Tan\u0131m:Alerjinin en korkulan, en a\u011f\u0131r ve tehlikeli \u015fekli olan anaflaksi, v\u00fccudun t\u00fcm\u00fcn\u00fc ilgilendiren yayg\u0131n alerjik reaksiyonlara ba\u011fl\u0131 olarak geli\u015fir. Anaflaksi, alerjik \u015fok ismiyle de bilinir; erken tan\u0131n\u0131p acil olarak tedavi edilmedi\u011finde ki\u015fiyi \u015fok ya da \u00f6l\u00fcme kadar g\u00f6t\u00fcrebilir. Gazetelerde okudu\u011fumuz Penisilin i\u011fnesi yap\u0131ld\u0131, ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi’ veya Ar\u0131 sokmas\u0131ndan \u00f6ld\u00fc’ gibi olaylar\u0131n nedeni hep anaflaksidir. \u00dclkemizde her y\u0131l ortalama olarak 100 ki\u015finin anaflaksiden dolay\u0131 ya\u015famlar\u0131n\u0131 yitirdikleri s\u00f6ylenebilir.Anaflaksinin sebepleri:Anaflaksiye sebep olabilen pek \u00e7ok Madde vard\u0131r:\u0130la\u00e7lar (penisilin, sefalosporin ve di\u011fer antibiyotikler; aspirin, a\u011fr\u0131 kesici ve romatizma ila\u00e7lar\u0131, lokal anestezikler, r\u00f6n \u00e7ekilirken kullan\u0131lan koast maddeler)Serumlar ve a\u015f\u0131larKan ve kan \u00fcr\u00fcnleriYiyecekler (Yumurta, s\u00fct, domates, f\u0131st\u0131k, deniz \u00fcr\u00fcnleri)Yiyeceklere konan katk\u0131 maddeleriBozulmay\u0131 \u00f6nleyici maddeler (S\u00fclfitler)Renklendiriciler (Taazin)Tat vericiler (Glutamat)Fiziksel etkenler: Egzersiz, so\u011fuk\u00c7e\u015fitli maddeler: Lateks, spermAnaflaksinin belirtileri:Anaflaksi, ki\u015finin duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131na ve al\u0131nan alerjenin miktar\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fik tablolara neden olur. Ba\u015fta deri, alt ve \u00fcst solunum yollar\u0131, dola\u015f\u0131m ve sindirim sistemi olmak \u00fczere pek \u00e7ok organ sistemine ait belirtiler ortaya \u00e7\u0131kar.Anaflaksi, \u00e7ok ani olarak ortaya \u00e7\u0131kan bir durum oldu\u011fu i\u00e7in sadece doktorlar taraf\u0131ndan de\u011fil, herkes\u00e7e bilinmesi, tan\u0131nmas\u0131 ve ilk acil m\u00fcdahalenin hemen yap\u0131lmas\u0131, hastan\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131n kurtar\u0131lmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemlidir. Alerjenin al\u0131m yolu ve v\u00fccuda giri\u015f h\u0131z\u0131 da anaflaksinin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirleyen \u00f6nemli fakt\u00f6rlerdir. Mesela, penisilin i\u011fnesi penisilin hap\u0131na g\u00f6re \u00e7ok daha a\u011f\u0131r bir anaflaksiye yol a\u00e7ar!Anaflaksi belirtileri, alerjenle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131ktan hemen birka\u00e7 Dakika sonra ba\u015flar, 15-20 Dakikada zirveye \u00e7\u0131kar ve 1 Saat i\u00e7inde de azalmaya y\u00fcz tutar. Anaflaksi, baz\u0131 ki\u015filerde belirtiler tamamen kaybolduktan 8-24 saat sonra tekrarlayabilir. Bu nedenle, anaflaksi saptanan bir ki\u015finin en az\u0131ndan 24 saat s\u00fcreyle doktor g\u00f6zetimi alt\u0131nda kalmas\u0131 gerekir.Anafaksinin geli\u015fimi ve tehlike sinyalleri:Anaflakside, solunum ve dola\u015f\u0131m sistemini ilgilendiren belirtiler ciddi bir krizin i\u015faretleridir.Solunum sistemi belirtileri: Burunla ilgili olarak ka\u015f\u0131nt\u0131, Su gibi ak\u0131nt\u0131, hap\u015f\u0131rma, burun t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 gibi belirtiler vard\u0131r. Ses tellerinin \u015fi\u015fmesi (g\u0131rtlak \u00f6demi), ses k\u0131s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve konu\u015fma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc yaratabilece\u011fi gibi, bu darl\u0131\u011f\u0131n \u00e7ok fazla olmas\u0131 nefes al\u0131p vermeyi g\u00fc\u00e7le\u015ftirir, hatta tamamen imkans\u0131z k\u0131lar ve \u00f6l\u00fcme neden olur.Baz\u0131 hastalarda ise ast\u0131ml\u0131larda oldu\u011fu gibi inat\u00e7\u0131 \u00f6ks\u00fcr\u00fck, h\u0131r\u0131lt\u0131l\u0131 solunum ve nefes darl\u0131\u011f\u0131 geli\u015fir.Dola\u015f\u0131m sistemi belirtileri: \u00c7arp\u0131nt\u0131, d\u00fczensiz ve h\u0131zl\u0131 kalp at\u0131\u015flar\u0131, g\u00f6\u011f\u00fcs a\u011fr\u0131s\u0131, ba\u015f d\u00f6nmesi.. vard\u0131r. Kan Bas\u0131nc\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmeye ba\u015flamas\u0131 ciddi bir anaflaksinin habercisidir. Ya\u015fl\u0131 hastalar kalp krizi de ge\u00e7irebilirler.Sindirim sistemi belirtileri: Kar\u0131nda kramp tarz\u0131nda a\u011fr\u0131lar, bulant\u0131, kusma, kar\u0131nda \u015fi\u015fkinlik ve gerginlik, ishal ortaya \u00e7\u0131kar.Di\u011fer belirtiler: Bu sistemlere ait belirtilerden ba\u015fka bir\u00e7ok hastada, terleme, idrar ka\u00e7\u0131rma, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, \u015fuur bozuklu\u011fu, hal\u00fcsinasyon.. g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.Anaflakside \u00f6l\u00fcm: Anaflakside \u00f6l\u00fcm nedeni g\u0131rtlak \u00f6demi veya inat\u00e7\u0131 tansiyon d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc veya kalp krizidir.Anaflaksi tedavisi:Anaflaksi \u00e7ok acil bir durumdur. Ki\u015fiye hemen giri\u015fimde bulunulmad\u0131\u011f\u0131 zaman k\u0131sa zamanda \u00f6l\u00fcme sebep olabilir. Bu sebeple, anaflaksi belirtileri saptan\u0131r saptanmaz bir taraftan en yak\u0131n doktor veya hastaneye ula\u015f\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131rken, di\u011fer taraftan yap\u0131lmas\u0131 gereken baz\u0131 i\u015flemler vard\u0131r.Alerjenin v\u00fccuda girdi\u011fi yer belli ise (Ar\u0131 sokmas\u0131nda oldu\u011fu gibi!), o b\u00f6lgeye hemen turnike yap\u0131larak zehirin kana kar\u0131\u015fmas\u0131 engellenir. Varsa, ar\u0131n\u0131n i\u011fnesi \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131r.Ki\u015fi s\u0131rt\u00fcst\u00fc yat\u0131r\u0131l\u0131r ve bacaklar\u0131 yukar\u0131 kald\u0131r\u0131l\u0131r. Bu sayede beyin ve kalp gibi \u00f6nemli organlara daha fazla kan gitmesi sa\u011flan\u0131r.Hasta S\u0131cak tutulur.M\u00fcmk\u00fcnse Oksijen verilir.Anaflakside ya\u015fam kurtar\u0131c\u0131 ila\u00e7 ADRENAL\u0130N’dir. 1:1000’lik adrenalin, 0,3-0,5 ml dozunda 20 dakika arayla cilt alt\u0131na zerk edilir.Anaflaksi tedavisinde yararlan\u0131lan di\u011fer ila\u00e7lar kortizon ve antihistaminikler’dir. Ast\u0131m krizi belirtileri olan hastalara bron\u015f spazm\u0131n\u0131 azaltan nefes a\u00e7\u0131c\u0131 ila\u00e7lar da verilmelidir.Kan Bas\u0131nc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck olan hastalara hem kan bas\u0131nc\u0131n\u0131 y\u00fckselten ila\u00e7lar (vazopress\u00f6rler) hem de damar yoluyla S\u0131v\u0131 uygulan\u0131r.G\u0131rtlak \u00f6demi nedeniyle asfiksi (bo\u011fulma) belirtileri g\u00f6steren hastalara nefes alabilmeleri i\u00e7in acilakeostomi (ana nefes borusuna d\u0131\u015far\u0131dan delik a\u00e7\u0131lmas\u0131) gerekir.Anaflaksiden korunma:Daha \u00f6nce anaflaksi ge\u00e7irmi\u015f olanlar, durumlar\u0131n\u0131 bildiren bir kart veya k\u00fcnye ta\u015f\u0131mal\u0131d\u0131rlar.Anaflaksi nedeniyle \u00f6l\u00fcm tehlikesi atlatanlar\u0131n yanlar\u0131nda s\u00fcrekli olarak Adrenalin bulundurmalar\u0131 gerekir. Bu ki\u015filere adrenalini hangi durumda, nas\u0131l uygulayacaklar\u0131 da \u00f6\u011fretilmelidir.Anaflaksiye neden olan etkenlerden (ila\u00e7, yiyecek) uzak kal\u0131nmal\u0131d\u0131r.Anaflaksi tan\u0131mlayan hastalara i\u011fne \u015feklindeki ila\u00e7lardan \u00e7ok hap veya \u015furup verilmelidir.Anaflaksi tan\u0131mlayan hastalara \u00df-bloker s\u0131n\u0131f\u0131 ila\u00e7lar verilmemelidir.En az\u0131ndan 24 saat s\u00fcreyle doktor g\u00f6zetimi alt\u0131nda kalmas\u0131 gerekir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Tan\u0131m:Alerjinin en korkulan, en a\u011f\u0131r ve tehlikeli \u015fekli olan anaflaksi, v\u00fccudun t\u00fcm\u00fcn\u00fc ilgilendiren yayg\u0131n alerjik reaksiyonlara ba\u011fl\u0131 olarak geli\u015fir. Anaflaksi, alerjik \u015fok ismiyle de bilinir; erken tan\u0131n\u0131p acil olarak tedavi edilmedi\u011finde ki\u015fiyi \u015fok ya da \u00f6l\u00fcme kadar g\u00f6t\u00fcrebilir. Gazetelerde okudu\u011fumuz Penisilin i\u011fnesi yap\u0131ld\u0131, ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi’ veya Ar\u0131 sokmas\u0131ndan \u00f6ld\u00fc’ gibi olaylar\u0131n nedeni hep anaflaksidir. \u00dclkemizde her y\u0131l ortalama olarak 100[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22524],"tags":[26239,26235,26233,26237],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14369"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14369"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14369\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14369"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14369"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14369"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}