{"id":15402,"date":"2014-04-13T14:05:20","date_gmt":"2014-04-13T11:05:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gncz.net\/kutsal-armaganlar-zeytin-ve-zeytinyagi.html"},"modified":"2014-04-13T14:05:20","modified_gmt":"2014-04-13T11:05:20","slug":"kutsal-armaganlar-zeytin-ve-zeytinyagi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/kutsal-armaganlar-zeytin-ve-zeytinyagi.html","title":{"rendered":"Kutsal Arma\u011fanlar: Zeytin Ve Zeytinya\u011f\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Ad\u0131na t&uuml;rk&uuml;ler yak\u0131lm\u0131\u015f, bazen yavan ekme\u011fe kat\u0131k yap\u0131lm\u0131\u015f zeytin. Yetinmemi\u015f, kutsal bir arma\u011fan olarak belledi\u011fimiz ya\u011f\u0131n\u0131 da sunmu\u015f bizlere. Bir de bakm\u0131\u015f\u0131z ki, bu ikili sofralar\u0131m\u0131z\u0131n en g&uuml;zel misafirleri olmu\u015f. A\u015f\u0131klar &ldquo;zeytin g&ouml;zl&uuml;m&rdquo; diye hitap eder sevdiceklerine. Zeytin a\u011fa&ccedil;lar\u0131n\u0131n g&ouml;lgesinde ge&ccedil;irilir bazen en S\u0131cak yazlar.<\/p>\n<p>Umutlar\u0131 ye\u015ferten &ldquo;bar\u0131\u015fla&rdquo; b&uuml;t&uuml;nle\u015ftirilir, o narin dallar\u0131. K\u0131sacas\u0131 derler ya &ldquo;vazge&ccedil;emedi\u011fimiz&rdquo;, i\u015fte &ouml;yle bir \u015fey bizim i&ccedil;in zeytin.Zeytinin sofralar\u0131m\u0131zla bulu\u015fmas\u0131, 8000 y\u0131l &ouml;nceye dayan\u0131yor. Anavatan\u0131 Mezopotamya&rsquo;dan t&uuml;m Akdeniz&rsquo;e yay\u0131lm\u0131\u015f, &ouml;zellikle Roma \u0130mparatorlu\u011fu zaman\u0131nda Akdeniz&rsquo;in her taraf\u0131na zeytin ekilmi\u015f. Dini inan\u0131\u015flar aras\u0131nda ise, Nuh Peygamber&rsquo;e tufan\u0131n bitti\u011fini m&uuml;jdeleyen g&uuml;vercinin gagas\u0131nda zeytin dal\u0131 oldu\u011fuyla ilgili bir hik&Atilde;&cent;ye var.D&uuml;nyada \u0130spanya, \u0130talya, Yunanistan, Tunus, Fas ve Portekiz&rsquo;de yeti\u015ftirilen Zeytin, &uuml;lkemizde de hemen hemen b&uuml;t&uuml;n k\u0131y\u0131lar\u0131m\u0131zda yeti\u015fir. &Ouml;zellikle Ayval\u0131k, Edremit ve Zile&rsquo;de &ccedil;ok yayg\u0131n olarak &uuml;retilir.Zeytin a\u011fa&ccedil;lar\u0131, bahar\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru &ccedil;i&ccedil;eklenir. Meyveler hamken ye\u015fildir, olgunla\u015ft\u0131k&ccedil;a siyahla\u015f\u0131r. Zeytinler salamura edilip, siyah ya da ye\u015fil olarak sofralara gelir. Sofral\u0131k zeytinler daldan elle, ya\u011fl\u0131k zeytinler ise a\u011faca sopayla vurup yere d&ouml;kt&uuml;rerek toplan\u0131r.Zeytin a\u011fa&ccedil;tan topland\u0131\u011f\u0131nda &ccedil;ok ac\u0131 oldu\u011fu i&ccedil;in yenmez, Tuzlu Suda bekletilerek ac\u0131l\u0131\u011f\u0131 giderilir. Killi, kire&ccedil;li, aka&ccedil;lamas\u0131 iyi ve derin topraklar\u0131 seven zeytin a\u011fa&ccedil;lar\u0131, dikildikten 4-8 y\u0131l sonra meyve vermeye ba\u015flar. En y&uuml;ksek verime 15-20 y\u0131l i&ccedil;inde ula\u015f\u0131r. Zeytin a\u011fac\u0131 bir y\u0131l bol, ertesi y\u0131l az &uuml;r&uuml;n verir.Kutsal ya\u011f:Zeytinya\u011f\u0131 Akdeniz Mutfa\u011f\u0131&rsquo;n\u0131n vazge&ccedil;ilmezi, yemeklerin, salatalar\u0131n en g&uuml;zel kat\u0131\u011f\u0131 zeytinya\u011f\u0131, ilk olarak Fenikeliler taraf\u0131ndan &uuml;retilmi\u015f. Yunan mitolojisine g&ouml;e, zeytinya\u011f\u0131n\u0131 insanl\u0131\u011fa tanr\u0131&ccedil;a Athena arma\u011fan etmi\u015f. Bu y&uuml;zden onu kutsal kabul edip, bar\u0131\u015f ve bereketin simgesi olarak g&ouml;m&uuml;\u015fler.