Çocukluk Ça\u011f\u0131 SPONDiLOARTROPATiLERi Nedir? Çocukluk ça\u011f\u0131 spondiloartropatileri, özellikle alt taraf eklemlerin (artrit) ve tendon yap\u0131\u015fma yerlerinin (entezit) iltihaplanmas\u0131 ile ortaya ç\u0131kan, süregen bir hastal\u0131klartoplulu\u011fudur. Baz\u0131 çocuklarda kalça kemi\u011fi ile omurgan\u0131n birle\u015fti\u011fi eklemleri (sakroileit) ve\/veya omurgadaki eklemleri de tutabilir. Hastalar\u0131n bir k\u0131sm\u0131nda eklem iltihab\u0131, ba\u011f\u0131rsak veya idrar yolu ile genital bölgenin bakteriyel enfeksiyonlar\u0131ndan sonra ortaya ç\u0131kar (reaktif artrit). Çocukluk ça\u011f\u0131spondiloartropatileri, özellikle hastal\u0131\u011fa yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 gösteren bir genetik belirleyici olanHLA-B27 ta\u015f\u0131yan çocuklarda daha s\u0131kt\u0131r.Çocukluk ça\u011f\u0131 spondiloartropatileri eri\u015fkinlerde görülenlere benzemekle birlikte, baz\u0131klinik bulgular\u0131n görülme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve \u015fiddeti çocuklarda farkl\u0131d\u0131r. Entezite ba\u011fl\u0131 idiopatikartritler (bkz. JIA bölümü) çocukluk ça\u011f\u0131 spondiloartropatileri grubuna dahildir.<\/p>\n
Hangi hastal\u0131klara çocukluk ça\u011f\u0131 spondiloartropatileri diyoruz? Çocukluk ça\u011f\u0131 spondiloartropatilerinin içerdi\u011fi hastal\u0131klar eri\u015fkin spondiloartropatileri ile ayn\u0131d\u0131r. Bunlar ankilozan spondilit, reaktif artrit (ve Reiter sendromu), psöriatik artrit(spondiloartropati tipi) ve iltihapl\u0131 ba\u011f\u0131rsak hastal\u0131klar\u0131yla ili\u015fkili artritlerdir(spondiloartropati tipi). Yukar\u0131da s\u0131ralanm\u0131\u015f hastal\u0131klar\u0131n tan\u0131 ölçütlerine tam uymayançocuklara “farkl\u0131la\u015fmam\u0131\u015f spondiloartropati” tan\u0131s\u0131 konur. Seronegatif entezopati ve artropati sendromu (SEA) ve entezite ba\u011fl\u0131 artrit gibi baz\u0131 özeldurumlar da çocukluk ça\u011f\u0131 spondiloartropatilerine dahildir.<\/p>\n
Ne kadar s\u0131kt\u0131r? Spondiloartropatiler, çocuklukta görülen kronik artritler içinde en s\u0131k rastlananformlardan biridir. Kronik artritli çocuklar\u0131n yakla\u015f\u0131k %30’u bu gruba girer. Spondiloartropatiler esas olarak 10-15 ya\u015flar\u0131 aras\u0131nda ba\u015flar ve daha çok erkek çocuklarda görülür. Hastalar\u0131n büyük bir k\u0131sm\u0131 genetik yatk\u0131nl\u0131k faktörü ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131ndan(HLA-B27), çocukluk ve eri\u015fkin spondiloartropatilerinin genel popülasyonda ve hatta baz\u0131 ailelerde görülme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131, bu faktörün o toplumdaki s\u0131kl\u0131\u011f\u0131yla do\u011fru orant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Hastal\u0131\u011f\u0131n nedenleri nelerdir? Çocukluk spondiloartropatilerinin kesin nedenleri ve mekanizmalar\u0131 bilinmemektedir. Di\u011fer çocukluk ça\u011f\u0131 kronik artritlerinde oldu\u011fu gibi , hastal\u0131ktan sorumlu olabilecekmekanizmalar ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin çe\u015fitli bile\u015fenlerini içerir. Spondiloartropatiler, ba\u015fkaorganlar\u0131n kronik iltihaplar\u0131 ile de ili\u015fkilidir, örne\u011fin; ba\u011f\u0131rsak, deri ve genitoüriner sistem. Ayr\u0131ca baz\u0131 mikroplar\u0131n neden oldu\u011fu enfeksiyonlar da (örn:Salmonella, \u015eigella,Yersinia, Kampilobakter ve Klamidia) çocuklar\u0131n bir k\u0131sm\u0131nda artritin tetiklenmesine yol açabilirler (örn:reaktif artrit).<\/p>\n
