Romatoloji Nedir?
\nRomatoloji, genellikle ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin uygunsuz \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 sonucu geli\u015fen romatizmal iltihab\u0131 hastal\u0131klar ve di\u011fer kas iskelet sistemi hastal\u0131klar\u0131 ile u\u011fra\u015fmaktad\u0131r. <\/p>\n
Romatizma eski Yunan k\u00f6kenli bir kelime olup, eklemlerde k\u00f6t\u00fc \u00f6zellikte S\u0131v\u0131 birikmesi anlam\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Romatizmal hastal\u0131klar M\u00d6 8000 y\u0131l \u00f6ncesinden beri bilinmesine kar\u015f\u0131n, hastal\u0131klar\u0131n nedenleri, seyirleri ve tedavileri ile ilgili bilgilerimiz 20. y\u00fczy\u0131lda Romatoloji Bilim Dal\u0131n\u0131n geli\u015fmesi ile artm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Ku\u015fkusuz hastay\u0131 hekime getiren en \u00f6nemli yak\u0131nmalardan biri a\u011fr\u0131d\u0131r. Romatolojik hastal\u0131klar\u0131n en \u00f6nemli belirtilerinden birisi de a\u011fr\u0131d\u0131r. Ancak unutulmamas\u0131 gereken bir nokta, a\u011fr\u0131n\u0131n geri planda oldu\u011fu, hatta hi\u00e7 a\u011fr\u0131ya yol a\u00e7mayan romatolojik hastal\u0131klar\u0131n da oldu\u011fudur.<\/p>\n
Romatizmal hastal\u0131klar\u0131n tedavisinde ba\u015fta Romatoloji Uzman\u0131 olmak \u00fczere, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzman\u0131, Ortopedi Uzman\u0131 ve gere\u011finde di\u011fer uzmanl\u0131k dallar\u0131n\u0131n ekip olarak \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
\u00c7ok \u00e7e\u015fitli yak\u0131nmalara ve organ tutulumlar\u0131na neden olan romatizmal hastal\u0131klar\u0131n tedavisi, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015fullar\u0131nda art\u0131k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Son y\u0131llarda h\u0131z kazanan ila\u00e7 ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 ile romatizma tedavisinde yol al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak \u00e7o\u011fu romatizmal hastal\u0131\u011f\u0131n tamamen ortadan kalkmas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. S\u00fcrekli bir hekim-hasta i\u015fbirli\u011fi gerektirir. zaman zaman hastal\u0131\u011f\u0131n alevlenebilece\u011fi bilinmelidir. Tedavi uzun s\u00fcrelidir hatta \u00f6m\u00fcr boyu s\u00fcrebilir. Tedavide ama\u00e7 ; yak\u0131nmalar\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, olas\u0131 ortaya \u00e7\u0131kabilecek organ tutulumlar\u0131n\u0131n \u00f6nlenebilmesi ve hastan\u0131n ya\u015fam konforunun en \u00fcst d\u00fczeyde s\u00fcrd\u00fcrmesini sa\u011flamakt\u0131r. <\/p>\n
Romatizmal hastal\u0131klardan s\u0131k g\u00f6r\u00fclenleri a\u015fa\u011f\u0131da s\u0131ralanm\u0131\u015ft\u0131r:
\nRomatoid artrit
\nSpondilartropatiler ve ankilozan spondilit
\nBeh\u00e7et hastal\u0131\u011f\u0131
\nBa\u011f dokusu hastal\u0131klar\u0131: sistemik lupus eritematozus, skleroderma, mikst ba\u011f dokusu hastal\u0131\u011f\u0131, Sj\u00f6gren sendromu ve dermatomiyozit, polimiyozit
\nAntifosfolipid Antikor sendromu
\nDamar \u0130ltihaplar\u0131: poliarteritis nodoza, Takayasu arteriti, dev h\u00fccreli arterit ve di\u011fer sistemik vask\u00fclitler
\nAilevi Akdeniz Ate\u015fi
\nAkut eklem romatizmas\u0131
\nReaktif artritler
\nKristal artritleri
