Behçet Hastal\u0131\u011f\u0131 Nedir? Behçet sendromu ya da Behçet Hastal\u0131\u011f\u0131 (BS), tekrarlayan oral (a\u011f\u0131z) ve genital (cinsel organlar) ülserlerle, göz, deri, eklem, damar ve sinir sistemi tutulumuyla giden, nedenibilinmeyen bir vaskülittir (damar iltihab\u0131). BS, 1937 y\u0131l\u0131nda bir Türk doktoru olan Prof. Dr. Hulusi Behçet taraf\u0131ndan tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Ne kadar s\u0131kt\u0131r? BS dünyan\u0131n baz\u0131 yerlerinde daha s\u0131kt\u0131r. BS’nin co\u011frafik da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 tarihi ipek yolu ileörtü\u015für. Japonya, Kore, Çin, \u0130ran, Türkiye, Tunus ve Fas gibi Uzak Do\u011fu, Orta Do\u011fu veAkdeniz bölgesinde bulunan ülkelerde daha çok görülür. Yeti\u015fkin popülasyonda görülme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 Japonya’da 1\/10.000 ve Türkiye’de 1-3\/1000’dir. Kuzey Avrupa’da ise bu say\u01311\/300.000 civar\u0131ndad\u0131r. ABD ve Avustralya’dan az say\u0131da vaka rapor edilmi\u015ftir. Çocuklarda BS, yüksek risklipopülasyonlarda bile nadirdir. Tan\u0131 kriterleri, BS hastalar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k %3’ünde 16ya\u015f\u0131ndan önce tamamlanm\u0131\u015f olur. Hastal\u0131\u011f\u0131n ortalama ba\u015flang\u0131ç ya\u015f\u0131 20-35’tir. \u0130ki cinsiyet aras\u0131nda e\u015fit da\u011f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r fakat erkeklerde daha a\u011f\u0131r seyreder.<\/p>\n
Hastal\u0131\u011f\u0131n nedenleri nelerdir? Hastal\u0131\u011f\u0131n nedenleri bilinmemektedir (idiopatik). BS’nin geli\u015fiminde genetik yatk\u0131nl\u0131k rol oynayabilir. Herhangi bir tetikleyici neden yoktur.Hastal\u0131\u011f\u0131n nedenleri ve tedavisi üzerine ara\u015ft\u0131rmalar çe\u015fitli merkezlerde yürütülmektedir.<\/p>\n
Kal\u0131t\u0131msal m\u0131d\u0131r? Kesin bir kal\u0131t\u0131m biçimi yoktur ancak, genetik yatk\u0131nl\u0131k söz konusudur. Özellikle Uzakdo\u011fu ve Akdeniz kökenli hastalarda, hastal\u0131k bir genetik belirleyici (HLA-B5) ileili\u015fkilidir. Literatürde tan\u0131mlanm\u0131\u015f baz\u0131 ailesel olgular mevcuttur.<\/p>\n
Neden benim çocu\u011fum hasta oldu? Önlenebilir mi? Hastal\u0131\u011f\u0131n nedeni bilinmemektedir ve engellenmesi mümkün de\u011fildir.<\/p>\n
Bula\u015f\u0131c\u0131 m\u0131d\u0131r? Bula\u015f\u0131c\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n
Esas belirtiler nelerdir? 1) a\u011f\u0131z yaralar\u0131 (aftlar): Bu lezyonlar hemen her hastada vard\u0131r. A\u011f\u0131z yaralar\u0131, hastalar\u0131n üçte ikisinde ilk bulgudur. Çocuklar\u0131n ço\u011funda, çocuklukta s\u0131k görülentekrarlayan a\u011f\u0131z yaralar\u0131ndan ay\u0131rt edilemeyen çok say\u0131da küçük yara geli\u015fir. Büyük yaralar daha nadir görülür fakat tedavisi çok zordur.<\/p>\n
2) Genital yaralar: Erkek çocuklarda yaralar esas olarak skrotumda, daha nadirolarak da peniste yerle\u015fmi\u015ftir. Yeti\u015fkin erkek hastalarda bunlar hemen her zaman iz b\u0131rakarak iyile\u015fir. K\u0131z çocuklarda esas olarak d\u0131\u015f genital organlar etkilenmi\u015ftir. Bu yaralar oral aftlara benzerler. Ergenlik öncesi çocuklarda daha az genital yaragörülür. Erkek çocuklarda tekrarlayan or\u015fitler (yumurtal\u0131k iltihab\u0131) görülebilir.<\/p>\n
