Kimi patl\u0131candan kimi kandan korkuyor. T\u00fcrkiye’de en s\u0131k ya\u015fanan fobi iseKimi patl\u0131candan korkuyor kimi kan g\u00f6rmeye dayanam\u0131yor Hekimler ne filofobi’ye (a\u015f\u0131k olma fobisi) ne de Triskaidekefobi’ye (13 say\u0131s\u0131ndan korkma fobisi) hi\u00e7 \u015fa\u015f\u0131rm\u0131yor. Prof. Dr. Vedat \u015ear ile fobileri konu\u015furken, T\u00fcrk insan\u0131nda en yayg\u0131n fobinin ‘Performans’ oldu\u011funu \u00f6\u011frendik!..Prof. Dr. Vedat \u015ear, gazeteci F\u00fcsun Saka ile yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yle\u015filerden olu\u015fan ’99 Sayfada Fobiler’ adl\u0131 kitab\u0131nda Depresyondan panik ata\u011fa, Alkol ve Madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan ad\u0131 duyulmam\u0131\u015f korkulara kadar pek \u00e7ok konuda bilgi veriyor. \u015ear ile fobiler \u00fczerine konu\u015furken, T\u00fcrkiye’de en s\u0131k ‘performans’ fobisinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.- Fobi ile korku aras\u0131ndaki fark nedir ?Asl\u0131nda birbirine yak\u0131n olaylar fakat fobi normalin \u00e7ok \u00fczerinde bir korku hissetmek \u0130ki t\u00fcrl\u00fc hissediliyor bu korku, hem fiziksel hem de ruhsal. Otonom sinir sistemi harekete ge\u00e7iyor ve v\u00fccut reaksiyon veriyor. Fiziksel olarak \u00e7arp\u0131nt\u0131, uyu\u015fma ya da benzeri \u015fikayetler olu\u015furken ayn\u0131 anda ruhsal olarak da ki\u015fi heyecan korku duyuyor ve k\u00f6t\u00fc bir \u015fey olacak hissine kap\u0131l\u0131yor.RUHSAL DENGE \u00d6NEML\u0130- Fobi \u00f6\u011frenilen bir \u015fey mi, yani fare g\u00f6r\u00fcnce y\u00fcksek bir \u015feyin \u00fczerine \u00e7\u0131kmak, g\u00f6r\u00fclerek \u00f6\u011frenilmiyor mu ?Belli baz\u0131 durumlarda korkma genetik olarak \u00f6\u011frenilmi\u015f oluyor. Baz\u0131 korkular tabiat\u0131m\u0131zda zaten var, onlara \u00f6\u011frenilmi\u015f denemez.- Fobiler \u00e7ocuklukta m\u0131 geli\u015fiyor ?Bazen. Fobi insan\u0131n ruhsal dengesi ile ilgili bir durum. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ruhsal hayat dengeden olu\u015fuyor. Belirli bir d\u00f6neme kadar ruhsal bak\u0131mdan hayat\u0131 dengede giden biri o dengeyi sarsacak bir durumla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda o zamana kadar olmayan ruhsal \u015fikayetler yaratabiliyor.TRAVMAT\u0130K FOB\u0130LER VAR- Mesela trafik kazas\u0131 ge\u00e7iren bir ki\u015finin tekrar direksiyon ba\u015f\u0131na ge\u00e7mek istememesi fobisi olu\u015ftu\u011fu anlam\u0131na m\u0131 geliyor ?Bu fobinin \u00f6zel bir t\u00fcr\u00fc. Buna ‘travmatik fobi’ diyoruz. Baz\u0131 fobiler ileri derece strese ba\u011fl\u0131 yerle\u015fiyor. Trafik kazas\u0131nda oldu\u011fu gibi \u00fcz\u00fcc\u00fc bir olay ya\u015fand\u0131\u011f\u0131nda o olay\u0131 ya\u015fatan her \u015feyden ki\u015fi ka\u00e7maya ba\u015fl\u0131yor. Bunlar\u0131n tedavileri de farkl\u0131 oluyor. Her fobi b\u00f6yle de\u011fil tabii. Baz\u0131lar\u0131n\u0131n neden olu\u015ftu\u011fu anla\u015f\u0131lam\u0131yor bile.- Fobi olu\u015fumunu engellemek i\u00e7in ailelerin yapabilece\u011fi bir \u015fey var m\u0131 ?\u00c7ocuklar\u0131n g\u00fcvenlik duygusuna ihtiya\u00e7lar\u0131 oluyor. Onun i\u00e7in evhaml\u0131 tutumlar \u00e7ocuk \u00fczerinde olumlu etki yaratmaz. \u00c7ocuklar\u0131n g\u00fcvenlikte oldu\u011fu ve bir sorunlar\u0131 oldu\u011funda ilgilenebilecek birilerinin oldu\u011fu mesaj\u0131n\u0131 almas\u0131 gerekiyor. Bu duygu yerle\u015fmezse \u00e7ocuk yard\u0131m istemesi gereken durumda yard\u0131m istemeyebiliyor. Bir\u00e7ok problem bu y\u00fczden yerle\u015fiyor.- Daha \u00e7ok hangi ruh halindeki insanlarda fobi olu\u015fuyor ?Fobi geli\u015ftiren insanlar genellikle belirli bir d\u00fczen aray\u0131\u015f\u0131 olan, ani de\u011fi\u015fiklikleri \u00e7ok ho\u015f kar\u015f\u0131lamayan karakterler. Ya da bir \u015feyi yapmakta a\u015f\u0131r\u0131 cesaretli davranmakla bundan ka\u00e7\u0131nmak aras\u0131nda denge tutturamayanlar.EN YAYGINI SOSYAL FOB\u0130- kad\u0131n-erkek ve \u00e7ocuklarda en s\u0131k rastlan\u0131lan fobiler neler ?