Kal\u0131t\u0131msal m\u0131d\u0131r? Çocukluk ça\u011f\u0131 spondiloartropatisi olan hastalar\u0131n ço\u011funlu\u011fu HLA-B27 genetik belirleyicisini ta\u015f\u0131rlar. Ancak bu, HLA-B27 ta\u015f\u0131yan her bireyin spondiloartropati geli\u015ftirece\u011fi anlam\u0131na gelmez. Örne\u011fin; e\u011fer toplumda HLA-B27 ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 %10’sa, hastal\u0131k o toplumun yaln\u0131z %1’inde görülür. E\u011fer akrabalardan birinde spondiloartropativarsa, o ailedeki bir ba\u015fka bireyde HLA-B27 pozitifli\u011fi spondiloartropati ortaya ç\u0131kma riskini %25’e kadar yükseltir. Asl\u0131nda, hasta çocuklar\u0131n ailelerinin ba\u015fka bir bireyindespondiloartropati, Sa\u011fl\u0131kl\u0131 çocuklar\u0131n ailelerine oranla daha yüksek s\u0131kl\u0131kta görülür.Bu yüzden genetik faktörler, özellikle HLA-B27, hastal\u0131k olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 akla getirir fakat hastal\u0131\u011f\u0131n geli\u015fmesi için yeterli de\u011fildir. Genel bilimsel kan\u0131 bu hastal\u0131klar\u0131n ortayaç\u0131kmas\u0131nda bir çok faktörün rol oynad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Di\u011fer bir deyi\u015fle hem genetik yatk\u0131nl\u0131k hemde hala kesin olarak bilinmeyen baz\u0131 çevresel faktörler (örn:enfeksiyonlar) hastal\u0131\u011f\u0131n ortaya ç\u0131kmas\u0131na yol açar.<\/p>\n
Önlenebilir mi? Hastal\u0131\u011f\u0131n nedenleri bilinmedi\u011fi için, önlenmesi de mümkün de\u011fildir. Spondiloartropatiye ili\u015fkin belirtileri olmad\u0131\u011f\u0131 sürece di\u011fer karde\u015fleri HLA-B27 yönünden taramak yararl\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n
Bula\u015f\u0131c\u0131 m\u0131d\u0131r? Spondiloartropatiler bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klar de\u011fildir.<\/p>\n
Esas belirtileri nelerdir? Çocukluk spondiloartropatilerinin ortak klinik özellikleri vard\u0131r: Artrit: 1) En s\u0131k belirtileri eklemlerde a\u011fr\u0131, \u015fi\u015flik ve eklem hareketlerinin k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n
2) Ço\u011fu çocukta alt taraf eklemlerinde oligoartrit vard\u0131r. Oligoartrit 4 ya da daha azeklemin iltihab\u0131na denir. Hastal\u0131k seyrinde yeni eklemler hastalanabilir vepoliartrite dönü\u015febilir. Poliartrit 5 ya da daha fazla eklemin tutulumudur.<\/p>\n
3) Artrit esas olarak alt taraf eklemlerini tutar: kalça, diz, Ayak bile\u011fi, orta ayak eklemleri. Daha ender olarak aya\u011f\u0131n küçük eklemleri de tutulabilir.<\/p>\n
4) Baz\u0131 çocuklarda üst ekstremitenin bütün eklemleri, özellikle de omuzlar hastalanabilir.<\/p>\n
Entezit: Entezit, bir tendon ya da ligaman\u0131n (ba\u011flar\u0131n) kemi\u011fe yap\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 yerin iltihaplanmas\u0131d\u0131r. Spondiloartropatili çocuklarda çok s\u0131kt\u0131r. S\u0131kl\u0131kla etkilenen noktalar topuk, orta ayak vediz kapa\u011f\u0131 çevresindedir. En s\u0131k belirtiler topuk a\u011fr\u0131s\u0131, ayak ortas\u0131nda a\u011fr\u0131, \u015fi\u015fme vedizkapa\u011f\u0131 a\u011fr\u0131s\u0131d\u0131r. Entezislerin kronik iltihab\u0131, kemiksi ç\u0131k\u0131nt\u0131lara neden olabilir (örn.Topuk dikeni). Bu dikenler özellikle topuk bölgesinde olu\u015fur ve topuk a\u011fr\u0131s\u0131 yapar.<\/p>\n
