Anayasam\u0131z\u0131n Sa\u011fl\u0131k hizmetleriyle ilgili düzenlemeyi ifade eden 56. Maddesinin son f\u0131kras\u0131 “Genel Sa\u011fl\u0131k Sigortas\u0131n\u0131n (GSS)” kurulmas\u0131n\u0131 te\u015fvik etmektedir. Bu nedenle 1982 sonras\u0131 i\u015f ba\u015f\u0131na gelen bir çok hükümet ve siyasi parti, parti veya hükümet program\u0131nda GSS’n\u0131n kurulmas\u0131na yönelik niyet beyan etmi\u015ftir.<\/p>\n
Baz\u0131 ön haz\u0131rl\u0131klar ve kanun taslaklar\u0131 olu\u015fturulmu\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, de\u011fi\u015fik nedenlerden dolay\u0131 GSS’ye yönelik bir kanunun, meclis genel kurulunda göü\u015fülüp kanunla\u015fmas\u0131 mümkün olmam\u0131\u015ft\u0131r.\u0130\u015f ba\u015f\u0131ndaki hükümet, 2006 y\u0131l\u0131nda 5510 say\u0131l\u0131 Kanunu ç\u0131kararak GGS’yi yasala\u015ft\u0131rm\u0131\u015f olsa da; öngödü\u011fü \u015fekilde (1 Ocak 20007 tarihi itibariyle) yürürlü\u011fünü sa\u011flayamam\u0131\u015ft\u0131r. Anayasa Mahkemesi’nin GSS’n\u0131 da içeren 5510 say\u0131l\u0131 Sosyal Sigortalar ve Genel Sa\u011fl\u0131k Sigortas\u0131 Kanunu’nun baz\u0131 maddelerini iptal etmesi, GSS’nin yürürlü\u011fe girmesini ertelemi\u015ftir. Bununla birlikte GSS’nin, mevcut hükümet veya gelecek hükümetler taraf\u0131ndan baz\u0131 de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lsa bile yürürlü\u011fe girece\u011fi kanaati olu\u015fmu\u015ftur.GSS, esas itibariyle sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin finansman \u015feklini düzenlemektedir. Fakat bu düzenleme, ülkedeki sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin verili\u015f tarz\u0131, ula\u015f\u0131labilirli\u011fi, kalitesi, toplumsal maliyetleri ile hemen hemen her yönünü etkileyecektir. GSS’nin, farkl\u0131 renklerle boyanm\u0131\u015f sa\u011fl\u0131k hizmetleri resmini, yeniden çizmek ve ayn\u0131 renklerlerle boyamak amac\u0131n\u0131 gerçekle\u015ftirebilme becerisi, önümüzdeki uygulama sürecinde ortaya ç\u0131kacakt\u0131r. Anayasa Mahkemesinin iptal karar\u0131, öngöülen yeni resimdeki renk uyumunu etkileyece\u011fi, en az\u0131ndan farkl\u0131 tonlamalara gidilmesi gerekece\u011fini göstermektedir.Kamuoyunda GSS üzerinde yap\u0131lan tart\u0131\u015fmalar, daha çok sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin finansman zorluklar\u0131 ve halk\u0131n sa\u011fl\u0131k hizmetlerine ula\u015f\u0131labilirli\u011fi üzerinde yo\u011funla\u015fmaktad\u0131r. Hâlbuki getirilen yeni düzenlemelerin sa\u011fl\u0131k hizmeti sunucular\u0131n\u0131, hastaneleri ve özellikle kamu hastanelerini nas\u0131l etkileyece\u011fi yeterince tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f de\u011fildir.GSS’ye ili\u015fkin yeni düzenleme, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile sözle\u015fme yapan ve SGK’nun kurallar\u0131n\u0131 kabul eden bütün hastane ve sa\u011fl\u0131k kurumlar\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131k hizmeti alma aç\u0131s\u0131ndan e\u015fit k\u0131lmaktad\u0131r. Öngöülen bu sistem, bu günkü uygulamayla k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda özel sa\u011fl\u0131k kurumlar\u0131 ve hastanelerini çok büyük oranda te\u015fvik etmektedir. Asl\u0131nda bu öngöü, kamu sa\u011fl\u0131k kurumlar\u0131 ve hastaneleri ile özel sa\u011fl\u0131k i\u015fletmelerini ula\u015f\u0131labilirlik yönüyle