3) Deri tutulumu: De\u011fi\u015fik deri lezyonlar\u0131 vard\u0131r. Akne (sivilce) benzeri lezyonlarancak ergenlikten sonra görülür. Eritema nodozum, genelde bacaklar\u0131n alt k\u0131sm\u0131nda yerle\u015fen, k\u0131rm\u0131z\u0131, a\u011fr\u0131l\u0131, ciltten kabar\u0131k sertçe lezyonlard\u0131r. Bu lezyonlar ergenlik öncesi çocuklarda daha s\u0131kt\u0131r. “ Paterji reaksiyonu” , BS hastalar\u0131nda biri\u011fne ucu bat\u0131r\u0131lmas\u0131na derinin verdi\u011fi yan\u0131tt\u0131r. Bu, BS’de tan\u0131sal bir test olarakkullan\u0131labilir. Ön kolun derisine steril bir i\u011fne bat\u0131r\u0131lmas\u0131ndan sonra, 24-48 saatiçinde bir papül ya da püstül olu\u015fur.<\/p>\n
4) Göz tutulumu : Bu, hastal\u0131\u011f\u0131n en ciddi tablolar\u0131ndan biridir. Toplumda görülme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 %50 oldu\u011fu halde , erkek çocuklarda %70’e kadar ç\u0131kar. K\u0131zlar daha azetkilenir. Hastal\u0131k, hastalar\u0131n ço\u011funda iki tarafl\u0131d\u0131r. Genellikle, gözler sendromunba\u015flang\u0131c\u0131ndan sonraki ilk 3 y\u0131l içinde tutulur. Göz hastal\u0131\u011f\u0131, alevlenmelerle gidenkronik bir seyir gösterir. Gözün hem ön hem arka kamaralar\u0131 tutulur (anterior veposterior üveit) Her alevlenmede sonra, giderek görme kayb\u0131na neden olacak baz\u0131yap\u0131sal hasarlar olu\u015fur.<\/p>\n
5) Eklem tutulumu : BS’li çocuklar\u0131n yakla\u015f\u0131k %30-50 sinde eklem tutulumugörülür. Genellikle, Ayak bile\u011fi, diz, el bile\u011fi ve dirsek eklemleri etkilenir.Monoartiküler (tek eklem tutulumu ) ya da oligoartiküler (4 ya da daha az eklemtutulumu) tutulum gözlenir. Bu iltihap genellikle birkaç hafta sürer ve araz b\u0131rakmadan düzelir. BS artritinin eklem hasar\u0131yla sonuçlanmas\u0131 çok nadirdir.<\/p>\n
6) Nörolojik tutulum: BS’li çocuklarda nadir de olsa nörolojik tutulum görülebilir. Sara nöbetleri, artm\u0131\u015f kafa içi bas\u0131nc\u0131yla ili\u015fkili ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 ve beyin bulgular\u0131karakteristiktir. En a\u011f\u0131r biçimi, erkeklerde görülür. Baz\u0131 hastalar, psikiyatrikproblemler geli\u015ftirebilir.<\/p>\n
7) Çocukluk ça\u011f\u0131 BS’da damar tutulumu %12-20 oran\u0131nda görülür. Kötüye gidi\u015finbir göstergesi olabilir. Genelde vücutta büyük damarlar tutulur. En s\u0131k tutulanlarbald\u0131rdaki toplardamarlard\u0131r. Bald\u0131rlar \u015fi\u015fer ve a\u011fr\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n
8) Gastrointestinal tutulum: Özellikle Uzak Do\u011fulu hastalarda yayg\u0131nd\u0131r. Ba\u011f\u0131rsakincelemesinde ülserler (yaralar) görülebilir.<\/p>\n
Hastal\u0131k her çocukta ayn\u0131 m\u0131d\u0131r? Her çocukta ayn\u0131 de\u011fildir. Baz\u0131lar\u0131, oral ülserlerle giden hafif hastal\u0131k geçirirken, baz\u0131lar\u0131nda deri lezyonlar\u0131 olabilir; di\u011ferlerinde göz ya da sinir sistemi tutulumugörülebilir. Ayr\u0131ca, k\u0131z ve erkek çocuklar aras\u0131nda farkl\u0131l\u0131klar vard\u0131r. Erkeklerdegenelde, daha s\u0131k göz ve damar tutulumu olur ve daha \u015fiddetli bir hastal\u0131k seyri gözlenir.<\/p>\n
Çocuklardaki hastal\u0131k, eri\u015fkinlerdekinden farkl\u0131 m\u0131d\u0131r? BS eri\u015fkinlere oranla çocuklarda daha nadirdir. Ergenli\u011fe geçi\u015f ile birlikte baz\u0131farkl\u0131l\u0131klar görülür. Ergenlik sonras\u0131 çocuklarda hastal\u0131k daha çok eri\u015fkin hastal\u0131\u011f\u0131na benzer. Yeti\u015fkinlere oranla çocuklarda daha fazla ailesel olguya rastlan\u0131r. Baz\u0131istisnalara ra\u011fmen genel anlamda, çocuklardaki BS eri\u015fkin hastal\u0131\u011f\u0131na benzer.<\/p>\n
