{"id":15526,"date":"2014-04-13T14:10:59","date_gmt":"2014-04-13T11:10:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gncz.net\/osteoporoz-ve-beslenme.html"},"modified":"2014-04-13T14:10:59","modified_gmt":"2014-04-13T11:10:59","slug":"osteoporoz-ve-beslenme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/osteoporoz-ve-beslenme.html","title":{"rendered":"Osteoporoz Ve Beslenme"},"content":{"rendered":"<p>Beslenme, ya\u015fam\u0131n her d&ouml;neminde sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n temelini olu\u015fturmaktad\u0131r. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ya\u015fam i&ccedil;in insanlar\u0131n yeterli ve dengeli beslenmeleri gerekmektedir.<\/p>\n<p>Kemiklerimizin geli\u015fmesi ve korunmas\u0131 a&ccedil;\u0131s\u0131ndan da beslenmenin, &ccedil;ok &ouml;nemli katk\u0131lar\u0131 bulunmaktad\u0131r. V&uuml;cudumuzun t&uuml;m dokular\u0131nda oldu\u011fu gibi, kemiklerimiz de ya\u015fayan dokulard\u0131r. Kemik dokusunu olu\u015fturan h&uuml;creler bir taraftan yenilenmekte iken, di\u011fer taraftan y\u0131k\u0131lmaktad\u0131r. \u0130skeletimizin geli\u015fimi, anne karn\u0131nda ba\u015flamaktad\u0131r. Bu d&ouml;nemde anne sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, annenin &ouml;zellikle kalsiyumdan yeterli beslenmesi &ouml;nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<p>Kemik yap\u0131m\u0131 do\u011fumdan sonra &ccedil;ocu\u011fun geli\u015fimine paralel olarak devam etmektedir. Bu d&ouml;nemde yine kalsiyumdan ve di\u011fer besin Maddelerinden zengin olan Anne S&uuml;t&uuml;n&uuml;n, &ccedil;ocuk geli\u015fimi &uuml;zerindeki &ouml;nemli etkileri unutulmamal\u0131d\u0131r. Geli\u015fme &ccedil;a\u011f\u0131nda yeterli kalsiyum al\u0131namazsa kemik k&uuml;tlesinde istenilen d&uuml;zeylere ula\u015f\u0131lamaz, yani kemik k&uuml;tlesi zay\u0131f olmaktad\u0131r. Kemik k&uuml;tlesinin geli\u015fiminde, beslenme ile birlikte fiziksel aktivite ve hormonal fakt&ouml;rler de &ouml;nemli rol oynarlar.<\/p>\n<p>Kemik yap\u0131m\u0131 bebeklik ve &ccedil;ocukluk d&ouml;nemi ya\u015flarda h\u0131zl\u0131 olmakta 25-35 ya\u015flardan sonra ise yava\u015flamakta, bu ya\u015flardan itibaren kemik y\u0131k\u0131m\u0131 giderek artmaktad\u0131r, kad\u0131nlar da menopozun ilk y\u0131llar\u0131 kemik y\u0131k\u0131m\u0131n\u0131n en h\u0131zl\u0131 oldu\u011fu d&ouml;nemdir. Kemik y\u0131k\u0131m\u0131n\u0131n artmas\u0131, kemiklerimizde zay\u0131flamaya yol a&ccedil;makta, sonu&ccedil; olarak kemiklerde k\u0131r\u0131lma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131 ve k\u0131r\u0131klar\u0131n meydana gelmesi ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z osteoporoz hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n ortaya &ccedil;\u0131kmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. Osteoporoz olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 artt\u0131ran beslenme ile ilgili fakt&ouml;rler aras\u0131nda; yeter siz kalsiyum ve D vitamini al\u0131nmas\u0131 yan\u0131 s\u0131ra, beslenme sorunlar\u0131, Proteinin fazla al\u0131nmas\u0131, y&uuml;ksek Sodyum i&ccedil;eren diyetler, &ccedil;inko yetmezli\u011fi, d&uuml;\u015f&uuml;k florid al\u0131nmas\u0131, B, C ve K vitaminin yetmezli\u011fi, a\u015f\u0131r\u0131 kahve, Alkol t&uuml;ketimi gibi fakt&ouml;rler yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ya\u015fam\u0131n her d&ouml;neminde sa\u011fl\u0131kl\u0131 kemiklere sahip olabilmemiz i&ccedil;in, iskeletimizin geli\u015fmesi s\u0131ras\u0131nda kemik k&uuml;tlemizi en y&uuml;ksek d&uuml;zeylere &ccedil;\u0131karabilmek amac\u0131yla &ouml;zellikle yeterli kalsiyum al\u0131nmas\u0131na &ouml;nem verilmelidir. Ayn\u0131 \u015fekilde kemik y\u0131k\u0131m\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 d&ouml;nemlerde de kemik k&uuml;tlemizi korumak ve y\u0131k\u0131m\u0131 azaltmak amac\u0131yla yine ba\u015fta kalsiyumdan zengin g\u0131dalara yer verecek \u015fekilde beslenmemize dikkat etmemiz gerekmektedir. Beslenme programlar\u0131 haz\u0131rlan\u0131rken kalsiyum emilimini artt\u0131ran ve kalsiyum at\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 azaltan fakt&ouml;rler &uuml;zerinde de durul mal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 kemiklere sahip olman\u0131z, osteoporoz hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131, &ouml;nleyebilmeniz ve ya\u015fam\u0131n\u0131z\u0131 daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 s&uuml;rd&uuml;rebilmeniz i&ccedil;in diyetinizde baz\u0131 de\u011fi\u015fiklikler yaparak bilin&ccedil;li ve dengeli beslen meyi bir ya\u015fam bi&ccedil;imi haline getirebilirsiniz.<\/p>\n<p>KALS\u0130YUM<\/p>\n<p>Sa\u011fl\u0131kl\u0131 kemiklere sahip olabilmemiz i&ccedil;in, en &ouml;nemli Mineral kalsiyumdur. Bu nedenle beslenmede kalsiyum en ba\u015fta yer almaktad\u0131r. \u0130skeletin geli\u015fimi s\u0131ras\u0131nda yeterli kalsiyum al\u0131m\u0131, kemik k&uuml;tlesini artt\u0131rmakta ve en &uuml;st d&uuml;zeylere &ccedil;\u0131karmaktad\u0131r. Kalsiyumun yeterli al\u0131nmas\u0131 kemiklerimizin korunmas\u0131 a&ccedil;\u0131s\u0131ndan da &ouml;nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<p>Kalsiyum ihtiyac\u0131m\u0131z ne kadard\u0131r, ya\u015f gruplar\u0131na g&ouml;re de\u011fi\u015fir mi?<\/p>\n<p>Kalsiyumun, diyet ile al\u0131nmas\u0131 tercih edilmektedir. Besinler ile al\u0131nan kalsiyumun %50 kadar\u0131 emilmektedir. Kalsiyum emilimine yard\u0131mc\u0131 fakt&ouml;rler ile emilimini zorla\u015ft\u0131ran fakt&ouml;rler dikkatle de\u011ferlendirilmelidir. Sodyum, Protein ve Kafein kalsiyumun idrarla at\u0131lmas\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131r. Kalsiyumun emilimi, al\u0131nan kalsiyum miktar\u0131, D vitamini d&uuml;zeyleri, menopoz, ya\u015flanma, hormonal fakt&ouml;rler, mevsimler, lifli g\u0131da al\u0131nmas\u0131 ile ili\u015fkili olarak de\u011fi\u015fkenlik g&ouml;sterir. G&uuml;nl&uuml;k al\u0131nmas\u0131 gereken kalsiyum g\u0131dalar ile kar\u015f\u0131lanam\u0131yorsa kalsiyum tabletleri \u015feklinde ilave kalsiyum olarak al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ya\u015fam Boyu G&uuml;nl&uuml;k Kalsiyum Gereksinimi &Ccedil;ocuklar Kalsiyum (mg\/g&uuml;n) 1-5 ya\u015f 500-800 6-10 ya\u015f 8001000 Gen&ccedil; eri\u015fkinler 1200-1500 Erkek 25-50 Ya\u015f 1000 Erkek 60 ya\u015f &uuml;zeri 1000-1200 Kad\u0131n 25-50 Ya\u015f 1000 Kad\u0131n 50 Ya\u015f &uuml;zeri 1000-1500 Gebelik ve emzirme d&ouml;nemi 1200-1500<\/p>\n<p>Kalsiyum Kaynaklar\u0131<\/p>\n<p>Kalsiyum kaynaklar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda s&uuml;t ve s&uuml;t &uuml;r&uuml;nleri gelmektedir. Ayr\u0131ca koyu ye\u015fil yaprakl\u0131 sebzeler, soya fasulyesi, baklagiller, f\u0131nd\u0131k, pekmez, deniz &uuml;r&uuml;nleri de kalsiyum a&ccedil;\u0131s\u0131ndan zengindir.