Sakroileit: Le\u011fen kemi\u011finin arka taraf\u0131nda bulunan sakroiliak eklemin iltihab\u0131d\u0131r. Hastal\u0131\u011f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda nadirdir. En çok artrit olu\u015fumundan 5-10 y\u0131l sonra ortaya ç\u0131kar. En s\u0131k belirtisi yer de\u011fi\u015ftiren kalça a\u011fr\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bel a\u011fr\u0131s\u0131; spondilit: Omurga tutulumu çok nadirdir; baz\u0131 çocuklarda hastal\u0131\u011f\u0131n ileriki a\u015famalar\u0131nda ortayaç\u0131kar. En s\u0131k belirtileri s\u0131rt\u0131n alt bölümlerinde a\u011fr\u0131, sabah sertli\u011fi ve hareket k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. s\u0131rt a\u011fr\u0131s\u0131na s\u0131kl\u0131kla boyun ve gö\u011füs a\u011fr\u0131s\u0131 da e\u015flik eder. omurgan\u0131n uzun süreli hastal\u0131klar\u0131nda omurlar\u0131n aras\u0131nda köprüler olu\u015fabilir (“bambu kam\u0131\u015f\u0131 görünümünde omurga”). Ancak bu durum, az say\u0131da hastada ve uzun sürelihastal\u0131ktan sonra görülür. Bu nedenle çocuk hastalarda hemen hemen hiç gözlenmez.<\/p>\n
Göz tutulumu: Akut anterior üveit, gözün irisinin iltihab\u0131d\u0131r. S\u0131k de\u011fildir. Göz k\u0131zar\u0131k ve a\u011fr\u0131l\u0131d\u0131r. Enk\u0131sa zamanda bir göz doktoru taraf\u0131ndan muayene edilmesi gerekir.<\/p>\n
Deri tutulumu: Spondiloartropatili çocuklar\u0131n küçük bir k\u0131sm\u0131nda psöriazis (sedef hastal\u0131\u011f\u0131) görülür. Sedef hastal\u0131\u011f\u0131, özellikle dirsek ve dizlerde yerle\u015fen yama halinde deri kabuklanmas\u0131nayol açan, kronik bir deri hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Deri hastal\u0131\u011f\u0131 artritten önce ortaya ç\u0131kabilir. Bir grup hastada ise artrit, ilk psöriazis lezyonu ortaya ç\u0131kmadan çok önce ba\u015flayabilir.<\/p>\n
Ba\u011f\u0131rsak tutulumu: \u0130ltihapl\u0131 ba\u011f\u0131rsak hastal\u0131\u011f\u0131 olan baz\u0131 çocuklar spondiloartropati geli\u015ftirebilirler. \u0130ltihapl\u0131 ba\u011f\u0131rsak hastal\u0131\u011f\u0131 (\u0130BH), nedeni bilinmeyen süregen ba\u011f\u0131rsak iltihab\u0131n\u0131 anlatmakiçin kullan\u0131l\u0131r. Bu hastal\u0131klar “Crohn hastal\u0131\u011f\u0131” ve “ülseratif kolit” olmak üzere ikitanedir.<\/p>\n
Hastal\u0131k her çocukta ayn\u0131 m\u0131d\u0131r? Baz\u0131 çocuklar hastal\u0131\u011f\u0131 hafif ve k\u0131sa süreli geçirirken, di\u011ferleri daha a\u011f\u0131r, uzun süreli ve araz b\u0131rak\u0131c\u0131 \u015fekilde geçirebilirler.<\/p>\n
Çocuklardaki hastal\u0131k, eri\u015fkinlerdeki hastal\u0131ktan farkl\u0131 m\u0131d\u0131r? Çocukluk spondiloartropatileri, eri\u015fkin spondiloartropatilerinden baz\u0131 yönlerden farkl\u0131d\u0131r:<\/p>\n
1) eri\u015fkinde, hastal\u0131\u011f\u0131n ba\u015flar\u0131nda s\u0131kl\u0131kla omurga tutulmas\u0131 olmas\u0131n\u0131n aksine, çocukta s\u0131kl\u0131kla bacak ve bazen kol eklemleri tutulur. Omurga tutulumu geçbulgudur.<\/p>\n
2) çocuklarda kalça eklemi daha s\u0131k etkilenir.<\/p>\n