\u0130lk kutsal kitap Eski Ahit&rsquo;e g&ouml;e ise, Adem Peygamber &ouml;lmeden &ouml;nce Tanr\u0131&rsquo;dan merhamet ya\u011f\u0131n\u0131 diler ve bunun i&ccedil;in o\u011flu \u015fit&rsquo;i g&ouml;evlendirir. \u015fit, Aden Bah&ccedil;eleri&rsquo;ndeki Bilgi A\u011fac\u0131&rsquo;ndan &uuml;&ccedil; tohum al\u0131r ve babas\u0131n\u0131n a\u011fz\u0131na koyar. Adem &ouml;ld&uuml;kten sonra g&ouml;m&uuml;l&uuml;nce tohumlar ye\u015ferir ve bu tohumlardan zeytin a\u011fac\u0131, sedir a\u011fac\u0131 ve servi a\u011fac\u0131 b&uuml;y&uuml;r. Bu nedenle zeytinden elde edilen zeytinya\u011f\u0131n\u0131n &ouml;nemi &ccedil;ok b&uuml;y&uuml;k. Hem mutfakta hem de v&uuml;cut bak\u0131m\u0131nda y\u0131llarca kullan\u0131lm\u0131\u015f. &Ccedil;e\u015fitli ila&ccedil;lar\u0131n &uuml;retilmesinden, evleri ayd\u0131nlatmada yak\u0131t olarak kullan\u0131lmas\u0131na kadar pek &ccedil;ok yarar\u0131 var, zeytinya\u011f\u0131n\u0131n. Doymam\u0131\u015f Asit i&ccedil;ermesi nedeniyle, zararl\u0131 Maddeleri yok eden zeytinya\u011f\u0131n\u0131n hazm\u0131, di\u011fer bitkisel ya\u011flara g&ouml;e &ccedil;ok daha kolay.<\/p>\n<p>Zeytinya\u011f\u0131 nas\u0131l elde edilir?Tarih boyunca pek &ccedil;ok millet i&ccedil;in ge&ccedil;im kayna\u011f\u0131 olan zeytinya\u011f\u0131n\u0131 elde etmede &ouml;zellikle Romal\u0131lar b&uuml;y&uuml;k ba\u015far\u0131 sahibi. Ya\u011fl\u0131k zeytinlerin ezilip preslenmesiyle zeytinya\u011f\u0131 elde edilir. Zeytinin ya\u011f\u0131 &ccedil;\u0131kar\u0131ld\u0131ktan sonra, geriye kalan k&uuml;speden de kimyasal yolla, prina ya\u011f\u0131 denilen ve sabun yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan bir ya\u011f &ccedil;\u0131kar\u0131l\u0131r.Zeytinya\u011f\u0131 t&uuml;rleri i&ccedil;inde en makbul&uuml; olan &ldquo;halis zeytinya\u011f\u0131&rdquo; &uuml;retmek i&ccedil;in, a\u011fa&ccedil;tan toplanan zeytinler &uuml;lkemizde yayg\u0131n olarak bulunan ya\u011fhanelere getirilir. \u0130&ccedil;inde ta\u015f bir de\u011firmen olan havuza bo\u015falt\u0131l\u0131r. Zeytinler burada ta\u015f\u0131n alt\u0131nda ezilir. S\u0131zma zeytinya\u011f\u0131, de\u011firmen havuzunun e\u011fimli kenar\u0131ndan dibe do\u011fru akar. \u0130&ccedil;indeki asit oran\u0131 y&uuml;zde 1&prime;i ge&ccedil;mez. Kalite a&ccedil;\u0131s\u0131ndan ikinci s\u0131rada y&uuml;zde 1.5 asitli &ldquo;naturel ya\u011f&rdquo; geliyor. Y&uuml;zde 5 asitli &ldquo;lampante&rdquo;, ya\u011flar\u0131n aras\u0131nda en k&ouml;t&uuml;s&uuml;. Rafine edilip, i&ccedil;ine y&uuml;zde 15 oran\u0131nda s\u0131zma ya\u011f kat\u0131l\u0131nca &ldquo;riviera&rdquo; elde ediliyor.Bu arada T&uuml;rkiye&rsquo;nin, zeytinya\u011f\u0131 &uuml;retiminde 4. s\u0131rada yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 da belirtelim.Zeytinya\u011f\u0131 hakk\u0131nda- Zeytinya\u011f\u0131n\u0131n i&ccedil;ine kekik, d&ouml;v&uuml;lm&uuml;\u015f sarm\u0131sak, fesle\u011fen katarak tad\u0131n\u0131 artt\u0131rabilirsiniz.