Allerji tüm yönleriyle Allerji nedir? Çevremizde yayg\u0131n olarak bulunan allerjenlere baz\u0131 ki\u015filer di\u011ferlerinden daha fazla duyarl\u0131 olup (atopik ki\u015filer) onlara kar\u015f\u0131 allerjik olmayan normal ki\u015filerden (atopik olmayan) çok daha abart\u0131l\u0131 bir reaksiyon verirler. Bu duruma allerji denilmektedir.<\/p>\n
Allerjik tabiatta olmak bir hastal\u0131k m\u0131d\u0131r? Hay\u0131r. Toplumda ya\u015fayan bireylerin yakla\u015f\u0131k %30’u allerjik tabiattad\u0131r. Bu ki\u015filer duyarl\u0131 olduklar\u0131 baz\u0131 allerjenlere kar\u015f\u0131 özel E tipi antikorlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla abart\u0131l\u0131 bir reaksiyon olu\u015fturabilme yetene\u011findedirler. Bu tip antikorlara ba\u011fl\u0131 olarak bazen de\u011fi\u015fik allerjik hastal\u0131klar ortaya ç\u0131kabilir. Ancak tek ba\u015f\u0131na allerjik bünyeye sahip olmak, yani atopik olmak bir hastal\u0131k olmay\u0131p allerjik hastal\u0131klara bir çe\u015fit aday olma, yatk\u0131n olma durumudur.<\/p>\n
Allerjik bünyeye sahip olmak neye ba\u011fl\u0131d\u0131r? Bu tamamen ailesel geçi\u015fli (irsi) bir durumdur.<\/p>\n
Genetik geçi\u015f d\u0131\u015f\u0131nda çevresel faktörlerin bir etkisi yok mudur? Atopik olma veya olmama durumu tamamen genetik olarak belirlenmektedir. Ancak atopik ki\u015filerde allerjik hastal\u0131klar\u0131n geli\u015fip geli\u015fmemesi çevresel allerjenlerle kar\u015f\u0131la\u015fma yo\u011funlu\u011funa ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fmektedir. Daha dünyaya gelmeden gebelik döneminde veya hayat\u0131n erken döneminde, emzirme periyodunda annenin sigara içmesi, allerjik g\u0131dalar\u0131 tüketmesi, ortam\u0131n allerjen yo\u011funlu\u011funun fazla olmas\u0131 gibi faktörler atopik ki\u015filerde allerjik hastal\u0131klar\u0131n görülme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r.<\/p>\n
Allerjik hastal\u0131klar psikolojik nedenlerle görülebilir mi? Allerjik hastal\u0131klar psikolojik veya psikosomatik hastal\u0131klardan farkl\u0131d\u0131r. Ancak allerjik hastal\u0131klar\u0131n geli\u015fiminde, yak\u0131nmalar\u0131n ortaya ç\u0131kmas\u0131nda ve hastal\u0131\u011f\u0131n kontrolünde psikolojik durumun da katk\u0131s\u0131 olabilir. Ayr\u0131ca psikolojik hastal\u0131klarla ayr\u0131m\u0131 gerekebilir.<\/p>\n
Allerjik hastal\u0131klar nelerdir? Ast\u0131m, allerjik burun nezlesi ve sinüzit, allerjik göz nezlesi, burun polipleri, allerjik orta kulak iltihab\u0131, ürtiker ve egzema gibi allerjik deri hastal\u0131klar\u0131, g\u0131dalara ba\u011fl\u0131 allerjik reaksiyonlar, çe\u015fitli ilaç ve kimyasallar ile Ar\u0131 ve böcek sokmalar\u0131na ba\u011fl\u0131 allerjik reaksiyonlar allerjik hastal\u0131klar\u0131n aras\u0131nda öncelikli olarak say\u0131lmas\u0131 gerekenlerdir.<\/p>\n
Allerjik bünyeli bir ki\u015fide bu hastal\u0131klar\u0131n hepsi de bulunur mu? Vücudun allerjenlere olan reaksiyonu belirli organlara özel da\u011f\u0131l\u0131m gösterir. Baz\u0131 ki\u015filerde bu say\u0131lan hastal\u0131klar\u0131n bir kaç\u0131 beraber bulunabilirse de bu \u015fart de\u011fildir.<\/p>\n
Allerji te\u015fhisi nas\u0131l konur? Allerjik hastal\u0131klarla uyumlu yak\u0131nmalar\u0131 olan ki\u015filerde ailede benzer hastal\u0131\u011f\u0131 olanlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, \u015fikayetlerin süre\u011fen ve tekrarlay\u0131c\u0131 olmas\u0131, mevsimlere göre de\u011fi\u015fmesi, di\u011fer allerjik hastal\u0131klar\u0131n e\u015flik etmesi gibi hastan\u0131n öyküsünde tipik özellikler allerjik bir hastal\u0131\u011f\u0131 telkin eder. Kanda özel E tipi antikorlar\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, allerjik cilt testleri ve hastal\u0131\u011f\u0131n tipine göre de\u011fi\u015fen di\u011fer tetkiklerle kesin te\u015fhis konulabilir.<\/p>\n
Te\u015fhis için can yak\u0131c\u0131, zor tetkikler, endoskopik i\u015flemler ve biyopsiler gerekli midir? Hay\u0131r. Allerjik hastal\u0131klar\u0131n tan\u0131s\u0131nda genellikle bu tür invaziv i\u015flemlere gerek duyulmaz.<\/p>\n