Tan\u0131 esas olarak kliniktir. Hastan\u0131n BS için tan\u0131mlanm\u0131\u015f uluslararas\u0131 kriterleridoldurmas\u0131 1-5 y\u0131l sürebilir. Genellikle tan\u0131 ortalama 3 y\u0131l gecikir. BS’ye özgü laboratuar bulgular\u0131 yoktur. Çocuklar\u0131n yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131 HLA- B5 ta\u015f\u0131rlar. Bu daha \u015fiddetli hastal\u0131k ile ili\u015fkilidir. Daha öncede tan\u0131mlanm\u0131\u015f olan paterji deri testi, hastalar\u0131n yakla\u015f\u0131k %60-70’inde pozitiftir. Damar yada sinir sistemitutulumunu tan\u0131mak için damarlar\u0131n ya da beynin özel olarak görüntülenmesi gerekmektedir. BS çok-sistemli bir hastal\u0131k oldu\u011fundan göz uzman\u0131, dermatolog venörolog hastalar\u0131n tedavisine kat\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Testlerin önemi nedir? 1. Paterji deri testi tan\u0131 için önemlidir. Uluslar aras\u0131 Çal\u0131\u015fma Grubunun BehçetHastal\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131fland\u0131rmas\u0131 kriterlerine de dahildir. Ön kolun iç yüzeyine steril biri\u011fne 3-5 defa bat\u0131r\u0131l\u0131r. Çok az ac\u0131t\u0131r. Reaksiyon 24-48 Saat sonra de\u011ferlendirilir. Bu a\u015f\u0131r\u0131 hassasiyet kan al\u0131nan bölgelerde ya da cerrahi sonras\u0131 da hastalarda gözlenebilir, bu nedenle BS hastalar\u0131na gereksiz giri\u015fimler yap\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
2. Ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131 için baz\u0131 kan tetkikleri yap\u0131l\u0131r fakat BS için özgül olan hiçbir laboratuar tetkiki yoktur. Genel iltihab\u0131 gösteren tetkikler hafifçe yükselmi\u015ftir. Butestlerde orta derecede Anemi ve beyaz kan hücrelerinde art\u0131\u015f saptanabilir. E\u011ferhasta hastal\u0131\u011f\u0131 ya da ilaç yan etkileri aç\u0131s\u0131ndan izlenmiyorsa, bu testleri tekrar etmeye gerek yoktur.<\/p>\n
3. Damarsal ya da nörolojik tutulumu olan çocuklara çok say\u0131da görüntüleme tekni\u011fi uygulan\u0131r.<\/p>\n
Tedavi edilebilir mi? Hasta iyile\u015fme dönemine girebilir fakat seyri boyunca alevlenmeler görülebilir. Kontrol edilebilir ama iyile\u015ftirilemez.<\/p>\n
Tedavi seçenekleri nelerdir? BS’nin nedeni bilinmedi\u011fi için özgül bir tedavisi yoktur. De\u011fi\u015fik organ tutulumlar\u0131için geni\u015f spektrumlu tedavi alternatifleri söz konusudur. Bu yelpazenin bir ucunda hiç tedaviye ihtiyaç duymayan BS hastalar\u0131, di\u011fer ucunda ise kombinasyon tedavilerigerektiren göz, santral sinir sistemi ve damar hastal\u0131klar\u0131 olan hastalar vard\u0131r. BS tedavisi ile ilgili hemen hemen tüm veriler eri\u015fkin çal\u0131\u015fmalar\u0131ndan gelmektedir. Ba\u015fl\u0131ca ilaçlar\u0131n listesi \u015föyledir:<\/p>\n
1. Kol\u015fisin: Önceleri BS’nin hemen hemen tüm bulgular\u0131 için kullan\u0131lan bu ilac\u0131n son çal\u0131\u015fmalarla, eklem problemleri ve eritema nodozum tedavisinde daha etkili oldu\u011fu gösterilmi\u015ftir.<\/p>\n
2. Kortikosteroidler: iltihab\u0131 kontrol etmede çok etkilidirler. Steroidler ço\u011funlukla göz, merkezi sinir sistemi ve damar tutulumu olan çocuklara yüksek dozlarda (1-2mg\/kg\/gün) verilirler. Gerekti\u011finde h\u0131zl\u0131 bir yan\u0131t almak için (bolus steroid damar içine de yüksek dozlarda uygulanabilirler (30mg\/kg\/gün, 3 kez).Topikal steroidler a\u011f\u0131z yaralar\u0131n\u0131n tedavilerinde ve göz hastal\u0131\u011f\u0131nda göz damlas\u0131olarak kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n
3. \u0130mmün bask\u0131lay\u0131c\u0131 ilaçlar: Bu ilaç gurubu a\u011f\u0131r hastalara, özellikle göz ya daba\u015fl\u0131ca organ tutulumlar\u0131 olanlara verilir. Azatioprin, siklosporin-a, siklofosfamidbu guruba dahildir.<\/p>\n