\n\u0130nfeksiy\u00f6z artritler
\nAmiloidoz
\nMetabolik ve dejeneratif hastal\u0131klar: osteoartrit, osteoporoz, osteomalazi ve Paget hastal\u0131\u011f\u0131
\nDi\u011fer sistemik hastal\u0131klar\u0131n romatizmal bulgular\u0131 <\/p>\n
Romatizma (Rheumatism)
\nKemikler, kaslar, eklemler, tendonlar, ligamanlar veya eklemler ile \u00e7evrelerindeki dokulardaki herhangi bir a\u011fr\u0131 ve s\u0131z\u0131lar\u0131 tan\u0131mlamak i\u00e7in kullan\u0131lan genel bir terim. Artritin aksine s\u0131n\u0131rlar\u0131 net olarak belli de\u011fildir. Bu nedenle, “romatizma” terimi, “artrit” kelimesini de kapsamaktad\u0131r.Bu a\u011fr\u0131 ve s\u0131z\u0131lar her zaman altta yatan bir patoloji ile a\u00e7\u0131klanamayabilir. Dolay\u0131s\u0131 ile romatizma i\u00e7inde tan\u0131mlanm\u0131\u015f hastal\u0131klar yan\u0131nda boyun a\u011fr\u0131s\u0131, tenis\u00e7i dirse\u011fi, bel a\u011fr\u0131s\u0131 gibi b\u00f6lgesel ve fibromyalji gibi yayg\u0131n a\u011fr\u0131 ile seyreden tablolar da yer alabilir. <\/p>\n
\u0130ltihabi romatizmal artriti bulunan \u00e7o\u011fu hastada bu a\u011fr\u0131l\u0131 tablolar da e\u015flik edebilmektedir. \u0130ltihabi sistemik (t\u00fcm v\u00fccudu ilgilendiren) bir \u00e7ok hastal\u0131kta ise artrit hastal\u0131\u011f\u0131n sadece bir bulgusu olarak ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. <\/p>\n
Romatizmal hastal\u0131klar (rheumatic diseases)
\nT\u00fcm artrit ve romatizma tiplerini ifade eder. 150\u2019ye yak\u0131n romatizmal hastal\u0131k bulunmaktad\u0131r. Bunlardan iltihabi olanlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu en temel anlat\u0131mla ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi ve\/veya iltihap mekanizmalar\u0131n\u0131n uygunsuz \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ile v\u00fccudun kendisine y\u00f6nelik hastal\u0131k olu\u015fturmas\u0131 mekanizmalar\u0131 ile a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r. <\/p>\n
Romatolog nas\u0131l olunur, ne i\u015f yapar? (rheumatologist)
\nEklem iltihaplar\u0131 ve di\u011fer romatizmal hastal\u0131klar\u0131n tan\u0131s\u0131 ve t\u0131bbi tedavisi konusunda uzman olan doktor. Daha s\u0131n\u0131rl\u0131 anlamda i\u00e7 hastal\u0131klar\u0131 uzmanl\u0131\u011f\u0131 (5 y\u0131l) sonras\u0131 romatoloji e\u011fitimi (3 y\u0131l) alm\u0131\u015f doktor; romatoloji uzman\u0131. \u0130ltihabi sistemik (t\u00fcm v\u00fccudu ilgilendiren) ve eklemlere \u00f6zg\u00fc romatizmal hastal\u0131klar yan\u0131nda dejeneratif, metabolik ve Mekanik kas-iskelet sorunlar\u0131 da uzmanl\u0131k alan\u0131na girmektedir. Romatolog, i\u00e7 hastal\u0131klar\u0131 uzman\u0131 olmas\u0131 nedeni ile romatizma hastalar\u0131nda hastal\u0131\u011f\u0131n kendisine veya tedavilere ba\u011fl\u0131 olarak s\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclebilen i\u00e7 organ (kalp, b\u00f6brek, akci\u011fer, karaci\u011fer, mide-barsaklar vb.) sorunlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131 da \u00e7\u00f6z\u00fcmleme alt yap\u0131s\u0131na sahip bulunmaktad\u0131r <\/p>\n
Artrit nedir? (arthritis ,\u00e7o\u011ful arthritides)