Yöremizde bu tür hastal\u0131klar\u0131n te\u015fhis ve takibi mümkün müdür? Tabii. Fakültemizde allerjik hastal\u0131klar\u0131n te\u015fhis, takip ve tedavisi için gerekli olan her türlü laboratuvar inceleme yap\u0131labilmektedir. Uzak yerlere gidip gelme\u011fe gerek yoktur.<\/p>\n
Erken te\u015fhisin önemi var m\u0131? Ku\u015fkusuz. Hem hastan\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131n normale döndürülmesi, hastal\u0131ktan dolay\u0131 kay\u0131plar\u0131n\u0131n giderilmesi; hem de tehlikeli krizlerin ve ayn\u0131 zamanda hastal\u0131\u011f\u0131n ilerlemesinin önlenmesi için erken tan\u0131 konarak tedaviye ba\u015flanmas\u0131 çok yerinde olur.<\/p>\n
Allerjik hastal\u0131klar\u0131n belirtileri nelerdir? Hastal\u0131\u011f\u0131n tipine, a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na ve hastan\u0131n ya\u015f\u0131na, cinsiyetine göre belirtiler de\u011fi\u015fir. Allerjik sinüzit, burun ve göz nezlesinde: y\u0131l\u0131n belirli aylar\u0131nda veya tüm y\u0131l boyunca devam eden hap\u015f\u0131rma, burunda ka\u015f\u0131nt\u0131, burun ak\u0131nt\u0131s\u0131, burun t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. Geniz ak\u0131nt\u0131s\u0131, bo\u011fazda g\u0131c\u0131klanma, gözlerde ya\u015farma, k\u0131zar\u0131kl\u0131k ve ka\u015f\u0131nt\u0131, kulakta dolgunluk h\u0131\u015f\u0131rt\u0131, ka\u015f\u0131nt\u0131, ba\u015f ve kulak a\u011fr\u0131s\u0131, koku alma bozuklu\u011fu tat almama, sesin de\u011fi\u015fmesi olabilmektedir. Anjiyonörotik ödem ve anafilakside: Tablonun a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fen derecelerde yüzde, dudakta, dilde, bo\u011fazda aniden \u015fi\u015fme, t\u0131kanma, ciltte solukluk, k\u0131zar\u0131kl\u0131k, ka\u015f\u0131nt\u0131 ve kabar\u0131kl\u0131klar, döküntüler, nefes darl\u0131\u011f\u0131, h\u0131r\u0131lt\u0131l\u0131 solunum, tansiyon dü\u015fmesi, ate\u015f, terleme, çarp\u0131nt\u0131, kalpte ritim bozuklu\u011fu, morarma, kusma, kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131, ishal, havale geçirme, solunum durmas\u0131 ve ölüm olabilir. Ast\u0131mda: Nefes darl\u0131\u011f\u0131, öksürük, h\u0131r\u0131lt\u0131l\u0131 solunum, gö\u011füste t\u0131kan\u0131kl\u0131k olabilir. Bu yak\u0131nmalar\u0131n aniden ve krizler \u015feklinde ortaya ç\u0131kmas\u0131 bir müddet sonra kendili\u011finden veya tedaviyle düzelmesi, tekrarlamas\u0131, gece uykudan uyand\u0131racak \u015fekilde olmas\u0131 çok tipiktir. Cilt Allerjilerinde: Ciltte ka\u015f\u0131nt\u0131, kurde\u015fen denilen kabar\u0131kl\u0131klar, k\u0131rm\u0131z\u0131 renkli döküntüler, sulanma, kabuklanma, deride kal\u0131nla\u015fma ve deride renk de\u011fi\u015fikli\u011fi görülebilir. Mide barsak kanal\u0131 allerjilerinde: Bulant\u0131, kusma, ishal, kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131, i\u015ftahs\u0131zl\u0131k, kilo kayb\u0131, geli\u015fme gerili\u011fi, kans\u0131zl\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 halsizlik, solukluk, göz kapaklar\u0131 ve bacaklarda \u015fi\u015flikler gibi yak\u0131nmalar olabilir.<\/p>\n
Bu \u015fikayetler allerjik hastal\u0131klar d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka nedenlerle olu\u015famaz m\u0131? Evet olu\u015fabilir. Bunlar\u0131n hiçbirisi allerjik hastal\u0131klara özgü de\u011fildir. Yak\u0131nmalar\u0131n süre\u011fen ve tekrarlay\u0131c\u0131 vas\u0131fta olmas\u0131, mevsimlerle ili\u015fki göstermesi, ailede benzer yak\u0131nmalar\u0131 olan ba\u015fka ki\u015filerin olmas\u0131 veya altta aç\u0131klanan allerjenlerden birisiyle temas sonras\u0131 bu yak\u0131nmalar\u0131n ortaya ç\u0131kmas\u0131 allerjik bir hastal\u0131\u011f\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gösteren i\u015faretlerdir.<\/p>\n
Allerjik hastal\u0131klar tehlikeli midir? S\u0131k görülmeleri, süreklilik göstermeleri, ki\u015finin performans\u0131n\u0131 yak\u0131ndan etkileyerek normal ya\u015fam\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlamalar\u0131, i\u015f gücü kayb\u0131 ve okul devams\u0131zl\u0131\u011f\u0131na yol açmalar\u0131 ve anafilaksi, anjiyonörotik ödem gibi bazen ölümcül olabilen formlar\u0131n\u0131n da bulunmas\u0131 nedeniyle allerjik hastal\u0131klar çok önemli Sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 aras\u0131nda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