Nas\u0131l tan\u0131 konur? E\u011fer hastal\u0131k 16 ya\u015f\u0131ndan önce ba\u015flam\u0131\u015fsa, artrit 6 haftadan daha uzun sürerse veözellikleri yukar\u0131da tan\u0131mlanan klinik tabloya uyuyorsa, doktor bunun çocukluk ça\u011f\u0131spondiloartropatisi oldu\u011funu söyleyebilir (bkz. tan\u0131m ve belirtiler). Özelspondiloartropatilerin tan\u0131s\u0131 (ankilozan spondilit, reaktif artrit, vb.) özel klinik ve radyografik bulgulara göre konur. Bu hastalar\u0131n bir çocuk romatolo\u011fu taraf\u0131ndan takip ve tedavi edilmeleri gerekti\u011fi çok aç\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
Tetkiklerin önemi nedir? Bir hücresel belirleyici olan HLA-B27, çocukluk ça\u011f\u0131 spondiloartropatisi olan hastalar\u0131n %80-85’inde pozitiftir ve tan\u0131y\u0131 yönlendirmede yararl\u0131d\u0131r. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 popülasyonda s\u0131kl\u0131\u011f\u0131çok daha dü\u015füktür (bölgeye göre %5-12). Bu yüzden kesin tan\u0131 için HLA-B27’nin tekba\u015f\u0131na pozitifli\u011fi yeterli de\u011fildir. Tan\u0131 ancak hastal\u0131\u011f\u0131n karakteristik klinik bulgu vebelirtileri de\u011ferlendirilerek konur. Eritrosit sedimentasyon h\u0131z\u0131 (ESR) ve C-reaktif Protein (CRP) gibi tetkikler, iltihapolu\u015fumu hakk\u0131nda bilgi verdi\u011fi için dolayl\u0131 olarak hastal\u0131\u011f\u0131n aktivitesini gösterebilir. Hastal\u0131\u011f\u0131n kontrolü laboratuar tetkiklerinden çok klinik bulgulara göre yap\u0131lmakla beraber, bu tetkiklerin de yarar\u0131 olabilir. Laboratuar tetkikleri ayr\u0131ca, olas\u0131 tedavi yanetkilerini gözlemek amac\u0131yla kullan\u0131labilir (kan hücre say\u0131m\u0131, karaci\u011fer ve böbrekfonksiyonlar\u0131). X-\u0131\u015f\u0131n\u0131 incelemeleri, hastal\u0131\u011f\u0131n geli\u015fimini takip etmek ve eklem hasar\u0131n\u0131de\u011ferlendirmek amac\u0131yla kullan\u0131labilir. Özellikle çocuklarda sakroiliak eklemlerin tutulumunu de\u011ferlendirmek için, bilgisayarl\u0131tomografi (BT) ve manyetik rezonans görüntüleme (MR) kullan\u0131labilir.<\/p>\n
Tedavi edilebilir mi? Spondiloartropatilerin nedeni bilinmedi\u011fi için iyile\u015ftirici bir tedavi söz konusu de\u011fildir. Ne var ki, tedavi hastal\u0131\u011f\u0131n kontrolü ve hasar\u0131n önlenmesinde çok yararl\u0131 olabilir.<\/p>\n
Tedavi seçenekleri nelerdir? Tedavi temelde, ilaç kullan\u0131m\u0131n\u0131n, eklemleri korumak ve sakatl\u0131k geli\u015fimini önlemek üzere fizik tedavi\/rehabilitasyon i\u015flemleriyle birle\u015ftirilmesi esas\u0131na dayan\u0131r.<\/p>\n
1) Steroid olmayan iltihap giderici ilaçlar (non-steroid anti inflammatuar ilaçlar= NSA\u0130\u0130). Bunlar a\u011fr\u0131 giderici, iltihap çözücü ve ate\u015f dü\u015fürücü ilaçlard\u0131r. Çocuklarda en s\u0131k kullan\u0131lan naproxen ve ibuprofendir. Aspirin de ayr\u0131ca etkili veucuzdur fakat, baz\u0131 ciddi yan etkilerinden dolay\u0131 günümüzde daha az kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu ilaçlar genellikle iyi tolere edilir ve en s\u0131k yan etki olan miderahats\u0131zl\u0131klar\u0131na da çocuklarda az rastlan\u0131r. De\u011fi\u015fik NSA\u0130\u0130’lerin birlikte kullan\u0131m\u0131gerekli de\u011fildir fakat nadiren, birinin i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131 durumda di\u011feri etkili olabilir.<\/p>\n
