014-04-13T02:08:58","modified_gmt":"2014-04-12T23:08:58","slug":"vejeteryanlikvejeteryan-diyeti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/vejeteryanlikvejeteryan-diyeti.html","title":{"rendered":"Vejeteryanl\u0131kvejeteryan Diyeti"},"content":{"rendered":"\n<p>Vejeteryan diyetlerin \u00e7o\u011fu dikkatli d\u00fczenlendi\u011fi takdirde besin \u00f6geleri y\u00f6n\u00fcnden yeterlidir. \u00d6zellikle vejeteryan diyet az da olsa baz\u0131 hayvansal besinleri i\u00e7eriyorsa t\u00fcm besin \u00f6gelerini bu diyetle kar\u015f\u0131lamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. S\u00fct, peynir ve veya yumurta yiyen vejeteryanlarda hi\u00e7 hayvansal besin yemeyenlere oranla besin \u00f6gesi yetersizliklerine \u00e7ok az rastlan\u0131r. Ancak veganlar, fruvitaryanlar ve Zen makrobiyotik diyet uygulayanlar protein, riboflavin, B12 vitamini, demir, kalsiyum ve \u00e7inkoyu yeterince alamayabilirler.B12 vitamini yetersizli\u011fi y\u00f6n\u00fcnden riskli gruplardan biridir. Bu risk \u00f6zellikle hayvansal besinleri hi\u00e7 t\u00fcketmeyen veganlar i\u00e7in \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Laktovejeteryanlar s\u00fct ve t\u00fcrevlerinden, laktoovovejeteryanlar da bunlara ek olarak yumurtadan yeterli B12 vitamini almaktad\u0131rlar. Veganlarda genellikle serum total B12 vitamini d\u00fczeyleri bir miktar d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131na kar\u015f\u0131n beklenenin aksine klinik ve biyokimyasal yetersizlik belirtilerine s\u0131k rastlanmaz. Bunun nedenlerinden biri geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerdeki veganlar\u0131n d\u00fczenli olarak vitamin B12 i\u00e7eren multivitamin ila\u00e7lar\u0131n\u0131n kullanmalar\u0131d\u0131r. Az geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde ise diyete kontamine olan bakteriler B12 vitamini sentezleyerek al\u0131ma katk\u0131da bulunmaktad\u0131rlar. Ayr\u0131ca vejeteryanlarda B12 vitamininin enterohepatik dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131n daha etkin oldu\u011fu, ince barsaklara safrayla ve besinlerden bakteri kontaminasyonu ile gelen vitaminin geri emiliminin % 100 e kadar ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 bildirilmektedir. B\u00f6ylelikle yetersizli\u011fin ba\u015flamas\u0131 20-30 y\u0131la kadar uzamaktad\u0131r.Vejeteryanlarda yetersizli\u011fi kolayla\u015ft\u0131rabilecek en \u00f6nemli fakt\u00f6r mide veya pankreas bozukluklar\u0131d\u0131r. Bu durumda yetersizlik 1-3 y\u0131l gibi daha k\u0131sa s\u00fcrede ortaya \u00e7\u0131kabilir. Vejeteryan annelerin bebeklerinde B12 vitamini yetersizli\u011fi g\u00f6r\u00fclebilir. Annenin s\u00fct\u00fcndeki vitamin miktar\u0131 da olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. Bebekler ilk 4 Ay normal iken daha sonra uyu\u015fukluk, hareketsizlik gibi yetersizlik belirtileri g\u00f6stermeye ba\u015flarlar. Geli\u015fme gerili\u011fi g\u00f6r\u00fclebilir. Anneye kobalamin verilmesi, s\u00fct\u00fcn vitamin i\u00e7eri\u011fini de artt\u0131r\u0131r. Bebe\u011fe verilen kobalamin d\u00fczelme sa\u011flar. Vejeteryan yeti\u015fkin ve \u00e7ocuklarda dengeli bir diyet t\u00fcketildi\u011fi takdirde demir depolar\u0131 bir miktar d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131na kar\u015f\u0131n a\u015fikar Anemi omnivorlardan (hem hayvansal hem bitkisel yiyenlerden) farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermemektedir. Ancak Kanada&#8217;ya g\u00f6\u00e7 etmi\u015f laktoovovejeteryanlarda demir yetersizli\u011fi anemisi rapor edilmi\u015ftir. Bunda mayaland\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f tam Bu\u011fday Unundan yap\u0131lm\u0131\u015f \u00e7apati, taninden zengin baharat ve \u00e7aylar\u0131n \u00e7ok t\u00fcketilmesinin rol\u00fc oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Vejeteryanlarda hem olmayan demirin emilimini artt\u0131ran C vitamini kaynaklar\u0131n\u0131n her \u00f6\u011f\u00fcnde ve yeterince al\u0131nmas\u0131, emilimi azaltan \u00e7ay kahve vb i\u00e7eceklerin aralarda t\u00fcketilmesi ve \u00e7ok fazla i\u00e7ilmemesi, gebelikte ihtiyac\u0131n artmas\u0131 ve zay\u0131flama diyetlerinde diyetle al\u0131nabilen miktar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131 nedeniyle demir preparatlar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131, demir emilimini bozan antiasit gibi ila\u00e7lar\u0131n kullan\u0131m\u0131na dikkat edilmesi durumunda aynen omnivorlarda oldu\u011fu gibi demir yetersizli\u011fi anemisinden korunmak m\u00fcmk\u00fcn olmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vejeteryan diyetlerin \u00e7o\u011fu dikkatli d\u00fczenlendi\u011fi takdirde besin \u00f6geleri y\u00f6n\u00fcnden yeterlidir. \u00d6zellikle vejeteryan diyet az da olsa baz\u0131 hayvansal besinleri i\u00e7eriyorsa t\u00fcm besin \u00f6gelerini bu diyetle kar\u015f\u0131lamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. S\u00fct, peynir ve veya yumurta yiyen vejeteryanlarda hi\u00e7 hayvansal besin yemeyenlere oranla besin \u00f6gesi yetersizliklerine \u00e7ok az rastlan\u0131r. Ancak veganlar, fruvitaryanlar ve Zen makrobiyotik diyet uygulayanlar protein, riboflavin, B12 vitamini, demir, kalsiyum ve<a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/gncz.net\/index.php\/vejeteryanlikvejeteryan-diyeti.html\">[Devam\u0131n\u0131 Oku&#8230;]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22524],"tags":[23934,23931],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13507"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13507"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13507\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13507"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13507"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13507"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}