<\/p>\n<p>Besinlerde Bulunan Kalsiyum Miktarlar\u0131<\/p>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131da baz\u0131 g\u0131dalar\u0131n 100 gr&rsquo;daki kalsiyum miktarlar\u0131 g&ouml;sterilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>G\u0131daKalsiyum Miktar\u0131 (mg)S&uuml;t &Uuml;r&uuml;nleriYa\u011fl\u0131 s&uuml;t (1 Su barda\u011f\u0131)291Ya\u011fs\u0131z s&uuml;t (1 su barda\u011f\u0131)245Ayran (1 su barda\u011f\u0131)280Yo\u011furt (1 su barda\u011f\u0131)350Beyaz peynir200Ka\u015far Peyniri (1 kal\u0131n dilim)204S&uuml;tl&uuml; Puding (1\/2 kap)146Dondurma (1\/2 kap)118Lor Peyniri (1\/2 kap)77Tereya\u011f\u0131300MeyvelerArmut13 mgMuz100 mgKay\u0131s\u013135 mgKarpuz50 mg\u0130ncir186 mgPortakal60 mgKivi100 mgLimon50 mgBadem254 mgCeviz83 mgF\u0131nd\u0131k230 mg&Uuml;z&uuml;m (taze)17 mgr.&Uuml;z&uuml;m (Kuru)78 mgr.Erik (taze)17 mgr.Erik (kuru)54 mgr.Zeytin87 mgr.SebzelerIspanak125 mgr.Kereviz43 mgr.Asma Yapra\u011f\u0131392 mgr.Taze So\u011fan51 mgr.Marul80 mgr.Patates11 mgr.Lahana116 mgr.Havu&ccedil;40 mgr.Bamya92 mgr.Nohut92 mgr.Bezelye52 mgr.Domates15 mgr.Patl\u0131can11 mgr.Tah\u0131llarEkmek (Bir Dilim)30 mgr.Tarhana600 mgr.Mercimek59 mgr.Pirin&ccedil;24 mgr.Nohut100 mgr.Fasulye144 mgr.Soya Fasulye 220 mgr.Bulgur40 mgr.Etler ve YumurtaYumurta56 mgr.Dana Eti11 mgr.Koyun &#8211; Kuzu9 mgr.Somon Bal\u0131\u011f\u0131260 mgr.Sardalya Bal\u0131\u011f\u0131300 mgr.Tatl\u0131 su Bal\u0131\u011f\u0131150 mgr.Tatl\u0131larPekmez400 mgr.&Ccedil;ikolata200 mgr.Tahin Helvas\u013191 mgr.Re&ccedil;el20 mgr.<\/p>\n<p>D V\u0130TAM\u0130N\u0130<\/p>\n<p>Kemiklerin geli\u015fimini sa\u011flamak ve osteoporozu &ouml;nleyebilmek i&ccedil;in, kalsiyum emilmesinde D vita mininin &ouml;nemli bir etkisi vard\u0131r. D vitamini ba\u011f\u0131rsaklarda kalsiyumun emilmesine yard\u0131m etmektedir. Besinlerle D vitamini ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi, g&uuml;ne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131ndan yeterince yararlan\u0131rsak derimizden de D vitamini sentezlenmektedir. \u0130leri ya\u015flarda g\u0131dalar ile ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z D vitamininin emilimi giderek azalmaktad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde g&uuml;ne\u015fin \u0131\u015f\u0131nlar\u0131ndan yararlanamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z k\u0131\u015f aylar\u0131nda D vitamininin cildimizde sentezi de azalmaktad\u0131r. Bu durumlarda g\u0131dalar ile ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z D vitamini miktar\u0131 yeterli olmayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>G&uuml;nl&uuml;k D vitamini ihtiyac\u0131m\u0131z 400600 &uuml;nitedir. Ya\u015fl\u0131larda, k\u0131\u015f aylar\u0131nda, D vita mininden zengin g\u0131dalara daha &ccedil;ok yer verilmelidir.<\/p>\n<p>D vitamini kaynaklar\u0131 aras\u0131nda, s&uuml;t ve s&uuml;t &uuml;r&uuml;nleri, bal\u0131klar, bal\u0131kya\u011f\u0131, deniz &uuml;r&uuml;nleri, yumurta, karaci\u011fer, tereya\u011f\u0131 gibi g\u0131dalar yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>PROTE\u0130NL\u0130 GIDALAR<\/p>\n<p>Fazla protein al\u0131m\u0131, kalsiyumun at\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i&ccedil;in osteoporoz riskinizi artt\u0131rabilir.