2) Eklem içi enjeksiyonlar. Bir ya da çok az eklem tutuldu\u011funda ve eklemkontraktürlerinin sürmesi durumunda uygulanabilirler.Enjekte edilen ilaç uzun etkili steroid preparat\u0131d\u0131r.<\/p>\n
3) Sulfasalazin kullan\u0131m\u0131, NSA\u0130\u0130 ve\/veya steroid enjeksiyonlar\u0131yla yeterli tedaviyap\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131n kronik gidi\u015f gösteren çocuklarda gereklidir. Sulfasalazin(salazoprin), kullan\u0131lan NSA\u0130\u0130 kesilmeden tedaviye eklenir. Tedavi edici etkisiancak 6-8 hafta sonra tam olarak ortaya ç\u0131kar. Metotreksat dahil di\u011fer ilaçlarla birlikte kullan\u0131m\u0131na ait bilgiler s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r.Son birkaç y\u0131ld\u0131r, tümör nekrozis faktörü (TNF) seçici olarak bloke eden anti-TNF denen ilaçlar\u0131n (biyolojik ajanlar\u0131n) kullan\u0131ma girmesi ile tedavide yeni bir ufukaç\u0131ld\u0131. Fakat henüz, bu tedavi yönteminin çocukluk ça\u011f\u0131 spondiloartropatisindekitedavi edici etkileri ile yan etkileri üzerine yeterli çal\u0131\u015fma yoktur.<\/p>\n
4) Kortikosteroidler durumu a\u011f\u0131r olan hastalarda k\u0131sa süreli kullan\u0131labilir.Akut anterior üveit tedavisinde göz damlas\u0131 \u015feklinde uygulanan steroidler (topikal steroidler) kullan\u0131labilir. Daha a\u011f\u0131r olgularda göz küresi etraf\u0131na steroidenjeksiyonu ya da a\u011f\u0131z ya da damar yoluyla steroid verilmesi gerekebilir.<\/p>\n
5) Ortopedik cerrahi. Özellikle kalça ekleminde a\u011f\u0131r hasar olu\u015fan hastalarda eklem de\u011fi\u015ftirme (protez) ameliyat\u0131na ba\u015fvurulur.<\/p>\n
6) Fizyoterapi tedavinin vazgeçilmez eleman\u0131d\u0131r. Tam hareket yetene\u011fini, kas beslenmesini ve gücünü sa\u011flamak ve eklem deformitelerini önlemek, s\u0131n\u0131rland\u0131rmak ya da düzeltmek amac\u0131yla, fizyoterapi düzenli olarak uygulanmal\u0131ve erken dönemde ba\u015flanmal\u0131d\u0131r. E\u011fer omurga tutulumu ön plandaysa omurgahareketlendirilmeli ve solunum egzersizleri uygulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u0130laç tedavisinin yan etkileri nelerdir? Çocukluk ça\u011f\u0131 spondiloartropatilerinin tedavisinde kullan\u0131lan ilaçlar genellikle iyi tolere edilir. NSA\u0130\u0130’lerin en s\u0131k yan etkisi olan midede haz\u0131ms\u0131zl\u0131k (o yüzden yemekle birlikteal\u0131n\u0131rlar) çocuklarda yeti\u015fkinlere göre daha az görülür. NSA\u0130\u0130’ler kanda baz\u0131 karaci\u011ferenzimlerinin yükselmesine neden olabilirler, fakat aspirin d\u0131\u015f\u0131ndaki ilaçlarla nadir görülen bir durumdur.<\/p>\n
Sulfasalazin genelde iyi tolere edilir; en s\u0131k yan etkileri mide problemleri, karaci\u011ferenzimlerinde artma, beyaz kan hücrelerinde azalma ve deri döküntüsüdür. Toksisiteyi izlemek için aral\u0131kl\u0131 laboratuar incelemeleri gereklidir.<\/p>\n
Metotreksat da iyi tolere edilen bir ilaçt\u0131r. Bulant\u0131 ve kusma gibi yan etkiler nadir de\u011fildir. Metotreksat alan hastalara, bu ilac\u0131n karaci\u011fere yönelik yan etkilerini azaltmakamac\u0131 ile folinik ya da folik Asit verilir. Metotreksata kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 duyarl\u0131l\u0131k reaksiyonlar\u0131geli\u015febilir ama s\u0131k de\u011fildir. Toksisiteyi izlemek için baz\u0131 periyodik laboratuarincelemeleri gereklidir.<\/p>\n