4. Anti-agregan ve anti-koagülan tedaviler: Damar tutulumu olan seçilmi\u015f olgulardakullan\u0131l\u0131r. Hastalar\u0131n büyük bir k\u0131sm\u0131nda bu amaçla Aspirin kullanmak yeterli olur.<\/p>\n
5. Oral ve genital ülserler için bölgesel tedaviler.<\/p>\n
6. Anti- TNF tedavisi: Seçilmi\u015f merkezlerde bu yeni ilaçlar incelenmektedir.<\/p>\n
7. Talidomid: Baz\u0131 merkezlerde büyük oral ülserleri tedavi etmek içinkullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
BS hastalar\u0131n\u0131n takip ve tedavisi için bir tak\u0131m çal\u0131\u015fmas\u0131 gereklidir. Tak\u0131maromatolog (varsa çocuk romatolo\u011fu) d\u0131\u015f\u0131nda bir göz doktoru, nörolog ve bir hematolog dahil edilmelidir. Hastan\u0131n ailesi hekimle ya da tedaviden sorumlu olanmerkez ile sürekli temas halinde olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u0130laç tedavisinin yan etkileri nelerdir? 1. \u0130shal, kol\u015fisinin en s\u0131k yan etkisidir. Ender olgularda beyaz kan hücreleri veyatrombositlerin say\u0131s\u0131nda azalmaya neden olabilir. Azospermi (sperm say\u0131lar\u0131nda azalma) bildirilmi\u015ftir fakat tedavi dozlar\u0131nda problem olmamaktad\u0131r.<\/p>\n
2. Kortikosteroidler en etkili iltihap çözücü ilaçlard\u0131r fakat, uzun süreli kullan\u0131mda\u015feker, Hipertansiyon, kemik erimesi, katarakt ve geli\u015fme gerili\u011fi gibi ciddi yanetkileri oldu\u011fu için kullan\u0131mlar\u0131 k\u0131s\u0131tl\u0131d\u0131r. Steroidle tedavi edilmesi gerekençocuklar tedavi dozunu mümkünse Günde bir kez ve sabah almal\u0131d\u0131r. Uzun süreli tedavide kalsiyum eklenmelidir.<\/p>\n
3. \u0130mmün bask\u0131lay\u0131c\u0131 ilaçlar: Azatioprin hepatotoksik (karaci\u011fere toksik ) olabilir, kan hücrelerinin say\u0131s\u0131n\u0131 azaltabilir ve enfeksiyonlara yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 artt\u0131rabilir.Siklosporin A esas olarak böbreklere toksiktir ve hipertansiyona neden olabilir.Vücut k\u0131llar\u0131nda art\u0131\u015f ve di\u015f eti problemleri gözlenebilir. Siklofosfamid’in yanetkileri kemik ili\u011fi Depresyonu ve mesane problemleridir. Uzun süreli tedavideadet düzenini bozabilir ve k\u0131s\u0131rl\u0131\u011fa neden olabilir. Bu tedavileri alan hastalar yak\u0131ndan takip edilmelidir. Her Ay ya da iki ayda bir kan ve idrar tetkikleriyap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Tedavi ne kadar sürmelidir? Bu sorunun kesin bir yan\u0131t\u0131 yoktur. Genellikle immün bask\u0131lay\u0131c\u0131 tedavi en az 2 y\u0131l sürdürüldükten sonra ya da hasta tam iyile\u015fmeye girdikten iki y\u0131l sonra kesilmelidir. Ne var ki, çocukta tam iyile\u015fmenin kolay sa\u011flanamad\u0131\u011f\u0131 damar ya da göz tutulumuvarsa, tedavi ömür boyu sürebilir. Böyle bir durumda ilaç ve dozlar\u0131 klinik bulgulara göre de\u011fi\u015ftirilir.<\/p>\n
Geleneksel olmayan \/ tamamlay\u0131c\u0131 tedavinin yeri nedir? BS için böyle bir tedavi söz konusu de\u011fildir.<\/p>\n
Ne gibi kontrol muayeneleri gereklidir ? Kontrol muayeneleri hastal\u0131\u011f\u0131n aktivitesini ve tedaviyi izlemek ve özellikle göziltihab\u0131 olan çocuklar\u0131n takibi için önemlidir. Üveit tedavisinde uzmanla\u015fm\u0131\u015f bir gözuzman\u0131 taraf\u0131ndan göz muayeneleri yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Muayenelerin s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 hastal\u0131\u011f\u0131n aktivitesi ve kullan\u0131lan ilaca göre de\u011fi\u015fir.<\/p>\n