Allerjik hastalarda kriz olur mu? Evet. Allerjik hastal\u0131klar\u0131n baz\u0131lar\u0131nda aniden kriz \u015feklinde a\u011f\u0131r bir tablo geli\u015febilir. Üstelik bu durum tekrarlay\u0131c\u0131d\u0131r. Ast\u0131mda, penisilin allerjisinde, ar\u0131-böcek sokmas\u0131nda, anjiyonörotik ödemde tehlikeli, ölümcül krizler olabilir.<\/p>\n
Anafilaksi nedir? Allerjiye ba\u011fl\u0131 olarak ani ortaya ç\u0131kan ve acilen tedavi edilmezse ölümcül olan sistemik, tehlikeli bir hastal\u0131kt\u0131r. Ar\u0131 sokmas\u0131, penisin gibi bir ilac\u0131n damardan verilmesi gibi allerjenlerle temas sonras\u0131 olay Dakikalar içinde ba\u015flar. Tablonun a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fen derecelerde yüzde, dudakta, dilde, bo\u011fazda aniden \u015fi\u015fme, t\u0131kanma, ciltte solukluk, k\u0131zar\u0131kl\u0131k, ka\u015f\u0131nt\u0131 ve kabar\u0131kl\u0131klar, döküntüler, nefes darl\u0131\u011f\u0131, h\u0131r\u0131lt\u0131l\u0131 solunum, tansiyon dü\u015fmesi, ate\u015f, terleme, çarp\u0131nt\u0131, kalpte ritim bozuklu\u011fu, morarma, kusma, kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131, ishal, havale geçirme, solunum durmas\u0131 ve ölüm olabilir.<\/p>\n
Böyle bir durumda ne yap\u0131lmal\u0131d\u0131r? Maalesef bu durumda hasta ve yak\u0131nlar\u0131n\u0131n yapaca\u011f\u0131 fazla bir \u015fey yoktur. Ancak gerekli ilaçlar\u0131n bulundu\u011fu bir ortamda bir hekim bu duruma müdahale edebilir. Hasta derhal sa\u011fl\u0131k kurulu\u015funa götürülmelidir. Allerjik bünyesi oldu\u011fu bilinen ki\u015filerin hastane d\u0131\u015f\u0131nda enjeksiyon yapt\u0131rmamas\u0131, ilaçl\u0131 filim vb tetkikler yap\u0131l\u0131rken durumunu belirtmesi, kendisine dokunan besin ve ilaçlar\u0131 kullanmamas\u0131, ar\u0131 sokmamas\u0131 için tedbirler al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
\u0130laç allerjisi hakk\u0131nda bilgi verir misiniz? Bir çok ilac\u0131n tedavi edici etkisi yan\u0131nda istenmeyen baz\u0131 etkileri de vard\u0131r. Bu yan etkilerden baz\u0131lar\u0131 ise allerjik reaksiyonlara ba\u011fl\u0131d\u0131r. Kullan\u0131lan ilaca; kullanan ki\u015finin ya\u015f\u0131na, cinsiyetine, genetik özelliklerine ve di\u011fer hastal\u0131klar\u0131na; daha önce ayn\u0131 ilac\u0131n kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131na; ilac\u0131n verili\u015f yoluna ba\u011fl\u0131 olarak bu tür reaksiyonlar\u0131n görülme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fmektedir. Hemen her ilaç allerjiye neden olabilirse de baz\u0131 ilaçlar\u0131n kullan\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda buna daha s\u0131k rastlanmaktad\u0131r. \u0130laca ba\u011fl\u0131 allerjik olaylar ciltte görülen kurde\u015fen, egzamadan kan hücrelerinin say\u0131 ve fonksiyon bozukluklar\u0131na, anafilaksi, ate\u015f, serum hastal\u0131\u011f\u0131 gibi sistemik tablolardan ani nefes darl\u0131\u011f\u0131, sar\u0131l\u0131k, zatürree gö\u011füste, kar\u0131nda Su toplanmas\u0131 gibi belirli organ lokalizasyonu gösteren patolojilere kadar çok farkl\u0131 görünümlere sahiptir. \u0130laç al\u0131m\u0131yla olaylar\u0131n ba\u015flamas\u0131 aras\u0131nda geçen süre bir kaç Dakikadan bir iki haftaya kadar de\u011fi\u015fmektedir. Bir ilaç kullan\u0131rken ortaya ç\u0131kan yeni bir sa\u011fl\u0131k sorunu ilaçla ili\u015fkili veya ili\u015fkisiz oldu\u011funa karar verilemese bile o ilac\u0131 reçete eden hekime bildirilmelidir. E\u011fer hasta herhangi bir ilaca kar\u015f\u0131 geçirilmi\u015f bir allerji öyküsüne sahipse ba\u015fka ilaçlar\u0131 kullanmas\u0131 gerekti\u011finde de bunu hekimine bildirmelidir. Çünkü baz\u0131 ilaçlar aras\u0131nda çapraz reaksiyonlar olabilmektedir. Penisilin allerjisi, çe\u015fitli röntgen filimlerinin çekilmesi s\u0131ras\u0131nda kullan\u0131lan boyar Maddelere kar\u015f\u0131 ortaya ç\u0131kan reaksiyonlar ve ast\u0131ml\u0131larda aspirine kar\u015f\u0131 duyarl\u0131l\u0131k ilaç allerjileri aras\u0131nda özellikle belirtilmesi gereken durumlard\u0131r.<\/p>\n