Belirli dozda steroidin uzun süreli kullan\u0131m\u0131, büyümede duraklama ve osteoporoz gibiçok say\u0131da önemli yan etkiye yol açabilir. Yüksek dozda steroid , i\u015ftahta belirgin art\u0131\u015fa, ve bunun sonucu olarak kilo art\u0131\u015f\u0131na neden olabilir. Bu yüzden çocuklar\u0131, fazla kaloriliolmad\u0131\u011f\u0131 halde tok tutan yiyeceklere yönlendirmek önemlidir.<\/p>\n
Tedavi ne kadar sürmelidir? Belirtiler ve hastal\u0131k aktivitesi devam etti\u011fi sürece tedavi sürmelidir. Hastal\u0131\u011f\u0131n süresitahmin edilemez. Baz\u0131 hastal\u0131n tedavisi için sadece NSA\u0130\u0130’ler yeterli olur. Bu hastalardatedavi aylar içinde kesilebilir. Daha uzun ve a\u011f\u0131r gidi\u015f gösteren hastalarda ise, y\u0131llarca sulfasalazin ve ba\u015fka ilaçlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 gereklidir. Bu durumda tedavinin tamamenkesilmesi, ancak uzun süreli ve tam remisyon (iyile\u015fme) görüldükten sonra mümkündür.<\/p>\n
Geleneksel olmayan\/ tamamlay\u0131c\u0131 tedavilerin yeri nedir? Çocukluk ça\u011f\u0131 spondiloartropatisinde geleneksel olmayan tedavinin etkinli\u011finigösteren bir veri yoktur.<\/p>\n
Hastal\u0131k ne kadar sürer? Hastal\u0131\u011f\u0131n uzun dönemde sonuçlar\u0131 nelerdir? Hastal\u0131\u011f\u0131n gidi\u015fi hastadan hastaya de\u011fi\u015febilir. Baz\u0131 hastalarda, birkaç ayl\u0131k tedavi ile artrit çabucak düzelebilir. Di\u011ferlerinde, aral\u0131kl\u0131 iyile\u015fme ve nüks dönemleriyle seyreder. Baz\u0131 hastalarda ise, artrit tam olarak düzelmeyebilir. Hastalar\u0131n büyük ço\u011funlu\u011funda ba\u015flang\u0131çta belirtiler periferik eklem ve tendonlarla s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Hastal\u0131k ilerledikçe, baz\u0131 çocuklarda sakroiliak eklem ve omurga tutulumuortaya ç\u0131kabilir. Bu hastalar ve kal\u0131c\u0131 periferik artriti olan hastalar eri\u015fkin hayatta eklemhasar\u0131 geli\u015fimi aç\u0131s\u0131ndan yüksek risk ta\u015f\u0131rlar. Hastal\u0131\u011f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda uzun dönem sonuçlar\u0131 tahmin etmek imkans\u0131zd\u0131r.<\/p>\n
Hastal\u0131k çocu\u011fun ve ailenin günlük hayat\u0131n\u0131 nas\u0131l etkileyebilir? Aktif artrit dönemleri boyunca hemen her çocuk günlük hayat\u0131nda bir dereceye kadar k\u0131s\u0131tlan\u0131r. Esas olarak alt taraf eklemleri etkilendi\u011fi için k\u0131s\u0131tlanman\u0131n en çok hissedildi\u011fi alanlar yürüyü\u015f ve spordur.<\/p>\n
Hastal\u0131\u011f\u0131n çocuk ve ailesi üzerindeki psikolojik etkisine de dikkat çekmek gerekir.Kronik bir hastal\u0131kla ba\u015fa ç\u0131kmak bütün Aile için güçtür ve tabii ki, hastal\u0131k ne kadar a\u011f\u0131rsa mücadele etmek o kadar güçle\u015fir. E\u011fer ebeveynleri ilgilenmiyorsa çocuk içinhastal\u0131\u011f\u0131 ile ba\u015fa ç\u0131kmak daha zor olur. S\u0131kl\u0131kla ebeveynler hasta çocuklar\u0131na kar\u015f\u0131anormal bir ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k gösterirler ve olas\u0131 bir problemi engellemek için a\u015f\u0131r\u0131 koruyucudavran\u0131rlar. Bu durum çocukta bir yetersizlik duygusuna yol açarak ki\u015filik geli\u015fimine zarar verebilir, hatta hastal\u0131\u011f\u0131n kendisinden bile daha kötü olabilir. Ebeveynlerin