denkle\u015ftirmek amac\u0131n\u0131 gözetmekte olup, özel sa\u011fl\u0131k i\u015fletmeleri aleyhine olan durumun düzeltilmesi olarak da kabul edilebilir.Bu sayede, özel sektö eliyle sa\u011fl\u0131k hizmeti arz\u0131n\u0131n artaca\u011f\u0131 ve sa\u011fl\u0131k hizmetleri ihtiyac\u0131n\u0131n daha iyi kar\u015f\u0131lanaca\u011f\u0131, sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin ula\u015f\u0131labilirli\u011finin yükselece\u011fi, hastalar\u0131n s\u0131rada bekleme sürelerinin azalaca\u011f\u0131, hekim seçme ve hastane seçme hakk\u0131n\u0131n uygulanabilirli\u011fi ile sa\u011fl\u0131k kurumlar\u0131 aras\u0131nda rekabetin ve kalitenin artaca\u011f\u0131 tahmin edilmektedir.Halen ülkemizdeki sa\u011fl\u0131k hizmetleri çok büyük ölçüde kamu a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131d\u0131r. Koruyucu sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin tamam\u0131na yak\u0131n\u0131, tedavi edici sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin ise çok büyük bir k\u0131sm\u0131 kamuya aittir. Bir fikir vermek için ifade edecek olursak ülkedeki mevcut hasta yata\u011f\u0131n\u0131n % 92’si kamuya aittir.Özel sa\u011fl\u0131k kurumlar\u0131 ve hastaneleri lehine olan bu öngöünün, kamu sa\u011fl\u0131k kurumlar\u0131 ve hastaneleri aç\u0131s\u0131ndan nas\u0131l sonuçlar do\u011furaca\u011f\u0131, kamu hastanelerinin özel sektöle rekabet ederken ne tür sorunlarla kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131 çok yönlü hesaplanmal\u0131d\u0131r. Çünkü mevcut yap\u0131 içerisinde kamu hastaneleri, rekabeti engelleyen yasal ve yönetsel s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klara sahip olmakla birlikte, rekabet edebilme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndan da yoksundur.Öncelikle kamu hastanelerinde çal\u0131\u015fan personelin büyük ço\u011funlu\u011fu 657 say\u0131l\u0131 Devlet Memurlar\u0131 Kanuna ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu için, personel üzerinde yap\u0131labilecek de\u011fi\u015fiklikler ac\u0131s\u0131ndan s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar vard\u0131r. Kamu hastaneleri, kendi ihtiyaçlar\u0131 çerçevesinde serbestçe ve k\u0131sa sürede personel alma veya i\u015fine son verme hakk\u0131na sahip de\u011fillerdir. Ba\u015far\u0131l\u0131 ile ba\u015far\u0131s\u0131z personelin ücretlendirilmesinde farkl\u0131l\u0131klar sa\u011flayamazlar. Her ne kadar döner sermaye ödemelerinde, performans kriteri olsa da bu kriterlerin nicelik ölçümüne yönelik olmas\u0131, personel kalitesini de\u011ferlendirmede yeterli olamamaktad\u0131r.Kamu hastanelerinin yönetiminin profesyonel olmay\u0131\u015f\u0131, yönetici atamalar\u0131nda liyakati ölçen ba\u011f\u0131ms\u0131z kriterlerin olu\u015fturulmam\u0131\u015f olmas\u0131 ve politik etkilere aç\u0131k olmas\u0131 bir s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131kt\u0131r. Örne\u011fin; Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131, okul yöneticilerini atarken merkezi s\u0131nav yöntemini kullanmaktad\u0131r. Okullarla k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda hastaneler, çok daha büyük bütçeli ve karma\u015f\u0131k organizasyonlar olup, çal\u0131\u015fan say\u0131s\u0131 ve çal\u0131\u015fanlar\u0131n e\u011fitim düzeyleri de çok farkl\u0131d\u0131r. Birçok hastanenin y\u0131ll\u0131k cirosu ve Gün içi nüfusu, küçük