Çocuklara uygulanan a\u015f\u0131lar allerji yapar m\u0131? A\u015f\u0131lar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda yumurta proteinleri ve baz\u0131 jel maddeler a\u015f\u0131ya kar\u0131\u015fmaktad\u0131r. Bunlara ba\u011fl\u0131 allerji görülebilir. Yumurta yedi\u011finde anafilaksi tipinde \u015fiddetli allerjik reaksyonu olan ki\u015filere yumurta kaynakl\u0131 bu a\u015f\u0131lar yap\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Ancak, yumurta yiyince deri döküntüsü gibi hafif allerjik reaksiyonu olanlar a\u015f\u0131dan al\u0131 konmamal\u0131d\u0131r. Karar verilemedi\u011fi durumlarda deri testleri yap\u0131labilir.<\/p>\n
G\u0131dalara ba\u011fl\u0131 allerjik rahats\u0131zl\u0131klardan biraz bahseder misiniz? Toplumda ya\u015fayan ki\u015filerin %15-20 'si baz\u0131 g\u0131dalara kar\u015f\u0131 allerjisi oldu\u011funu söylerken yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda bu oran\u0131n %1-2 'den fazla olmad\u0131\u011f\u0131 gösterilmi\u015ftir. Besin allerjilerine çocuklarda daha s\u0131k rastlan\u0131r. Ya\u015f ilerledikçe bu durum ço\u011funlukla ortadan kalkmaktad\u0131r. G\u0131dalar allerjik olaylar d\u0131\u015f\u0131nda da besin zehirlenmeleri, besin entolerans\u0131 gibi önemli sorunlara yol açabilirler ve bunlar\u0131n allerjik olaylardan ayr\u0131m\u0131 zor olabilir. En s\u0131kl\u0131kla allerjiye yol açan besinler inek sütü, tavuk yumurtas\u0131, soya fasülyesi, ceviz, f\u0131nd\u0131k, bal\u0131k ile Bu\u011fday ve di\u011fer tah\u0131llard\u0131r. Allerjiye neden olan besinin al\u0131nmas\u0131ndan sonraki dakikalar veya Saatler içerisinde allerjinin yerle\u015fti\u011fi lokalizasyona ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fik \u015fikayetler görülme\u011fe ba\u015flar. Dudaklarda, dilde, bo\u011fazda \u015fi\u015fme, yanma, ka\u015f\u0131nt\u0131, yüzde k\u0131zar\u0131kl\u0131k seste kabal\u0131k görülebilir. Kramp \u015feklinde kar\u0131n a\u011fr\u0131lar\u0131, bulant\u0131, kusma ve ishal görülebilir. Bebeklerde geli\u015fme gerili\u011fi dikkati çeker. Hap\u015f\u0131rma burunda ka\u015f\u0131nt\u0131, ak\u0131nt\u0131, t\u0131kan\u0131kl\u0131k, göz ya\u015farmas\u0131, gözlerde ka\u015f\u0131nt\u0131 olabilir. Ast\u0131m tablosu geli\u015febilir. Bunlar\u0131n besinlere ba\u011fl\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 ve hangisine ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu testlerle anla\u015f\u0131ld\u0131ktan sonra o besin hastan\u0131n diyetinden ç\u0131kar\u0131l\u0131r. Bir süre bu g\u0131day\u0131 almayan ki\u015fide zamanla duyarl\u0131l\u0131k kaybolabilmektedir.<\/p>\n
G\u0131da katk\u0131 maddeleri zararl\u0131 m\u0131d\u0131r? Modern ya\u015fam\u0131n getirdi\u011fi zorunluluklar eskiden evlerde do\u011fal ve taze olarak haz\u0131rlanan g\u0131dalar\u0131n yerini fabrikasyon olarak haz\u0131rlanan ve uzun süre marketlerde bozulmadan saklanmas\u0131 gereken g\u0131dalar\u0131n almas\u0131na neden olmu\u015ftur. G\u0131dalara haz\u0131rlanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda renklendirici, koku verici ve bozulmalar\u0131n\u0131 önleyici baz\u0131 kimyasal maddeler ilave edilmektedir. Do\u011fal beslenmede yeri olmayan bu kimyasallar hem ast\u0131ml\u0131, allerjik nezleli baz\u0131 ki\u015filerde sorunlara yol açmakta hem de allerji d\u0131\u015f\u0131nda kalp-damar hastal\u0131klar\u0131na ve kanserlere neden olabilmektedirler.<\/p>\n