Pozitif bir yakla\u015f\u0131m ile çocu\u011fu, hastal\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen mümkün oldu\u011funca ba\u011f\u0131ms\u0131z olabilmesi içindesteklemeleri ve cesaretlendirmeleri, çocu\u011fun hem hastal\u0131\u011f\u0131 ile ilgili güçlükleriyenmesi, hem de ba\u011f\u0131ms\u0131z ve dengeli bir ki\u015filik geli\u015ftirmesi ve ya\u015f\u0131tlar\u0131yla yar\u0131\u015fabilir durumda olmas\u0131 için çok önemlidir. E\u011fer aile hastal\u0131\u011f\u0131n yükünü kald\u0131ramakta zorlan\u0131rsa psikolojik destek yararl\u0131 olur.<\/p>\n
Çocuk okula gidebilir mi? Çocu\u011fun düzenli olarak okula devam etmesi çok önemlidir. Okul devam\u0131 konusunda sorun yaratabilecek birkaç faktör vard\u0131r: yürümede güçlük, yorgunlu\u011fa dayan\u0131ks\u0131zl\u0131k, a\u011fr\u0131 veya eklem sertli\u011fi. Bu nedenle ö\u011fretmenlere çocu\u011fun gereksinimlerini aç\u0131klamakönemlidir: uygun s\u0131ralar, eklem sertli\u011finden kaç\u0131nmak için okul Saatleri boyunca düzenli hareket. Hasta mümkün oldu\u011funca beden derslerine kat\u0131lmal\u0131d\u0131r; bu durumda, a\u015fa\u011f\u0131da spor ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda tart\u0131\u015f\u0131lan etkenler dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r.Bir yeti\u015fkin için i\u015f neyse çocuk için de okul ayn\u0131 \u015feydir; kendi kendine yeten, üretken veba\u011f\u0131ms\u0131z bir insan olmay\u0131 ö\u011frendi\u011fi yer. Hasta çocuklar\u0131n normal bir \u015fekilde okul aktivitelerine kat\u0131labilmeleri için, aileler ve ö\u011fretmenler ellerinden geleni yapmal\u0131d\u0131r.Böylece çocuk hem akademik ba\u015far\u0131 hem de ya\u015f\u0131tlar\u0131 ve yeti\u015fkinlerle ileti\u015fim kurabilmeyetene\u011fi kazanarak arkada\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan kabul ve takdir edilir. Spor yapabilir mi? Spor yapmak normal bir çocu\u011fun günlük hayat\u0131n\u0131n vazgeçilmez bir parças\u0131d\u0131r. Spondartritli çocuklar ise eklemlerinde a\u011fr\u0131 hissedince durmak ko\u015fulu ile istedikleri sporu yapabilirler. Her ne kadar Mekanik stresler iltihapl\u0131 eklemler için iyi olmasa da, bundan kaynaklanacak bir hasar\u0131n, ya\u015f\u0131tlar\u0131yla oynamaktan al\u0131konulman\u0131n yaratabilece\u011fi psikolojik hasarlardan çok daha az oldu\u011fu dü\u015fünülür. Bu tercih, çocu\u011fa, hastal\u0131\u011f\u0131n getirdi\u011fi engellere ra\u011fmen kendi kendine yetebilmesi için psikolojik destek vermee\u011filiminde olan genel yakla\u015f\u0131m\u0131n bir parças\u0131d\u0131r. Eklemlere en az mekanik stres yükleyen spor yüzmedir. Düzenli yüzme özellikle önerilir.<\/p>\n
Diyet nas\u0131l olmal\u0131d\u0131r? Beslenmenin hastal\u0131\u011f\u0131 etkileyebilece\u011fine ili\u015fkin bir kan\u0131t yoktur. Genel anlamda, çocu\u011funya\u015f\u0131na uygun, dengeli ve normal bir diyet uygulamas\u0131 gerekir. Steroidler i\u015ftah\u0131 açt\u0131\u011f\u0131 içinsteroid kullanan hastalarda a\u015f\u0131r\u0131 yemeden kaç\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u0130klim hastal\u0131\u011f\u0131n seyrini etkileyebilir mi ? \u0130klimin hastal\u0131k bulgular\u0131n\u0131 etkileyebilece\u011fine dair bir kan\u0131t yoktur.<\/p>\n