bir beldeden daha fazlad\u0131r.Ayr\u0131ca kamu hastanelerinde rekabet anlay\u0131\u015f\u0131, henüz geli\u015fmemi\u015ftir. Kamu sa\u011fl\u0131k çal\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n hizmet anlay\u0131\u015f\u0131, i\u015f veya sa\u011fl\u0131k çal\u0131\u015fan\u0131 odakl\u0131 olup, rekabetin gere\u011fi olan hasta odakl\u0131 bir anlay\u0131\u015ftan uzakt\u0131r. 224 say\u0131l\u0131 Sa\u011fl\u0131k Hizmetlerinin Sosyalle\u015ftirilmesi Hakk\u0131nda Kanun’un uygulanamamas\u0131n\u0131n nedenleri aras\u0131nda mevcut personelin kanunun gere\u011fine uygun e\u011fitim almam\u0131\u015f oldu\u011funun gösterilmesi unutulmamal\u0131d\u0131r.GSS’nin uygulanmas\u0131 ile birlikte özel sa\u011fl\u0131k sektöünde olu\u015facak cazibeli vakumun, kamu sa\u011fl\u0131k kurumlar\u0131nda yeti\u015fmi\u015f, deneyimli ve uzman birçok hekim, hem\u015fire, di\u011fer sa\u011fl\u0131k çal\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 ve yöneticilerini kendine çekebilece\u011fini tahmin etmek zor de\u011fildir.GSS’nin yürürlü\u011fe girmesiyle, kamu sa\u011fl\u0131k kurumlar\u0131 ve hastanelerinde ortaya ç\u0131kabilecek bu tür risklere ve problemlere kar\u015f\u0131 \u015fimdiden haz\u0131rl\u0131k yap\u0131lmas\u0131 zorunlulu\u011fu aç\u0131kt\u0131r. GSS nin ertelenmesini f\u0131rsat bilerek, konunun ilgilileri, taraflar\u0131 ve uzmanlar\u0131 önünde tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131na ve bu tart\u0131\u015fmalar\u0131n ve yeni önerilerin kamuoyu ile payla\u015f\u0131lmas\u0131na ihtiyaç bulundu\u011fu dü\u015fünülmektedir.Sonuç olarak; Sosyal Sigortalar Ve Genel Sa\u011fl\u0131k Sigortas\u0131 Kanunu ile öngöülen sistemin, getirece\u011fi olas\u0131 avantaj ve dezavantajlar\u0131n, sa\u011fl\u0131k hizmeti sunucular\u0131 aç\u0131s\u0131ndan da, özellikle kamu hastaneleri ve kurumlar\u0131 aç\u0131s\u0131ndan da tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.Ö\u011fr. Gö. Sedat BOSTANSa\u011fl\u0131k \u0130darecisi, Ekonomi ve \u0130\u015fletme Bilim Uzman\u0131Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sa\u011fl\u0131k Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu, Trabzon<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Anayasam\u0131z\u0131n Sa\u011fl\u0131k hizmetleriyle ilgili düzenlemeyi ifade eden 56. Maddesinin son f\u0131kras\u0131 “Genel Sa\u011fl\u0131k Sigortas\u0131n\u0131n (GSS)” kurulmas\u0131n\u0131 te\u015fvik etmektedir. Bu nedenle 1982 sonras\u0131 i\u015f ba\u015f\u0131na gelen bir çok hükümet ve siyasi parti, parti veya hükümet program\u0131nda GSS’n\u0131n kurulmas\u0131na yönelik niyet beyan etmi\u015ftir. Baz\u0131 ön haz\u0131rl\u0131klar ve kanun taslaklar\u0131 olu\u015fturulmu\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, de\u011fi\u015fik nedenlerden dolay\u0131 GSS’ye yönelik bir kanunun, meclis genel kurulunda[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22524],"tags":[29365,29366],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15426"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15426"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15426\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15426"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15426"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15426"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}