<\/p>\n<p>En &ouml;nemli protein kaynaklar\u0131, etler, s&uuml;t &uuml;r&uuml;nleri ve yumurta yan\u0131 s\u0131ra baklagiller, tah\u0131llar, sebzeler ve kabuklu yemi\u015flerdir. Et yemeyen ki\u015filer protein ihtiya&ccedil;lar\u0131n\u0131 di\u011fer protein kaynaklar\u0131ndan kar\u015f\u0131layabilirler. Eri\u015fkinler i&ccedil;in &ouml;nerilen protein miktar\u0131 G&uuml;nde 4060 g. civar\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>E\u011fer fazla protein al\u0131yorsan\u0131z (g&uuml;nde 150170 g &uuml;zerinde) ve kalsiyum yeterli alm\u0131yorsan\u0131z kemikleriniz zay\u0131flamaya ba\u015flar, bu durumlarda kemiklerinizi korumak i&ccedil;in bitkisel protein kaynaklar\u0131na yer verebilirsiniz ve ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z kalsiyum mik tar\u0131n\u0131 da artt\u0131rmal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>SODYUM (Sofra Tuzu) Y&uuml;ksek sodyum i&ccedil;eren g\u0131dalar kalsiyumun idrar ile at\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131r\u0131rlar, osteoporoz meydana gelmesine yol a&ccedil;arlar. Bu nedenle Tuz t&uuml;ketimini azaltarak osteoporozu &ouml;nlemeye &ccedil;al\u0131\u015fabilirsiniz. Tuz t&uuml;ketiminin azalt\u0131lmas\u0131 ayn\u0131 zaman da y&uuml;ksek kan bas\u0131nc\u0131n\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;rmektedir, kalp krizi veya inme riskini de azaltan yararl\u0131 etkileri olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Haz\u0131r yemekler, salamura ve konserve &uuml;r&uuml;nler i&ccedil;erisinde y&uuml;ksek oranda sodyum klor&uuml;r bulundu\u011fu i&ccedil;in bu &uuml;r&uuml;nleri sat\u0131n al\u0131rken ve t&uuml;ketirken dikkatli olunmal\u0131d\u0131r. Haz\u0131r yemekler ve &ccedil;orbalar, soslar, et Suyu tabletleri, salamura ve t&uuml;ts&uuml;lenmi\u015f etler, Tuzlu f\u0131nd\u0131k, f\u0131st\u0131k, cips, salam, sucuk, past\u0131rma gibi \u015fark&uuml;teri &uuml;r&uuml;nleri m&uuml;mk&uuml;n oldu\u011fu kadar az t&uuml;ketilmelidir. E\u011fer tuz t&uuml;ketiminiz fazlaysa ve &ouml;zellikle de yeterli potasyum alm\u0131yorsan\u0131z osteoporoz riskiniz artabilir. Potasyum a&ccedil;\u0131s\u0131ndan zengin g\u0131dalar\u0131 t&uuml;keterek riski azaltabilirsiniz. Bu g\u0131dalar aras\u0131nda deniz &uuml;r&uuml;nleri, meyveler ( muz, kuru kay\u0131s\u0131, armut ) meyve sular\u0131, sebzeler (mantar, Domates, patates, patl\u0131can, biber, \u0131spanak) baklagiller (bezelye, fasulye) ve Tah\u0131llar yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eEKER Fazla miktarlarda \u015feker t&uuml;ketimi, v&uuml;cutta kalsiyum, Magnezyum, stronsyum, &ccedil;inko gibi Minerallerin kayb\u0131n\u0131 artt\u0131rarak osteoporoz risk ine neden olmaktad\u0131r. Bu nedenle osteoporozu &ouml;nlemeye yard\u0131mc\u0131 olmak amac\u0131yla g\u0131dalar ile fazla \u015feker almamaya dikkat etmelisiniz.<\/p>\n<p>V\u0130TAM\u0130NLER VE M\u0130NERALLER Osteoporozdan korunmada dengeli bir diyet gerekmektedir. Yetersiz kalsiyum ve D vitamini al\u0131nmas\u0131 yan\u0131 s\u0131ra, yetersiz al\u0131nan vitamin ve Mineraller veya a\u015f\u0131r\u0131 miktarda t&uuml;ketilen Protein, sodyum gibi maddeler osteoporoz hastal\u0131\u011f\u0131na neden olabilmektedir.