S\u0131cak sendromlar\u0131, Hava S\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 32° C’nin nispi nem %60 üzerine ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda görülmeye ba\u015flar. Ya\u015fl\u0131larda, damar setli\u011fi ve kalp yetersizli\u011fi olanlarda, \u015feker hastalar\u0131nda, alkoliklerde ve idrar söktürücü ilaç kullananlarda daha s\u0131k rastlan\u0131r.<\/p>\n
S\u0131cak sendromlar\u0131, organizman\u0131n henüz s\u0131caklara uyum sa\u011flayamad\u0131\u011f\u0131, S\u0131cak dalgas\u0131n\u0131n ilk günlerinde daha fazla görülür ve daha tehlikelidir.<\/p>\n
Organizmam\u0131z\u0131n d\u0131\u015f ortam \u0131s\u0131s\u0131n\u0131n yükselmesine kar\u015f\u0131 en önemli savunma araçlar\u0131, derideki damarlar\u0131n geni\u015flemesi ve terleme ile S\u0131v\u0131 kaybedilmesidir. Terleme devam etti\u011fi sürece, yeterince Su ve Tuz almak \u015fart\u0131yla çok yüksek \u0131s\u0131lara tahammül etmek mümkündür. Nem oran\u0131 yükseldi\u011finde, terleme ile olan s\u0131v\u0131 kayb\u0131 azalmaya ba\u015flar ve böylece s\u0131cak çarpmas\u0131 ihtimali artar.<\/p>\n
Organizma s\u0131caklara 1-2 hafta içinde uyum sa\u011flar. Buna T\u0131p dilinde aklimatizasyon ismi verilir. Bu durumda, hem terlemek daha kolayla\u015f\u0131r ve hem de terle at\u0131lan Sodyum miktar\u0131 da azal\u0131r.<\/p>\n
S\u0131cak sendromlar\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k s\u0131ras\u0131na göre s\u0131cak kramplar\u0131, s\u0131cak bitkinli\u011fi ve s\u0131cak çarpmas\u0131 \u015feklinde s\u0131ralanabilir, ama bunlar ço\u011fu zaman birbiri içine kar\u0131\u015fm\u0131\u015f olarak görülür.<\/p>\n
SICAK KRAMPLARIÇok kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 için kol ve bacak ve kar\u0131n kaslar\u0131nda daha s\u0131k görülür. Kramplar, k\u0131sa fakat tekrarlarc\u0131 ve can yak\u0131c\u0131d\u0131r. Vücut \u0131s\u0131s\u0131 normaldir ve hasta normal veya fazla miktarda terleyebilir.<\/p>\n
S\u0131cakta yap\u0131lan efordan sonra dinlenemeye geçildi\u011fi zaman ba\u015flar. So\u011fuk bir du\u015f da kramplar\u0131n ortaya ç\u0131kmas\u0131na neden olabilir. Kar\u0131n kaslar\u0131ndaki kramplar yanl\u0131\u015fl\u0131kla mide delinmesi san\u0131labilir.<\/p>\n
Bu kramplar\u0131n nedeni, terleme ile kaybedilen su ve Tuzun sadece su içilerek kar\u015f\u0131lanmas\u0131d\u0131r. Bundan dolay\u0131 da bu hastalar\u0131n kan\u0131nda sodyum dü\u015fük bulunur. A\u011f\u0131r kramplar kas hasarlar\u0131na neden olabilir.<\/p>\n
Tedavi:Hastan\u0131n serin yerde istirahat etmesiyle kramplar hafifleyebilir. Bu \u015fekilde düzelmeyenlere, Tuzlu su içirilmeli veya damar yoluyla tuzlu serumlar verilmelidir. Bu kramplar\u0131n önlenmesinde risk alt\u0131ndaki ki\u015filerin litresinde 2.5 gram (yar\u0131m çay ka\u015f\u0131\u011f\u0131) tuz eritilmi\u015f s\u0131v\u0131lardan içmeleri önerilmektedir.<\/p>\n
SICAK B\u0130TK\u0130NL\u0130\u011e\u0130S\u0131cak sendromlar\u0131n\u0131n en çok rastlanan türüdür. S\u0131ca\u011fa üç Günden fazla maruz kalanlarda daha s\u0131k görülür. Belirtilerin nedeni, kalp damar sisteminin a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131caklara yeterli cevap verememesinden kaynaklan\u0131r. Vücut \u0131s\u0131s\u0131 genellikle yükselmi\u015ftir.w<\/p>\n
S\u0131cak bitkinli\u011finin ba\u015fl\u0131ca iki türü vard\u0131r:-Su kayb\u0131n\u0131n ön planda oldu\u011fu s\u0131cak bitkinli\u011fi: S\u0131cak çarpmas\u0131 riski daha fazlad\u0131r. Çok ya\u015fl\u0131, bebek, dü\u015fkün ve zeka gerili\u011fi olup da susuzluklar\u0131n\u0131 yeterince ifade edemeyenlerde görülür. Fazla terleyip de az su içenlerde de rastlanabilir. Bu hastalar\u0131n kan\u0131nda sodyum yüksek olarak bulunur.<\/p>\n