\nEklem a\u011fr\u0131s\u0131 yan\u0131nda eklem iltihab\u0131n\u0131 g\u00f6steren eklem \u015fi\u015fli\u011fi, eklem \u00fczerinde S\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131, eklem \u00fczerinde k\u0131zar\u0131kl\u0131k veya eklem hareketlerinde k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131k bulgular\u0131ndan bir veya birka\u00e7\u0131n\u0131n da bulunmas\u0131 durumu, eklem iltihab\u0131. Artrit olu\u015fturan 150\u2019ye yak\u0131n de\u011fi\u015fik hastal\u0131k bulunmaktad\u0131r. Bu hastal\u0131klar\u0131n s\u0131n\u0131flamas\u0131, tan\u0131 kriterleri ve tedavi yakla\u015f\u0131mlar\u0131 hastal\u0131klara g\u00f6re de\u011fi\u015fik derecelerde uluslararas\u0131 literat\u00fcrde ortak olarak belirlenmi\u015f ve kabul edilmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131 ile artrit olu\u015fturan hastal\u0131klar aras\u0131nda romatoid artrit, osteoartrit, infeksiy\u00f6z artrit, ps\u00f6riatik artrit, iltihabi barsak hastal\u0131\u011f\u0131 ile ili\u015fkili artrit, ankilozan spondilit, gut gibi hastal\u0131klar yer almaktad\u0131r. <\/p>\n
Artrit ve Romatizmal Hastal\u0131klar\u0131n Nedenleri
\nBu hastal\u0131klar\u0131n mekanizmalar\u0131 hakk\u0131nda giderek daha \u00e7ok \u015fey bilmemize ra\u011fmen, hastal\u0131\u011f\u0131 ba\u015flatan nedenler hakk\u0131nda nispeten daha az \u015fey bilinmektedir. <\/p>\n
Bu nedenle, bu G\u00fcn i\u00e7in \u00e7o\u011fu romatizmal hastal\u0131k i\u00e7in hastal\u0131\u011f\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran fakt\u00f6rlerden s\u00f6z edilebilmektedir. Bunlar aras\u0131nda ana grup olarak, <\/p>\n
Genetik: Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi hastal\u0131klar\u0131 ile doku uygunlu\u011fu genleri aras\u0131nda giderek artan bir ili\u015fki kurulmaktad\u0131r. Ancak bir \u00e7ok romatizmal hastal\u0131\u011fa yakalanman\u0131n genetik temelleri birden fazla genetik yatk\u0131nl\u0131\u011fa dayanmakta yani kompleks olarak kabul edilmektedir. <\/p>\n
\u00c7evresel : baz\u0131 mikrobik ve kimyasal fakt\u00f6rlere maruz kalma, bireylerin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 bakteri ve vir\u00fcslerin ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin dengesini bozdu\u011fu bilinmektedir. <\/p>\n
Fizyolojik: Hormonlar ve ya\u015f durumu gibi fakt\u00f6rler say\u0131labilir. <\/p>\n
Yanl\u0131\u015f: Romatizmal hastal\u0131klar\u0131n tedavisi bulunmamaktad\u0131r.
\nDo\u011fru: Romatizmal hastal\u0131klar\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde (>%90) uygun s\u00fcrekli tedavi ve takip ile hastal\u0131k bulgular\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131labilmekte ve doku hasar\u0131 engellenebilmektedir. <\/p>\n
Yanl\u0131\u015f: Eklem iltihaplar\u0131, r\u00fczgar, so\u011fuk Havada kalma, rutubet, \u0131slak ortamlarda bulunma, baz\u0131 g\u0131dalara a\u015f\u0131r\u0131 duyarl\u0131l\u0131k gibi t\u0131p d\u0131\u015f\u0131 fakt\u00f6rler ile ili\u015fkilidir.
\nDo\u011fru: \u0130klimsel fakt\u00f6rlerin (so\u011fuk, r\u00fczgar, rutubet) ve baz\u0131 g\u0131dalar\u0131n eklem iltihaplar\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren veri bulunmamaktad\u0131r. Ancak barometrik Bas\u0131n\u00e7 de\u011fi\u015fikliklerinin eklem a\u011fr\u0131lar\u0131na yol a\u00e7abildi\u011fi \u015feklinde g\u00f6zlemler mevcuttur. <\/p>\n
Yanl\u0131\u015f: Artritler ailesel ge\u00e7i\u015flidir.