Çocuk a\u015f\u0131lanabilir mi? Ço\u011fu hasta NSA\u0130\u0130’ler ya da sulfasalazin ile tedavi edildi\u011fi için normal a\u015f\u0131lama \u015femas\u0131önerilir. E\u011fer hasta immün bask\u0131lay\u0131c\u0131 tedavi görüyorsa (steroidler, metotreksat, anti-TNF) savunma mekanizmalar\u0131n\u0131n azalmas\u0131ndan kaynaklanan enfeksiyonlar\u0131n yay\u0131lmariskinden dolay\u0131 Canl\u0131 zay\u0131flat\u0131lm\u0131\u015f virüs a\u015f\u0131lar\u0131 (k\u0131zam\u0131kç\u0131k, k\u0131zam\u0131k, kabakulak ve oralpolio ) ertelenmelidir. Canl\u0131 virüs ta\u015f\u0131mayan fakat enfeksiyöz Proteinler içeren a\u015f\u0131lar (tetanoz, difteri, polio salk, Hepatit B, bo\u011fmaca, pnömokok, hemofilus, meningokok ) uygulanabilir; teorik olarak tek risk, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n bask\u0131lanm\u0131\u015f olmas\u0131ndan dolay\u0131 a\u015f\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131z olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Cinsel ya\u015fam, gebelik ve do\u011fum kontrolü nas\u0131l olmal\u0131d\u0131r? Hastal\u0131k yüzünden normal cinsel ya\u015fam ya da gebelik engellenmez. Yaln\u0131z, ilaç kullanan hastalarda her zaman ilaçlar\u0131n fetüs üzerindeki toksiketkilerine kar\u015f\u0131dikkatli olunmal\u0131d\u0131r. Çocuk sahibi olabilirler. Hastal\u0131\u011fa yatk\u0131nl\u0131k sa\u011flayan faktörler genetikolarak do\u011facak bebe\u011fe geçebilir. Ancak çocukta spondiloartropati geli\u015fme riski oldukçadü\u015füktür.<\/p>\n
Çocuk normal bir eri\u015fkin hayat\u0131 sürebilir mi? Bu tedavinin ana amaçlar\u0131ndan biridir ve olgular\u0131n ço\u011funda bu amaca ula\u015f\u0131labilir. Son ony\u0131lda, bu tür hastal\u0131klar\u0131n çocukluktaki tedavisi konusunda, ciddi geli\u015fmeler olmu\u015ftur. Farmakolojik tedavi ve rehabilitasyonun birlikte uygulanmas\u0131 hastalar\u0131n önemli birk\u0131sm\u0131nda eklem hasar\u0131n\u0131n önlenmesini sa\u011flayabilmektedir. Ancak çocuklar\u0131n az bir k\u0131sm\u0131nda kronik eklem hasar\u0131 önemli olabilir ve hastan\u0131n günlük ya\u015famsal aktivitelerini ve ileriye yönelik ideallerini engelleyebilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Çocukluk Ça\u011f\u0131 SPONDiLOARTROPATiLERi Nedir? Çocukluk ça\u011f\u0131 spondiloartropatileri, özellikle alt taraf eklemlerin (artrit) ve tendon yap\u0131\u015fma yerlerinin (entezit) iltihaplanmas\u0131 ile ortaya ç\u0131kan, süregen bir hastal\u0131klartoplulu\u011fudur. Baz\u0131 çocuklarda kalça kemi\u011fi ile omurgan\u0131n birle\u015fti\u011fi eklemleri (sakroileit) ve\/veya omurgadaki eklemleri de tutabilir. Hastalar\u0131n bir k\u0131sm\u0131nda eklem iltihab\u0131, ba\u011f\u0131rsak veya idrar yolu ile genital bölgenin bakteriyel enfeksiyonlar\u0131ndan sonra ortaya ç\u0131kar (reaktif artrit). Çocukluk ça\u011f\u0131spondiloartropatileri, özellikle[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22524],"tags":[29791,29792,29793],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15575"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15575"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15575\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15575"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15575"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15575"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}