Ba\u015fl\u0131ca belirtileri, a\u015f\u0131r\u0131 susama hissi, yorgunluk, halsizlik, sinirlilik ve konsantrasyon bozuklu\u011fudur. Vücut \u0131s\u0131s\u0131 39° C’a kadar ç\u0131kabilir.<\/p>\n
Tuz kayb\u0131n\u0131n ön planda oldu\u011fu s\u0131cak bitkinli\u011fi: Nedeni, terleme ile kaybdilen su ve tuzun sadece su içilmesiyle kar\u015f\u0131lanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
A\u015f\u0131r\u0131 halsizlik, yorgunluk, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, ba\u015f dönmesi, kas kramplar\u0131 ortaya ç\u0131kar. Baz\u0131 hastalarda i\u015ftahs\u0131zl\u0131k, bulant\u0131, kusma ve kar\u0131n a\u011fr\u0131lar\u0131 da görülebilir.<\/p>\n
Hastalar\u0131n bitkin bir görünümleri vard\u0131r. Derileri solgun, so\u011fuk ve nemlidir. Tansiyon dü\u015fük, nab\u0131z h\u0131zl\u0131d\u0131r. Ate\u015f normaldir.<\/p>\n
Tedavi: Hasta derhal serin bir yere al\u0131n\u0131r ve yatar durumda tutulur. Tedavi belirtilerin ve bulgular\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na göre düzenlenir. Böbrek fonksiyonlar\u0131 normal oldu\u011fu için, tuzlu serumlar verilebilir. Kesin istirahat \u015fartt\u0131r. Bu önlemlere ra\u011fmen ate\u015fleri yükselmekte olan hastalar\u0131n derhal hastaneye kald\u0131r\u0131lmalar\u0131 gerekir.<\/p>\n
SICAK ÇARPMASIAcil tedavisi gereken, çok ciddi, ya\u015fam\u0131 tehdit eden bir tablodur. Nedeni, vücudumuzdaki \u0131s\u0131 düzenleyen sistemin, organizman\u0131n yeterli \u0131s\u0131 kayb\u0131n\u0131 sa\u011flayamamas\u0131 sonucu vücut \u0131s\u0131s\u0131n\u0131n 41°C üzerine ç\u0131kmas\u0131d\u0131r. Bir çok hayati organ\u0131n(kalp, beyin, böbrek, karaci\u011fer) fonksiyonlar\u0131 bozulabilir.<\/p>\n
Ani olarak ortaya ç\u0131kan ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, ba\u015f dönmesi, konu\u015fma bozuklu\u011fu, bayg\u0131nl\u0131k, hallüsinasyon(hayal görme), konvülziyon (havale) ve komaya kadar giden merkezi sinir sistemi belirtileri ile ba\u015flar.<\/p>\n
S\u0131cak çarpmas\u0131n\u0131n iki türü vard\u0131r:Klasik s\u0131cak çarpmas\u0131: Ya\u015fl\u0131larda, damar setli\u011fi, kalp yetersizli\u011fi, \u015feker hastal\u0131\u011f\u0131 olanlarda ve alkoliklerde daha s\u0131k görülür. S\u0131cak dalgalar\u0131 boyunca, kalp krizi ve kalp yetersizli\u011fine ba\u011fl\u0131 ölümlerde büyük art\u0131\u015flar olur. Diüretik(idrar söktürücü), beta-bloker(kalp ve tansiyon ilac\u0131), antihistaminikler(allerji ilac\u0131) ve baz\u0131 sinir ilaçlar\u0131n\u0131 kullananlar da artm\u0131\u015f risk alt\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n
S\u0131cak çarpmas\u0131, öncü bir belirti olmaks\u0131z\u0131n birdenbire ba\u015flar. Bilinç kayb\u0131 erken bir i\u015faret olabilir. Ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, ba\u015f dönmesi, bayg\u0131nl\u0131k, kar\u0131n a\u011fr\u0131lar\u0131 görülebilir. Ate\u015f yüksekli\u011fi ve bitkinlik çok tipiktir. Makattan ölçülen vücut \u0131s\u0131s\u0131 41°C üzerindedir ve vücut iç \u0131s\u0131s\u0131s 44°C’yi geçebilir.<\/p>\n
Deri S\u0131cak, kuru ve k\u0131zarm\u0131\u015ft\u0131r. Nab\u0131z h\u0131zl\u0131, solunum zay\u0131f ve yüzeyseldir. Kaslar gev\u015fer, refleksler azal\u0131r. Tansiyon genellikle dü\u015füktür. Tablonun a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na göre, uyku halinden derin komaya kadar giden farkl\u0131 derecelerdeki belirtiler vard\u0131r.<\/p>\n