Hastal\u0131k ne kadar sürer? Genelde hastal\u0131\u011f\u0131n seyri iyile\u015fme ve alevlenme dönemleriyle gider. Hastal\u0131\u011f\u0131n aktivitesi zaman içinde azal\u0131r.<\/p>\n
Hastal\u0131\u011f\u0131n uzun dönemli sonuçlar\u0131 (prognoz) nelerdir? Çocukluk ça\u011f\u0131 BS hastalar\u0131nda uzun süreli izleme ili\u015fkin yeterli veri yoktur. Elimizdeki verilere dayanarak tedavi gerektirmeyen pek çok BS hastas\u0131n\u0131n oldu\u011funusöyleyebiliriz. Ne var ki, göz, sinir sistemi ve damar tutulumu olan çocuklar özel birtedavi ve takip gerektirir. Genç erkekler, bir \u015fekilde hastal\u0131\u011f\u0131 k\u0131zlardan daha a\u011f\u0131r geçirirler. Gözler, hastal\u0131\u011f\u0131n ilk birkaç y\u0131l\u0131 içinde tutulur. Özellikle baz\u0131 \u0131rklarda (örn. Japonlar) görüldü\u011fü gibi, damar tutulumu (akci\u011fer atardamarlar\u0131n\u0131n y\u0131rt\u0131lmas\u0131 ya dadi\u011fer anevrizmalar), a\u011f\u0131r merkezi sinir sistemi hastal\u0131\u011f\u0131, ba\u011f\u0131rsak ülserleri ve delinmeleriyle giden ender olgularda BS ölümcül olabilir. Uzun dönem problemlerin(morbidite) ba\u015fl\u0131ca nedeni çok a\u011f\u0131r seyredebilen göz hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Çocu\u011fun büyümesi steroid tedavisine ikincil olarak duraklayabilir.<\/p>\n
Tam iyile\u015fme mümkün müdür? Baz\u0131 hafif olgular tamamen iyile\u015febilir fakat genellikle ço\u011funda uzun süreli iyile\u015fmedönemleri görülür.<\/p>\n
Hastal\u0131k çocu\u011fun ve ailenin günlük hayat\u0131n\u0131 nas\u0131l etkileyebilir? Herhangi bir kronik hastal\u0131k gibi BS de çocu\u011fun ve ailenin güncel hayat\u0131n\u0131 etkiler. E\u011fer hastal\u0131k, göz ve di\u011fer önemli organ tutulumu olmaks\u0131z\u0131n sürüyorsa genelde Aile normal hayat\u0131n\u0131 sürdürebilir. Bu grupta, en yayg\u0131n problem genellikle tekrarlayan a\u011f\u0131z yaralar\u0131d\u0131r, öyle ki, ço\u011fu çocukta sorun olabilir. Bu lezyonlar çok a\u011fr\u0131l\u0131 olup yeme içmeyi engelleyebilir. Göz tutulumu da aile için ciddi problem olabilir.<\/p>\n
Okula gidebilir mi? Kronik hastal\u0131\u011f\u0131 olan çocuklar\u0131n e\u011fitime devam etmesi gereklidir. BS’de e\u011fer göz ya da di\u011fer önemli organ tutulumu yoksa çocuk düzenli olarak okula gidebilir. Görmede azalma özel e\u011fitim programlar\u0131n\u0131 gerekli k\u0131labilir.<\/p>\n
Spor yapabilir mi? E\u011fer yaln\u0131z deri ve mukoza tutulumu söz konusuysa çocuk spor aktivitelerinekat\u0131labilir. Eklem iltihab\u0131 ataklar\u0131 s\u0131ras\u0131nda spordan kaç\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r. BS’deki artrit k\u0131sasürelidir ve tamamen iyile\u015fir. \u0130ltihap çözüldükten sonra hasta spora tekrar ba\u015flayabilir. Ancak, göz ve damar problemleri olan çocuklarda hareket k\u0131s\u0131tlanmal\u0131d\u0131r. Alt ekstremitelerde damar problemi olan çocuklar\u0131n uzun süre ayakta kalmalar\u0131 tavsiye edilmez.<\/p>\n
Beslenme nas\u0131l olmal\u0131d\u0131r? Besin al\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 herhangi bir k\u0131s\u0131tlama yoktur.<\/p>\n
\u0130klim hastal\u0131\u011f\u0131n seyrini etkileyebilir mi? Hay\u0131r, iklimin BS’nin seyri üzerine belirgin etkisi yoktur.<\/p>\n
Çocuk a\u015f\u0131lanabilir mi? Çocu\u011fun hangi a\u015f\u0131y\u0131 alabilece\u011fine hekim karar vermelidir. E\u011fer hasta immün bask\u0131lay\u0131c\u0131 ilaç ile tedavi ediliyorsa (steroid, azatioprin, siklosporin A, siklofosfamid, anti-TNF) Canl\u0131 zay\u0131flat\u0131lm\u0131\u015f virüs a\u015f\u0131lar\u0131yla (k\u0131zam\u0131kç\u0131k, k\u0131zam\u0131k, kabakulak, oralpolio) a\u015f\u0131lanma ertelenmelidir. Canl\u0131 virüs içermeyip yaln\u0131z enfeksiyöz Protein içeren(tetanoz, difteri, polio salk, hepatit B, bo\u011fmaca, pnömokok, hemofilus, meningokok) a\u015f\u0131lar uygulanabilir.<\/p>\n