\nDo\u011fru: Bu hastal\u0131klar nadiren ebeveynlerden \u00e7ocuklara ge\u00e7er. Ancak baz\u0131 ailelerde baz\u0131 artritlerin daha s\u0131k g\u00f6r\u00fclebildi\u011fi bilinmektedir. <\/p>\n
Yanl\u0131\u015f: Artrit ve romatizmalar ya\u015fl\u0131lar\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r.
\nDo\u011fru: \u0130ltihabi romatizmalar hemen her ya\u015fta g\u00f6r\u00fclebilmektedir. Tepe d\u00f6nemi 30\u2019lu ya\u015flard\u0131r. Osteoartrit gibi dejeneratif eklem hastal\u0131klar\u0131 ya\u015f ilerledik\u00e7e daha s\u0131kla\u015fmaktad\u0131r. <\/p>\n
Yanl\u0131\u015f: Eklem \u00e7\u0131tlatma ve eklem t\u0131k\u0131rt\u0131s\u0131 romatizmaya neden olmaktad\u0131r.
\nDo\u011fru: Eklemlerin a\u015f\u0131r\u0131 kullan\u0131m\u0131 dejeneratif eklem hastal\u0131\u011f\u0131 riskini artt\u0131rmaktad\u0131r. Ancak, eklem \u00e7\u0131tlatma ve t\u0131k\u0131rdamas\u0131 artrit i\u00e7in bir risk fakt\u00f6r\u00fc de\u011fildir. <\/p>\n
Yanl\u0131\u015f: Ekleme enjeksiyon yap\u0131lmas\u0131 kesinlikle eklem i\u00e7in zararl\u0131d\u0131r.
\nDo\u011fru: Ekleme kortizon enjeksiyonu eklemdeki iltihab\u0131 kontrol etmede \u00e7ok faydal\u0131d\u0131r. Ancak bu enjeksiyonun ehil ki\u015filerce (romatolog) uygun \u015fekilde gerekli durumlarda yap\u0131lmas\u0131 gerekir. A\u015f\u0131r\u0131 s\u0131k enjeksiyon uygulamas\u0131ndan da ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 do\u011frudur. <\/p>\n
Yanl\u0131\u015f: A\u011fr\u0131 kesiciler (steroid olmayan anti-inflamatuar ila\u00e7lar) ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yapmaktad\u0131r.
\nDo\u011fru: Narkotik a\u011fr\u0131 kesicilerin aksine bu grup ilac\u0131n ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yap\u0131c\u0131 \u00f6zelli\u011fi bulunmamaktad\u0131r. Doktorunuz ila\u00e7 dozunu artt\u0131r\u0131yor ise bu hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131n daha \u015fiddetlendi\u011fi anlam\u0131na gelmektedir. <\/p>\n
Yanl\u0131\u015f: Bitkisel veya geleneksel tedaviler (bak\u0131r bilezikler, Akupunktur, \u00f6zel g\u0131dalar ve sular) modern t\u0131p uygulamalar\u0131ndan daha etkilidir.
\nDo\u011fru: Bu y\u00f6ntemler doktorunuzun uygulad\u0131\u011f\u0131 modern y\u00f6ntemler gibi incelenmemi\u015ftir ve etkin oldu\u011funu g\u00f6steren kan\u0131t bulunmamaktad\u0131r. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Romatoloji Nedir? Romatoloji, genellikle ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin uygunsuz \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 sonucu geli\u015fen romatizmal iltihab\u0131 hastal\u0131klar ve di\u011fer kas iskelet sistemi hastal\u0131klar\u0131 ile u\u011fra\u015fmaktad\u0131r. Romatizma eski Yunan k\u00f6kenli bir kelime olup, eklemlerde k\u00f6t\u00fc \u00f6zellikte S\u0131v\u0131 birikmesi anlam\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Romatizmal hastal\u0131klar M\u00d6 8000 y\u0131l \u00f6ncesinden beri bilinmesine kar\u015f\u0131n, hastal\u0131klar\u0131n nedenleri, seyirleri ve tedavileri ile ilgili bilgilerimiz 20. y\u00fczy\u0131lda Romatoloji Bilim Dal\u0131n\u0131n geli\u015fmesi ile artm\u0131\u015ft\u0131r.[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22524],"tags":[29751,29746,29740],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15558"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15558"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15558\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15558"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15558"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15558"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}