<\/p>\n<p>&nbsp;Kemik dokusunu etkileyen K ve C vitaminlerin al\u0131nmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 kemiklerin olu\u015fumunda ayn\u0131 \u015fekilde &ccedil;inko, magnezyum, Bak\u0131r, demir gibi elemanlar\u0131n da &ouml;nemli etkileri oldu\u011fu i&ccedil;in beslenme programlar\u0131m\u0131zda yer verilmesi gerekti\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>KAFE\u0130NL\u0130 \u0130&Ccedil;ECEKLER (KAHVE, KOLA) Kafeinli i&ccedil;eceklerin fazla miktarlarda t&uuml;ketilmesinin osteoporoz geli\u015fiminde bir risk fakt&ouml;r&uuml; oldu\u011fu bilinmektedir. Kanda kafein d&uuml;zeylerinin y&uuml;kselmesi kalsiyum at\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 artt\u0131rmaktad\u0131r. Fazla kahve i&ccedil;enlerde al\u0131nan kalsiyum miktar\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Kafeinin kemikler a&ccedil;\u0131s\u0131ndan &ouml;nemli bir mineral olan Magnezyum at\u0131l\u0131m\u0131n da etkiledi\u011fi ara\u015ft\u0131rmalarda g&ouml;sterilmektedir. Bir &ccedil;al\u0131\u015fmada, bir fincan kahvenin kalsiyum d&uuml;zeylerine Negatif etkisinin, kalsiyum al\u0131m\u0131n\u0131 40 mg. artt\u0131rarak &ouml;nleyebilece\u011finden s&ouml;z edilmektedir. G&uuml;nde 12 fincan kahve i&ccedil;menin kemik sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a&ccedil;\u0131s\u0131ndan emniyet s\u0131n\u0131rlar\u0131 i&ccedil;inde oldu\u011fu ancak daha fazla t&uuml;ketilmemesi gerekti\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r. G&uuml;nl&uuml;k 150 mg. kafein al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda idrar ile kalsiyum at\u0131l\u0131m\u0131 ortalama 5 mgr. artmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>ALKOL VE S\u0130GARA Alkol kullanan ki\u015filerde osteoporoza yakalanma riski y&uuml;ksektir. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; alkol kemik y\u0131k\u0131m\u0131n\u0131 artt\u0131rmaktad\u0131r. (g&uuml;nde 100 ml.den fazla alan ki\u015filerde) Alkol kullan\u0131m\u0131 kalsiyum ile ilgili hormonlar\u0131 etkileyerek kemik yap\u0131m\u0131n\u0131 da azaltmak tad\u0131r. Ara s\u0131ra ve az miktarlarda daha &ccedil;ok sosyal ama&ccedil;l\u0131 alkol kullan\u0131m\u0131n\u0131n kemik sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 &uuml;zerindeki etkileri hen&uuml;z bilinmemektedir. Alkol kullanan premenopozal kad\u0131nlarda alkol&uuml;n kemik &uuml;zerine olumsuz etkileri olmaktad\u0131r. A\u015f\u0131r\u0131 alkol t&uuml;ketimi sonucunda, kalsiyum emilimi azalmakta, at\u0131l\u0131m\u0131 ise artmaktad\u0131r. Premenopozal d&ouml;nemde kad\u0131nlarda alkol kullan\u0131m\u0131 genellikle omurga ve kal&ccedil;a kemiklerinde kemik mineral yo\u011funlu\u011funda azalmaya neden olur. A\u015f\u0131r\u0131 alkol&uuml;n erkek ve kad\u0131nlarda kal&ccedil;a k\u0131r\u0131\u011f\u0131 riskini artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 unutulma mal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>sigara i&ccedil;enlerde ba\u011f\u0131rsaklardan kalsiyum emilimi azalmaktad\u0131r, kemik y\u0131k\u0131m\u0131da artmaktad\u0131r. Hamile kad\u0131nlarda sigara kullan\u0131m\u0131 bebe\u011fin iskelet geli\u015fimini olumsuz y&ouml;nde etkilemektedir.