Cinsel ya\u015fam, gebelik ve do\u011fum kontrol nas\u0131l olmal\u0131d\u0131r? Cinsel hayata ili\u015fkin önemli problemlerden biri genital yaralar\u0131n olu\u015fmas\u0131d\u0131r. Bunlartekrarlay\u0131c\u0131 ve a\u011fr\u0131l\u0131 olup cinsel birle\u015fmeyi engelleyebilir. BS’li kad\u0131nlar hastal\u0131\u011f\u0131hafif geçirdi\u011fi için normal bir gebelik sürebilirler. E\u011fer immün bask\u0131lay\u0131c\u0131 ilaç kullan\u0131yorlarsa do\u011fum kontrolü uygulamalar\u0131 gereklidir. Bu nedenle do\u011fum kontrolüiçin ve gebelik durumunda doktorlar\u0131na dan\u0131\u015fmalar\u0131 gereklidir<\/p>\n
A\u011f\u0131z ile genital bölgelerde yaralara ve gözde iltihaba yol açan kronik bir hastal\u0131k olan Behçet Hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n erkeklerde daha s\u0131k görüldü\u011fü bildirildi.<\/p>\n
Hastal\u0131\u011f\u0131n Türkiye'de görülme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 10 binde 37 olarak tespit edilirken, bir ba\u015fka deyi\u015fle ülkemizde her 250 yeti\u015fkin ki\u015fiden birinin Behçet Hastas\u0131 oldu\u011fu belirtiliyor. Nedeni tam olarak bilinmedi\u011fi için Behçet Hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 tamamen geçiren veya yok eden bir tedavi henüz ke\u015ffedilemedi.<\/p>\n
Romatoloji ve \u0130ç Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131, Romatoloji Derne\u011fi Genel Sekreteri Prof.Dr. Ayhan Dinç, a\u011fz\u0131nda yara ç\u0131kan herkesin Behçet hastal\u0131\u011f\u0131 endi\u015fesine kap\u0131lmamas\u0131n\u0131 önerdi. Dinç, Mu\u011fla'da düzenlenen Romatoloji Kongresi'nde yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada, ilk kez 1937 y\u0131l\u0131nda Türk Dermatoloji Profesörü Dr. Hulusi Behçet taraf\u0131ndan tan\u0131mlanan Behçet hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n temel t\u0131p literatürüne Türk ismiyle geçen hastal\u0131klardan biri oldu\u011funu söyledi.<\/p>\n
Türkiye'de Behçet hastal\u0131\u011f\u0131 konusunda çal\u0131\u015fan çok say\u0131da akademisyen bulundu\u011funu belirten Dinç, Prof.Dr. Hasan Yaz\u0131c\u0131'n\u0131n Dünya Behçet Konseyi ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ba\u015far\u0131yla yürüttü\u011fünü, çok say\u0131da Türk akademisyenin ise konseyin üyesi oldu\u011funu bildirdi. Hastal\u0131\u011f\u0131n a\u011f\u0131zda olu\u015fan yaralar ile kendisini gösterdi\u011fini ifade eden Dinç, \u015föyle konu\u015ftu: "Bu durum her 6- 7 ki\u015fiden birinde görülüyor. Ancak tek ba\u015f\u0131na gözüküyorsa buna Behçet demiyoruz buna sadece a\u011f\u0131za özgü ba\u015fka bir hastal\u0131k diyoruz. Bu rahats\u0131zl\u0131\u011fa ba\u015fka<\/p>\n
bulgular e\u015flik ediyorsa, yani sivilce baz\u0131 cilt bulgular\u0131, eklem \u015fikayetleri, göz iltihab\u0131, damar içi p\u0131ht\u0131la\u015fmalar\u0131, beyin ve barsak problemleri e\u015flik ediyorsa o zaman hastal\u0131\u011fa Behçet diyoruz."<\/p>\n