\u00c7ocuklarda daha \u00e7ok hayvan fobileri oluyor. Kad\u0131nlarda ‘agorafobi’ dedi\u011fimiz kalabal\u0131k yere girmekten korkma fobisi. Erkeklerde sosyal fobi s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan bir tablo. Performans gerektiren durumlarda s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015fay\u0131p sosyal ortamlara girmemeye \u00e7al\u0131\u015fma durumu. Ki\u015fi kendi kendine engel koydu\u011fu i\u00e7in sosyal fobi i\u015f hayat\u0131nda ba\u015far\u0131y\u0131 da azalt\u0131yor. Kad\u0131nlarda da erkeklere yak\u0131n oranda sosyal fobi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Erkeklerde panik ata\u011f\u0131 sonras\u0131 korkuya kar\u015f\u0131 korku denilen tablolar ve kalp krizi ya\u015fama korkusu da s\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.- Panik atak ve fobi birbirinden farkl\u0131 m\u0131 ?Birbirine akraba. Bunlar\u0131n hepsine ‘anksiyete bozukluklar\u0131’ diyoruz.- Fobinin tedavisi var m\u0131 ?Var evet, hatta en iyi sonu\u00e7 al\u0131nan konulardan biri bu. \u0130la\u00e7 tedavisinde bir-iki ayl\u0131k s\u00fcrede fayda g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Ama ila\u00e7 b\u0131rak\u0131l\u0131nca rahats\u0131zl\u0131k tekrarlayabilir. Davran\u0131\u015f tedavisi denilen ve ki\u015fiyi korkulan nesneye al\u0131\u015ft\u0131rmaya y\u00f6nelik psikoterapi ise daha kal\u0131c\u0131 bir y\u00f6ntem ama \u00e7ok daha fazla vakit al\u0131yor.- Yurtd\u0131\u015f\u0131nda da ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131yorsunuz. T\u00fcrk insan\u0131n di\u011fer \u0131rklardan ayr\u0131lan en b\u00fcy\u00fck fobisi nedir ?Performans fobisi yayg\u0131n. Performans anksiyetesi de deniyor buna. T\u00fcrk insan\u0131 yap\u0131 olarak bazen gere\u011finden fazla at\u0131l\u0131mc\u0131 bazen de gere\u011finden fazla tutuk olabiliyor. Ayn\u0131 futbol tak\u0131mlar\u0131m\u0131z gibi. Her \u00fclkenin ulusal karakteri biraz da spor sahalar\u0131na yans\u0131r. Tipik olarak T\u00fcrkiye’de b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lar kazan\u0131l\u0131r, hi\u00e7 yap\u0131lmayacak \u015feyler yap\u0131l\u0131r. Arkas\u0131ndan hi\u00e7 olmayacak bir tak\u0131ma yenilinir. \u0130\u015fte burada performans anksiyetesi olu\u015fuyor. Seyirci ne diyecek, rezil olaca\u011f\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcnceleri zihnini kemiriyor. Bizim toplumumuzda ‘rezil olmak’ \u00e7ok \u00f6nemlidir. Konu kafada b\u00fcy\u00fcy\u00fcnce ki\u015finin eli aya\u011f\u0131 tutmuyor, ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 bilemez hale geliyor.- Bunun tedavisi var m\u0131 ?\u0130la\u00e7 de\u011fil ama terapiyle ki\u015finin zihnindeki \u00f6ncelik s\u0131ralamas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiriyoruz. Bir \u015fey ki\u015finin zihninde gere\u011finden fazla yer kapl\u0131yorsa, performans anksiyetesi olu\u015fuyor. \u00d6ncelik s\u0131ralar\u0131 psikoterapide \u00e7ok \u00f6nemlidir. Elimizde olmadan baz\u0131 \u015feyleri \u00e7ok \u00f6nemli sanmaya ba\u015fl\u0131yor ve ba\u015fka \u015feyleri ihmal ediyoruz.SabahKaynak:http:\/\/www.haberturk.com\/haber.asp?id=60010&cat=220&dt=2008\/03\/08<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kimi patl\u0131candan kimi kandan korkuyor. T\u00fcrkiye’de en s\u0131k ya\u015fanan fobi iseKimi patl\u0131candan korkuyor kimi kan g\u00f6rmeye dayanam\u0131yor Hekimler ne filofobi’ye (a\u015f\u0131k olma fobisi) ne de Triskaidekefobi’ye (13 say\u0131s\u0131ndan korkma fobisi) hi\u00e7 \u015fa\u015f\u0131rm\u0131yor. Prof. Dr. Vedat \u015ear ile fobileri konu\u015furken, T\u00fcrk insan\u0131nda en yayg\u0131n fobinin ‘Performans’ oldu\u011funu \u00f6\u011frendik!..Prof. Dr. Vedat \u015ear, gazeteci F\u00fcsun Saka ile yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yle\u015filerden olu\u015fan ’99 Sayfada Fobiler’[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22524],"tags":[24330],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13656"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13656"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13656\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13656"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13656"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13656"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}