Lateks allerjisi ne demektir? Lateks %99 oran\u0131nda Brezilyada yeti\u015fen tropikal kauçuk a\u011fac\u0131n\u0131n özsuyundan üretilir. Kauçuk içeren ürünler allerjik reaksiyonlara neden olabilmektedir. Bilhassa hekimlerin bizar oldu\u011fu bu durumda cerrahide kullan\u0131lan lateksten mamül eldivenler, bu eldivenlerin giyilip ç\u0131kar\u0131lmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda ortama yay\u0131lan toz, elastik yap\u0131\u015fkan bantlar, çe\u015fitli sonda ve kateterler, lastik ayakkab\u0131lar, Plastik hal\u0131 arkalar\u0131, spor malzemeleri, yolda a\u015f\u0131nan oto lastiklerinden ortama da\u011f\u0131lan k\u0131s\u0131mlar ya cilt ile temas veya solunum yoluyla vücuda girmekte ve takiben kurde\u015fen, burun nezlesi, göz nezlesi, nefes darl\u0131\u011f\u0131, dilde bo\u011fazda \u015fi\u015fme gibi de\u011fi\u015fik reaksiyonlar ortaya ç\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n
Temas egzamas\u0131 ne demektir? Cildin herhangi bir madde ile genellikle uzun süreli ve tekrarlayan temaslar\u0131 sonras\u0131 ciltte allerjik tabiatl\u0131 bir hastal\u0131\u011f\u0131n geli\u015fmesidir. Buna neden olan maddeler aras\u0131nda öncelikle sabun ve deterjanlar, lastik eldivenler, kemer, kolye vb aksesuarlar, gömlek, ka\u015fkol gibi giysiler say\u0131labilir. Temas edilen cilt alan\u0131nda k\u0131zar\u0131kl\u0131k, kabar\u0131kl\u0131klar, kal\u0131nla\u015fma, çatlaklar, soyulma, ka\u015f\u0131nt\u0131, sulanma ve kabuklanmalar görülebilir.<\/p>\n
Böcek ve ar\u0131 allerjileri hakk\u0131nda bilgi verir misiniz? Hamam böcekleri, kalorifer böcekleri, tahtakurusu, sivrisinek, at sine\u011fi ve pire gibi ha\u015ferelerin \u0131s\u0131rmas\u0131yla, tükrük ve d\u0131\u015fk\u0131lar\u0131n\u0131n solunum veya cilt yoluyla vücuda girmesine, yabani veya Bal ar\u0131lar\u0131n\u0131n sokmalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda zerk etti\u011fi zehirlerine kar\u015f\u0131 baz\u0131 ki\u015filerde allerjik reaksiyonlar geli\u015febilmektedir. Böcek allerjenleri allerjik burun nezlesi ve ast\u0131ma neden olabilmekte; ar\u0131 sokmalar\u0131n\u0131 takiben ise 10-15 Dakika içinde sokma yerinde s\u0131n\u0131rl\u0131 veya tüm vücutta hafif veya a\u011f\u0131r bir reaksiyon geli\u015febilmektedir. Bu olay tehlikeli olabilir. Ar\u0131ya kar\u015f\u0131 allerjisi olanlar\u0131n yanlar\u0131nda ar\u0131 soktu\u011fu taktirde acil müdahale için i\u011fne, sprey, hap türü ilaçlar\u0131 devaml\u0131 ta\u015f\u0131malar\u0131 ve bunlar\u0131 kendi kendilerine kullanmay\u0131 ö\u011frenmeleri gereklidir. Özel a\u015f\u0131 ile tedavi de etkili olmaktad\u0131r.<\/p>\n
Allerji yapan maddeler (allerjenler) nelerdir? Allerjenler nerede bulunur? Ev tozu, küf mantarlar\u0131, kedi, köpek, ku\u015f tüyleri, çe\u015fitli A\u011faç, ot ve çay\u0131r polenleri, böcek ve ha\u015fereler, baz\u0131 parazitler, baz\u0131 g\u0131dalar, penisilin gibi baz\u0131 ilaçlar, güne\u015f, rüzgar, so\u011fuk, kirli Hava ile çe\u015fitli kimyasal maddeler gibi çok fazla say\u0131da madde allerjenik özellik ta\u015f\u0131r. Havada, kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u0131da, ilaç ve giyim e\u015fyalar\u0131m\u0131zda, çevremizdeki e\u015fyada çok say\u0131da allerjen bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
Ülkemiz ve yöremizde allerjenlerin durumu Yap\u0131lan çal\u0131\u015fmalarda Ülkemizin 9 000’i a\u015fk\u0131n do\u011fal Bitki türünden olu\u015fan zengin bir floras\u0131 vard\u0131r. \u0130klim ve co\u011frafi de\u011fi\u015fkenlere ba\u011fl\u0131 olarak bölgelerimize göre bitki örtüsü farkl\u0131d\u0131r. Karadeniz ve Marmara bölgesinde Avrupa ve Sibirya floras\u0131, Bat\u0131 ve Güney Anadolu'da Akdeniz floras\u0131, \u0130ç, Do\u011fu ve Güneydo\u011fu Anadolu'da ise \u0130ran-Turan floras\u0131 özellikleri hakimdir. Karadeniz Bölgemizde \u0131l\u0131man iklim, yüksek nem ve zengin bitki örtüsü havayla ta\u015f\u0131nan aeroallerjenler için son derece elveri\u015fli ko\u015fullar sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n
Allerjenlere kar\u015f\u0131 reaksiyon ne zaman ortaya ç\u0131kar? Çevremizde çok say\u0131da bulunan allerjenler solunum yolu, sindirim kanal\u0131, cilt ve mukozalar ile enjeksiyonlar s\u0131ras\u0131nda damar yoluyla vücuda girebilir ve sadece hassas ki\u015filerde duyarl\u0131la\u015fma periyodunu takiben önemli sorunlara yol açar.<\/p>\n