- Pankreas h&uuml;crelerini koruyan maddeler i&ccedil;erdi\u011fi i&ccedil;in, diyabetik hastal\u0131klar\u0131 &ouml;nler.- \u0130&ccedil;inde bulunan linoleik asit sayesinde, b&ouml;brek ve karaci\u011ferlerde ya\u011f depolanmas\u0131n\u0131 &ouml;nler.- Kalbi korur ve ba\u011f\u0131rsaklar\u0131 d&uuml;zenler. Ayr\u0131ca karaci\u011ferde ya\u011f depolanmas\u0131n\u0131 &ouml;nler.- Sa&ccedil;lar\u0131n d&ouml;k&uuml;lmesini &ouml;nlemek i&ccedil;in zeytinya\u011f\u0131 kullan\u0131l\u0131r.- Antioksidan i&ccedil;eri\u011fi sayesinde, y&uuml;ksek \u0131s\u0131da oksidasyonda \u0131s\u0131ya en dayan\u0131kl\u0131 ya\u011f, zeytinya\u011f\u0131d\u0131r. Bu nedenle, k\u0131zartmalar i&ccedil;in en uygun ya\u011fd\u0131r.- Zeytinya\u011f\u0131, karabiberle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p i&ccedil;ilince, &ouml;ks&uuml;r&uuml;\u011fe &ccedil;ok iyi gelir.- Zeytinya\u011f\u0131n\u0131 kesinlikle g&uuml;ne\u015f almayan bir yerde saklamak gerekir.- V&uuml;cudun romatizmal\u0131 yerlerine ve kire&ccedil;lenmi\u015f eklemlere zeytinya\u011f\u0131 s&uuml;r&uuml;l&uuml;p g&uuml;ne\u015fe tutulmas\u0131 &ccedil;ok iyi gelir.Zeytinya\u011f\u0131n\u0131n iyisi nas\u0131l anla\u015f\u0131l\u0131r?- Zeytinya\u011f\u0131 al\u0131rken, &ouml;zellikle Cam \u015fi\u015fede sat\u0131lanlar\u0131 tercih edin. \u015fi\u015feyi ters &ccedil;evirip bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda dibinde tortu birikiyorsa, bu kalitesiz bir ya\u011fd\u0131r.- Zeytinya\u011f\u0131ndan bir yudum al\u0131p a\u011fz\u0131n\u0131zda dola\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131zda bo\u011faz\u0131n\u0131z\u0131 yakm\u0131yor ve meyve tad\u0131 veriyorsa bu iyi bir ya\u011fd\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ad\u0131na t&uuml;rk&uuml;ler yak\u0131lm\u0131\u015f, bazen yavan ekme\u011fe kat\u0131k yap\u0131lm\u0131\u015f zeytin. Yetinmemi\u015f, kutsal bir arma\u011fan olarak belledi\u011fimiz ya\u011f\u0131n\u0131 da sunmu\u015f bizlere. Bir de bakm\u0131\u015f\u0131z ki, bu ikili sofralar\u0131m\u0131z\u0131n en g&uuml;zel misafirleri olmu\u015f. A\u015f\u0131klar &ldquo;zeytin g&ouml;zl&uuml;m&rdquo; diye hitap eder sevdiceklerine. Zeytin a\u011fa&ccedil;lar\u0131n\u0131n g&ouml;lgesinde ge&ccedil;irilir bazen en S\u0131cak yazlar. Umutlar\u0131 ye\u015ferten &ldquo;bar\u0131\u015fla&rdquo; b&uuml;t&uuml;nle\u015ftirilir, o narin dallar\u0131. K\u0131sacas\u0131 derler ya &ldquo;vazge&ccedil;emedi\u011fimiz&rdquo;, i\u015fte &ouml;yle bir \u015fey<a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/gncz.net\/index.php\/kutsal-armaganlar-zeytin-ve-zeytinyagi.html\">[Devam\u0131n\u0131 Oku&#8230;]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22524],"tags":[29273,29277,29283,29280],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15402"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15402"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15402\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15402"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15402"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15402"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}