<\/p>\n<p>SA\u011eLIKLI KEM\u0130KLER \u0130&Ccedil;\u0130N BESLENME &Ouml;NER\u0130LER\u0130<\/p>\n<p>G&uuml;nl&uuml;k kalsiyum ihtiyac\u0131n\u0131z i&ccedil;in s&uuml;t ve s&uuml;t &uuml;r&uuml;nlerine yer verin. Her G&uuml;n mutlaka bol taze sebze ve meyve yiyin. &Ouml;zellikle kalsiyumdan zengin sebzeleri, koyu ye\u015fil yaprakl\u0131 sebzeleri daha &ccedil;ok t&uuml;ketin. Doymu\u015f ya\u011f oran\u0131 y&uuml;ksek olan k\u0131rm\u0131z\u0131 et yerine, beyaz et ve daha &ccedil;ok D Vitamini a&ccedil;\u0131s\u0131ndan zengin olan bal\u0131k t&uuml;ketin. A\u015f\u0131r\u0131 ya\u011f t&uuml;ketiminden ka&ccedil;\u0131n\u0131n. &Ccedil;ok fazla proteinli g\u0131dalar t&uuml;ketmeyin. Bitkisel proteinleri; bezelye, fasulye Mercimek gibi baklagilleri tercih edin. A\u015f\u0131r\u0131 lifli g\u0131da t&uuml;ketiminden ka&ccedil;\u0131n\u0131n. Her zaman, sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z g\u0131dalar\u0131n &uuml;zerindeki bilgileri okuyun. Fosfat i&ccedil;eren g\u0131dalar\u0131 azalt\u0131n. Haz\u0131r yemekler, konserveler, katk\u0131 maddeleri olan g\u0131dalardan uzakla\u015f\u0131n taze ev yemeklerini tercih edin. Yemeklerinizde tuz miktar\u0131n\u0131 azalt\u0131n. Yeme\u011finize ilave tuz eklemeyin, tuzlu f\u0131st\u0131k, f\u0131nd\u0131k, cips, \u015fark&uuml;teri &uuml;r&uuml;nlerinden uzakla\u015f\u0131n. Fazla miktarda \u015feker kullanmay\u0131n. Sebzeleri pi\u015firirken mineral i&ccedil;eriklerini korumak i&ccedil;in buharla pi\u015firmeye &ccedil;al\u0131\u015f\u0131n. Kahve, kola gibi kafein i&ccedil;eren i&ccedil;eceklerden vazge&ccedil;meye &ccedil;al\u0131\u015f\u0131n. Bol bol su ve maden suyu i&ccedil;in<\/p>\n<p>Haz\u0131rlayan : Prof. Dr. Fatma ATALAY<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Beslenme, ya\u015fam\u0131n her d&ouml;neminde sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n temelini olu\u015fturmaktad\u0131r. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ya\u015fam i&ccedil;in insanlar\u0131n yeterli ve dengeli beslenmeleri gerekmektedir. Kemiklerimizin geli\u015fmesi ve korunmas\u0131 a&ccedil;\u0131s\u0131ndan da beslenmenin, &ccedil;ok &ouml;nemli katk\u0131lar\u0131 bulunmaktad\u0131r. V&uuml;cudumuzun t&uuml;m dokular\u0131nda oldu\u011fu gibi, kemiklerimiz de ya\u015fayan dokulard\u0131r. Kemik dokusunu olu\u015fturan h&uuml;creler bir taraftan yenilenmekte iken, di\u011fer taraftan y\u0131k\u0131lmaktad\u0131r. \u0130skeletimizin geli\u015fimi, anne karn\u0131nda ba\u015flamaktad\u0131r. Bu d&ouml;nemde anne sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, annenin &ouml;zellikle kalsiyumdan<a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/gncz.net\/index.php\/osteoporoz-ve-beslenme.html\">[Devam\u0131n\u0131 Oku&#8230;]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22524],"tags":[1985,29628,29627],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15526"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15526"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15526\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15526"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15526"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15526"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}