A\u011f\u0131z kenar\u0131nda yara ç\u0131kan herkesin, 'Acaba Behçet hastas\u0131 m\u0131y\u0131m?' \u015feklinde gereksiz kayg\u0131lara kap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan Dinç, Behçet tan\u0131s\u0131n\u0131 koyacak bir tan\u0131 testi bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 söyledi. Dinç, sözlerini \u015föyle sürdürdü: "Bu hastal\u0131k için kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z Behçet testi asl\u0131nda cilt testidir, cilde i\u011fne bat\u0131r\u0131larak yap\u0131l\u0131r. 100 hastan\u0131n 30'unda Pozitif ç\u0131kar, o yüzden çok mant\u0131kl\u0131 de\u011fil, bu testle olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak. Biz bu hastalar\u0131 geni\u015f bir muayeneden geçirip fark etmedi\u011fi bir bulgusu var m\u0131 diye bakar\u0131z.<\/p>\n
E\u011fer yoksa sadece a\u011fz\u0131nda yara olan bir hasta olarak kabul ediyoruz, takiplerde bunlardan herhangi bir belirti ç\u0131karsa bize ba\u015fvurmas\u0131n\u0131 istiyoruz."<\/p>\n
Prof.Dr. Dinç, Akdeniz Ate\u015fi rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n daha çok Türkler, Araplar, Museviler ve Ermenilerde yo\u011fun \u015fekilde görüldü\u011fünü söyledi. Hastal\u0131\u011f\u0131n Türkiye'de Orta Anadolu Bölgesi, Tokat, Bayburt, Gümü\u015fhane, Sivas'ta s\u0131k ortaya ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Dinç, \u015föyle konu\u015ftu: "Bazen hastalar\u0131m\u0131z, 'Biz Akdeniz'de de\u011filiz bize niye bu isimli bir tan\u0131 koyuldu' diye soruyor. Bu isim Akdeniz Yahudilerinden geliyor. Bizim yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z çal\u0131\u015fmalarda da Anadolu'da s\u0131k görüldü\u011fü do\u011fruland\u0131. Vücutta zaman zaman iltihap ataklar\u0131yla, kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131, gö\u011füs a\u011fr\u0131s\u0131, ate\u015f \u015feklinde kendini gösteriyor. Bu hastal\u0131\u011f\u0131n en büyük tehlikesi çok s\u0131k görülmese de amniyolozdur. Ama di\u011fer tehlikesi s\u0131k s\u0131k ba\u015fka hastal\u0131klar\u0131n tan\u0131s\u0131yla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131labiliyor, gereksiz tedavi yap\u0131labiliyor."<\/p>\n
BEHÇET HASTALI\u011eI Behçet hastal\u0131\u011f\u0131, a\u011f\u0131z ve genital bölgelerde yaralara (aft, ülser) ve gözde iltihaba yol açan kronik bir hastal\u0131k olarak tan\u0131mlan\u0131yor. Baz\u0131 hastalarda eklem iltihab\u0131, damar iltihab\u0131 ve t\u0131kanmalar\u0131na sindirim kanal\u0131nda, beyin ve omurilikte iltihaba neden oldu\u011fu biliniyor. Behçet hastal\u0131\u011f\u0131 her hastada farkl\u0131 bir tablo çizer. Behçet hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n en s\u0131k bulgusu, dudak içlerinde yanaklar ve dilde görülebilen a\u011fr\u0131l\u0131 ülserdir. Hemen hemen her hastada görülür. A\u011f\u0131zdaki ülser ortalama 7-10 günde geçer fakat bir süre sonra yenileri ç\u0131kar. A\u011f\u0131zdaki ülser iyile\u015fince yerinde iz b\u0131rakmaz. Baz\u0131 hastalarda hastal\u0131k hafif seyreder ve yaln\u0131zca a\u011f\u0131z ve cinsel bölgede ülser bulunur. Cinsel bölgede ülserler erkeklerde torbalarda (skrotum), kad\u0131nlarda cinsel organ\u0131n dudaklar\u0131nda yerle\u015fir. Cinsel bölgedeki ülserlerin a\u011f\u0131zdaki ülserlerden en önemli farklar\u0131 iyile\u015ftiklerinde yerinde iz b\u0131rakmalar\u0131 ve daha a\u011fr\u0131l\u0131 olmalar\u0131d\u0131r. Göz ve damar tutulu\u015fu erkeklerde daha s\u0131k ve a\u011f\u0131r seyirlidir. Göz tutulu\u015fu, tedavi edilmedi\u011fi takdirde görmede azalmaya ve hatta geri dönü\u015fümü olmayan körlü\u011fe neden olabilir. Göz tutulu\u015fu erken dönemde sessiz olabilirse de a\u011fr\u0131, gözde kanlanma ve bulan\u0131k görme önemli bulgulard\u0131r. Türkiye'de her 10 Behçet Hastas\u0131n\u0131n 4-5'inde göz tutulu\u015fu var. Yak\u0131nmas\u0131 olsun olmas\u0131n Behçet hastalar\u0131n\u0131n göz hekimi taraf\u0131ndan düzenli göz kontrolleri yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Behçet hastal\u0131\u011f\u0131nda her boyda toplardamar ve atar damar tutulu\u015fu görülebilir. Özellikle toplardamarlarda p\u0131ht\u0131la\u015fma bozukluklar\u0131 görülür. Genç bir erke\u011fin bacaklar\u0131nda toplardamarlarda yineleyen p\u0131ht\u0131la\u015fma oluyorsa, mutlaka Behçet hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 için bir romatoloji hekimine ba\u015fvurulmal\u0131. Behçet hastas\u0131, bacak damarlar\u0131nda p\u0131ht\u0131la\u015fma olsun olmas\u0131n kanl\u0131 balgam yak\u0131nmas\u0131 var ise zaman geçirmeksizin doktora ba\u015fvurmak gerekiyor.<\/p>\n
Behçet hastalar\u0131nda akne diye bilinen iltihapl\u0131 sivilci görülür. \u0130ltihapl\u0131 sivilceler s\u0131rt, omuz, kol ve bacak gibi normalde akne görmeye al\u0131\u015f\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerlerde görülür. S\u0131kl\u0131kla baz\u0131 olgularda bacaklarda de\u011fi\u015fik büyüklükte a\u011fr\u0131l\u0131, sert k\u0131zar\u0131kl\u0131klar (eritema nodozum benzeri lezyonlar), baz\u0131 olgularda kol ve baca\u011f\u0131n yüzeysel damarlar\u0131nda \u015ferit \u015feklinde a\u011fr\u0131l\u0131 k\u0131zar\u0131kl\u0131k ve baz\u0131 erkek olgularda yumurtalarda (testis) a\u011fr\u0131l\u0131 \u015fi\u015flik olabilir. Diz, ayak bile\u011fi ve baz\u0131 olgularda tüm eklemlerde a\u011fr\u0131 ve \u015fi\u015flik geli\u015febilir. Fakat genelde eklemleri tahrip etmez. Behçet Hastal\u0131\u011f\u0131 beyin dokusunda zararlanma ve menenjite neden olabilir. Behçet hastal\u0131\u011f\u0131 bula\u015f\u0131c\u0131 de\u011fildir. Geli\u015fmesinde ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi bozuklu\u011funun yan\u0131 s\u0131ra kal\u0131tsal nedenlerin de etkili olabilece\u011fi ve çevresel faktörlerin (virüs ya da bakteri gibi) duyarl\u0131 ki\u015filerde hastal\u0131\u011f\u0131 ba\u015flatabilece\u011fi san\u0131l\u0131yor. 20 ve 30'lu ya\u015flarda ba\u015flama e\u011filimi göstermekle birlikte her ya\u015fta görülebilir. Erkeklerde kad\u0131nlara göre biraz daha s\u0131kt\u0131r. Behçet hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n Türkiye'de görülme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 10 binde 37 olarak bildirilmi\u015ftir. Yani kabaca eri\u015fkin nüfusta her 250 ki\u015fiden birisinde Behçet hastal\u0131\u011f\u0131 oldu\u011fu dü\u015fünülüyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Behçet Hastal\u0131\u011f\u0131 Nedir? Behçet sendromu ya da Behçet Hastal\u0131\u011f\u0131 (BS), tekrarlayan oral (a\u011f\u0131z) ve genital (cinsel organlar) ülserlerle, göz, deri, eklem, damar ve sinir sistemi tutulumuyla giden, nedenibilinmeyen bir vaskülittir (damar iltihab\u0131). BS, 1937 y\u0131l\u0131nda bir Türk doktoru olan Prof. Dr. Hulusi Behçet taraf\u0131ndan tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ne kadar s\u0131kt\u0131r? BS dünyan\u0131n baz\u0131 yerlerinde daha s\u0131kt\u0131r. BS’nin co\u011frafik da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 tarihi ipek yolu[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22524],"tags":[29799,29794,29797,29796,23959,23104,29798,29795],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15576"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15576"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15576\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15576"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15576"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15576"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}