Allerjinin mevsimlerle ilgisi var m\u0131d\u0131r? Evet. Baz\u0131 allerjenlerin yo\u011funlu\u011fu belirli mevsimlerde artmaktad\u0131r. Di\u011fer baz\u0131lar\u0131 ise her mevsimde sabit olarak bulunurlar. Polenler mevsimsel allerjinin en s\u0131k rastlanan nedenleridir. Ancak iklime ba\u011fl\u0131 olarak hava s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve nispî nem oran\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesine paralel ev tozu akarlar\u0131, küf mantarlar\u0131 gibi di\u011fer havayla ta\u015f\u0131nan allerjenlerin yo\u011funlu\u011fu da de\u011fi\u015fmektedir. Nisan-May\u0131s, Atmosfer havas\u0131nda polen yükünün en fazla artt\u0131\u011f\u0131 aylard\u0131r. Bu mevsimde allerjik yap\u0131l\u0131 ki\u015filerde Ast\u0131m, saman nezlesi, göz nezlesi gibi allerjik hastal\u0131klara ba\u011fl\u0131 yak\u0131nmalar ortaya ç\u0131kabilir veya artar.<\/p>\n
Bahar nezlesi, mevsimsel ast\u0131m ne anlama gelir? Baz\u0131 allerjik ki\u015filerde y\u0131l\u0131n di\u011fer zamanlar\u0131nda hiçbir önemli sorun ya\u015fanmazken sadece belirli bir iki ayda her y\u0131l tekrarlayan yak\u0131nmalar görülebilir. Bunlar ço\u011fu zaman polene ba\u011fl\u0131 yak\u0131nmalard\u0131r. Ki\u015filere göre de\u011fi\u015fmekle birlikte en s\u0131k bahar veya güz aylar\u0131nda rastlan\u0131r.<\/p>\n
Allerji ile meslek aras\u0131nda bir ili\u015fki var m\u0131d\u0131r? Evet. Allerjik hastal\u0131k bazen bir meslek hastal\u0131\u011f\u0131 \u015feklindedir. \u0130\u015fyeri ortam\u0131nda bulunan bir allerjenle temasa ba\u011fl\u0131 olarak ortaya ç\u0131kar. Yak\u0131nmalar\u0131n i\u015fe girdikten sonra ba\u015flamas\u0131, i\u015fyerinden uzakta olundu\u011fu zamanlarda (tatil ve seyahatlerde) gerilemesi, ayn\u0131 i\u015fyerinde birden çok ki\u015fide benzer yak\u0131nmalar\u0131n görülmesi meslek hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 dü\u015fündürmelidir.<\/p>\n
Hangi mesleklerde allerjik hastal\u0131klar daha s\u0131k görülür? Çiftçiler, hayvanc\u0131l\u0131kla u\u011fra\u015fanlar (s\u0131\u011f\u0131r, ku\u015f, kümes hayvan\u0131 besleyenler, veterinerler, deri, yün i\u015finde çal\u0131\u015fanlar ..), biyolojik ajanlarla çal\u0131\u015fanlar (laborantlar, besin, deterjan sanayiinde çal\u0131\u015fanlar, kimyagerler ..), tozlu i\u015flerde çal\u0131\u015fanlar (keresteciler, marangozlar, f\u0131r\u0131nc\u0131lar, de\u011firmenciler ..), kimyasallar ile temas\u0131 olanlar (boyac\u0131lar, kimyagerler, plastik endüstrisi i\u015fçileri ..), lastik eldiven kullananlar (sa\u011fl\u0131k personeli, temizlik i\u015finde çal\u0131\u015fanlar ..) ve daha bir çok i\u015f kolunda allerjik hastal\u0131klara s\u0131k rastlanmaktad\u0131r.<\/p>\n
Teknoloji ile allerji aras\u0131nda bir ili\u015fki var m\u0131d\u0131r? Allerjik hastal\u0131klar\u0131n s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 teknolojinin geli\u015fimine paralel olarak artmaktad\u0131r. Ki\u015filerin kapal\u0131 ve dar alanlarda topluca ya\u015famalar\u0131, aç\u0131k sahada çal\u0131\u015fmaktan büroda çal\u0131\u015fmaya dönü\u015f, hal\u0131 dö\u015femeler, ev içinde kedi, köpek, ku\u015f vb hayvanlar\u0131n beslenmesindeki art\u0131\u015f, sigara al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131, katk\u0131 maddesi içeren haz\u0131r g\u0131dalar\u0131n tüketilmesi, ya\u015fam\u0131m\u0131za giren ilaç ve kimyasal maddelerin giderek fazlala\u015fmas\u0131, hava kirli\u011fi gibi nedenlerle allerjik hastal\u0131klar endüstrile\u015fmi\u015f yörelerde ve k\u0131rsal kesime göre kentlerde daha s\u0131k görülmektedir.<\/p>\n
Allerji tedavi edilebilir mi? Tedavi ile allerjik bünye de\u011fi\u015ftirilemez. Ancak, allerjik hastal\u0131klar kontrol alt\u0131na al\u0131nabilir ve hastan\u0131n yak\u0131nmalar\u0131 giderilip, normal ya\u015fam\u0131na dönmesi sa\u011flanabilir. Hastal\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 olarak ya\u015fan\u0131m\u0131 k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 önlenebilir.<\/p>\n