Efora ba\u011fl\u0131 s\u0131cak çarpmas\u0131: \u0130\u015fçilerde, çiftçilerde, askerlerde, sporcularda, kazan dairesi ve dökümhane çal\u0131\u015fanlar\u0131nda görülür.Belirti ve bulular\u0131 klasik tiptekine benzer. En önemli klinik fark, bu hastalar\u0131n terleyebilmeleridir. Bundan dolay\u0131 da, vücut iç \u0131s\u0131s\u0131 çok yüksek olmas\u0131na ra\u011fmen deri aldat\u0131c\u0131 olarak so\u011fuktur. Bu grupta, böbrek yetersizli\u011fi, yayg\u0131n damar içi p\u0131ht\u0131la\u015fma ve kas hasar\u0131 bulgular\u0131 daha s\u0131k ve a\u011f\u0131rd\u0131r.<\/p>\n
Tedavi: En önemli husus, s\u0131cak çarpmas\u0131 olanlar\u0131n erken tan\u0131nmalar\u0131 ve derhal so\u011futulmaya ba\u015flanmalar\u0131d\u0131r. Çok s\u0131k yap\u0131lan tehlikeli yanl\u0131\u015flardan biri, \u015fuuru kapal\u0131 olan bir hastaya s\u0131v\u0131 içirilmeye çal\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ve so\u011futulmaya ba\u015flanmakta gecikilmesidir.<\/p>\n
Hasta hemen gölge bir yere al\u0131nmal\u0131 ve elbiseleri tamamen ç\u0131kar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Vücut yüzeyi \u0131slat\u0131lmal\u0131d\u0131r (hortumla, so\u011fuk suya bat\u0131r\u0131lm\u0131\u015f süngerle, du\u015f yapt\u0131r\u0131larak). Bir taraftan da hasta vantilatörle hava verilerek Suyun buharla\u015fmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Bunlar, hemen uyguland\u0131\u011f\u0131nda baz\u0131 hastalar\u0131n kendilerine gelmeleri mümkündür.<\/p>\n
Hastalar, air-conditionlu ambulanslarla en k\u0131sa zamanda bir hastaneye ula\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. So\u011futma i\u015flemine hastane ko\u015fullar\u0131nda buz-su banyolar\u0131nda devam edilmelidir. Bu hastalar yo\u011fun bak\u0131m ünitelerinde takip ve tedavi edilmelidir.<\/p>\n
SICAK SENDROMLARINA KAR\u015eI ÖNLEMLER<\/p>\n
Çok gerekli de\u011filse soka\u011fa ç\u0131kmay\u0131n(özellikle Saat 11-16 aras\u0131)Aç\u0131k renk, bol, pamuklu k\u0131yafetler giyinGeni\u015f çeperli \u015fapka ve güne\u015f gözlü\u011fü kullan\u0131n\u015eemsiyeden yararlan\u0131labilirEfordan kaç\u0131n\u0131nSindirimi kolay yemekleri tercih edinA\u011f\u0131r, ya\u011fl\u0131 k\u0131zartmalardan kaç\u0131n\u0131nBol su için(ayran, soda)Meyve, sebze ve salatay\u0131 bol yiyinAlkol kullanmay\u0131nFazla kahve ve çaydan uzak durunsigara içmeyinS\u0131k s\u0131k du\u015f al\u0131n<\/p>\n
Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta<\/p>\n
Cerrahpa\u015fa T\u0131p FakültesiGö\u011füs Hastal\u0131klar\u0131 Bölümü Ö\u011fretim Üyesi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
S\u0131cak sendromlar\u0131, Hava S\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 32° C’nin nispi nem %60 üzerine ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda görülmeye ba\u015flar. Ya\u015fl\u0131larda, damar setli\u011fi ve kalp yetersizli\u011fi olanlarda, \u015feker hastalar\u0131nda, alkoliklerde ve idrar söktürücü ilaç kullananlarda daha s\u0131k rastlan\u0131r. S\u0131cak sendromlar\u0131, organizman\u0131n henüz s\u0131caklara uyum sa\u011flayamad\u0131\u011f\u0131, S\u0131cak dalgas\u0131n\u0131n ilk günlerinde daha fazla görülür ve daha tehlikelidir. Organizmam\u0131z\u0131n d\u0131\u015f ortam \u0131s\u0131s\u0131n\u0131n yükselmesine kar\u015f\u0131 en önemli savunma araçlar\u0131, derideki damarlar\u0131n[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22524],"tags":[29399,29398,25440,29397,25441,25429],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15440"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15440"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15440\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15440"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15440"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15440"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}