Allerjik hastal\u0131klardan tam \u015fifa mümkün de\u011fil midir? Mümkündür. Bazen bir süre devam eden hastal\u0131k tablosu tedavi ile veya spontan olarak tamamen ve bir daha geri dönmemek üzere düzelebilir. Ancak yak\u0131nmalar ço\u011fu kez devam etme ve tekrarlama e\u011filimindedir.<\/p>\n
Allerjik hastal\u0131klar\u0131n tedavisi nas\u0131ld\u0131r? Tedavi ki\u015fiye göre de\u011fi\u015fir. Öncelikle allerjiye neden olan madde veya maddeler belirlenmeli, hastal\u0131\u011f\u0131n tipi, a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, komplikasyonlar\u0131 saptan\u0131p uygun tedavi \u015fekli kararla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p ba\u015flanmal\u0131, hasta yak\u0131n izlemede tutulup al\u0131nan cevaba göre tedavi de\u011fi\u015ftirilmelidir. Öncelikle korunma esast\u0131r.<\/p>\n
Kom\u015fumun ilaçlar\u0131n\u0131 kullanabilir miyim? Bunu asla yapmay\u0131n. Hastal\u0131k ayn\u0131 olsa bile hiçbir hastan\u0131n tedavisi di\u011ferinin ayn\u0131s\u0131 de\u011fildir. Tedavi edilmesi gereken hastal\u0131k de\u011fil, hastad\u0131r. Ve her hasta ba\u015fka bir ki\u015fidir.<\/p>\n
Allerjenlerden nas\u0131l korunabiliriz? Allerjiye neden olan madde her ki\u015fide ayn\u0131 de\u011fildir. Ki\u015filerin duyarl\u0131 oldu\u011fu allerjen ayr\u0131 ayr\u0131d\u0131r. Öykü ve testlerle spesifik allerjen saptand\u0131\u011f\u0131nda hasta mümkünse bundan uzak tutulmal\u0131d\u0131r. Örne\u011fin bu bir ilaç ise bu ilac\u0131 kullanmamal\u0131d\u0131r. G\u0131da ise bu g\u0131day\u0131 almamal\u0131d\u0131r. \u0130\u015fyeriyle ilgili bir madde ise i\u015f de\u011fi\u015fikli\u011fi gerekebilir ya da i\u015f yerindeki allerjen yo\u011funlu\u011funu azaltacak önlemler yararl\u0131 olabilir. Ancak Havada bulunan allerjenlerden kaç\u0131nmak oldukça güçtür. Polen allerjisinde k\u0131ra, a\u011façl\u0131k, çiçeklik alana girmek veya rüzgarla polenlerin ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 alanda bulunmak yak\u0131nmalar\u0131 ba\u015flatabilir. Ev tozundaki allerjenleri azaltacak önlemler yararl\u0131 olabilir. Evde dip bucak emi\u015f gücü yüksek vakumlu cihazlarla s\u0131k s\u0131k tozlar\u0131n al\u0131nmas\u0131, toz kald\u0131rmayacak \u015fekilde temizlik yap\u0131lmas\u0131 (ya\u015f bezle toz al\u0131nmas\u0131, ç\u0131rpma, silkeleme \u015feklinde temizlik yap\u0131lmamas\u0131 ..), haftada bir en az 60 derece S\u0131cakl\u0131kta su ile çar\u015faf, k\u0131l\u0131f ve örtülerin y\u0131kanmas\u0131, hal\u0131 dö\u015femeler yerine vinlex vb türü suni dö\u015femelerin kullan\u0131lmas\u0131, allerjen bar\u0131nd\u0131rmayan çar\u015faf ve k\u0131l\u0131flar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 allerji hastalar\u0131nda önerilen tedbirlerdir. Küf mantarlar\u0131n\u0131n üremesinin önlenmesi, ev içi nemin azalt\u0131lmas\u0131 yararl\u0131 olabilir. Allerjenleri temizledi\u011fi söylenen cihaz veya deterjanlar\u0131n, hava filtrelerinin bilimsel olarak etkinli\u011fi kan\u0131tlanm\u0131\u015f de\u011fildir. Kedi, köpek, ku\u015f gibi hayvanlar\u0131n ev içinde bar\u0131nd\u0131r\u0131lmamas\u0131, hamam böce\u011fi, kalorifer böce\u011fi gibi ha\u015ferelerle mücadele edilmesi gerekmektedir. Yün battaniye, yorgan, kazak, h\u0131rka yerine sentetik kuma\u015f ve dokumalar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 önerilmektedir. Sigara içilmemesi, pasif olarak sigara duman\u0131na maruz kalmaktan sak\u0131n\u0131lmas\u0131, ev içinde veya atmosferde hava kirlili\u011finin önlenmesi için gerekli tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 dikkat edilmesi gereken di\u011fer hususlard\u0131r. Kimyasal katk\u0131lar içeren fabrikasyon g\u0131dalardan uzak durulmas\u0131, deterjan, boya ve çe\u015fitli temizlik malzemelerinin kullan\u0131m\u0131nda ortama yay\u0131lan keskin koku ve dumandan kaç\u0131n\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Ancak bu önerilerin uygulanmas\u0131 hiç de kolay de\u011fildir ve ki\u015finin ya\u015fam\u0131n\u0131 ç\u0131k s\u0131n\u0131rlayabilir.<\/p>\n
Bu tedbirleri al\u0131nca allerjik hastal\u0131\u011f\u0131m geçer mi? Ku\u015fkusuz bu önlemler çok i\u015fe yarar, hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131n kontrolü kolayla\u015f\u0131r, \u015fikayetleriniz azal\u0131r, tedavinizin etkinli\u011fi artar. Ancak bunlar\u0131 yap\u0131nca hastal\u0131k ortadan kalkacak diye bir garanti söz konusu de\u011fildir. Bu önlemleri almakla birlikte veya allerjenlerden kaç\u0131n\u0131lam\u0131yor ise onlar\u0131n zararl\u0131 etkilerini önleyen veya düzelten ilaçlarla tedavi gerekebilir.<\/p>\n
Allerji tedavisi ne kadar devam eder? Tedavi ço\u011fu kez devaml\u0131d\u0131r. Ancak bu ömür boyu ilaç kullan\u0131lacak anlam\u0131na gelmez. \u0130laçlar kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, zaman zaman ilaçlar kesilip ilaçs\u0131z kontrol ve korunma önlemleri ile izlenebilir. Sorunlar ortaya ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda tekrar tedavi gerekebilir. Mevsimsel allerjilerde sadece sorunlar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 aylarda bir kaç ayl\u0131k tedavi yeterli olur.<\/p>\n
Allerji tedavisinde hangi tür ilaçlar kullan\u0131l\u0131r? Bu sorunun tek bir cevab\u0131 yoktur. Hastal\u0131\u011f\u0131n yerle\u015fti\u011fi organa, tipine, a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na ve hastan\u0131n özelli\u011fine göre farkl\u0131 bir çok ilaç kullan\u0131labilir. Bazen ayn\u0131 hastada farkl\u0131 zamanlarda de\u011fi\u015fik ilaçlar\u0131 kullanmak gerekebilir.<\/p>\n
Allerji tedavisinde kullan\u0131lan ilaçlar\u0131n zararl\u0131 etkileri var m\u0131d\u0131r? Her ilac\u0131n istenmeyen baz\u0131 yan etkileri olabilir. Bir hastaya bir ilac\u0131 verirken kar-zarar hesab\u0131 yap\u0131l\u0131p beklenen yarar daha a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 ise ba\u015flan\u0131r. Gereksiz yere hiçbir ilaç kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Mümkün olan en dü\u015fük dozda ve en k\u0131sa sürede kesilecek \u015fekilde ilaçlar kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bunlara dikkat edilirse önemli bir sorun olmaz. Hekim kontrolü olmadan, kendi ba\u015f\u0131na ilaç kullanmak, ve ba\u015flanan tedaviyi kontrolsüz sürdürmek do\u011fru de\u011fildir ve yan etkilerin görülme riskini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n
Bu yan etkiler aras\u0131nda en önemlileri nelerdir? Allerji tedavisinde kullan\u0131lan ve antihistaminikler olarak adland\u0131r\u0131lan bir grup ilac\u0131n baz\u0131lar\u0131 uyku, dalg\u0131nl\u0131k, dikkat azalmas\u0131na neden olabilir. Buna ba\u011fl\u0131 olarak ki\u015fi Araba veya makine kullan\u0131yorsa kazalara neden olabilirler. Aktif çal\u0131\u015fan ki\u015filerde bu tür yan etkileri olan ilaçlar tercih edilmemeli veya kullan\u0131lmas\u0131 gerekiyorsa ki\u015fi önceden uyar\u0131lmal\u0131, bu tür tehlikeli i\u015flerden uzak tutulmal\u0131d\u0131r. Yine bu tür ilaçlar bazen i\u015ftah art\u0131\u015f\u0131na yol aç\u0131p kilo al\u0131m\u0131na sebebiyet verebilirler. Kortizon türü ilaçlar da allerji tedavisinde kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bunlara ba\u011fl\u0131 olarak da önemli yan etkiler geli\u015febilir.<\/p>\n
A\u015f\u0131 tedavisine dikkat! Halk aras\u0131nda a\u015f\u0131 tedavisi olarak bilinen immünoterapi san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi allerjik hastal\u0131klar\u0131n tedavisinde temel tedavi biçimi de\u011fildir. Sadece böcek sokmalar\u0131 ve bazen de allerjik nezlede etkili olabilen bir tedavi biçimidir. Ço\u011fu ast\u0131m hastas\u0131 için bu tedavi biçimi do\u011fru bir yakla\u015f\u0131m olarak kabul edilmez. Bir çok geli\u015fmi\u015f ülkede ast\u0131m tedavisinde kullan\u0131lmamaktad\u0131r. Ayn\u0131 zamanda, ölümcül olabilen riskler ta\u015f\u0131r. Üstelik etkinli\u011fi de ispatlanm\u0131\u015f de\u011fildir. Etki mekanizmas\u0131 da bilinmez. Gerekli bir çok ko\u015fula uyan çok az say\u0131da hastaya as\u0131l tedaviler uyguland\u0131ktan sonra, bütün riskler göz önüne al\u0131narak, bu i\u015fin uzman\u0131 olan ki\u015fi denetiminde ve acil durumda ya\u015fama geri döndürmeye yönelik müdahalenin yap\u0131labilece\u011fi her türlü donan\u0131m ve ekipmana sahip bir ünitede denenebilir. Fakat maalesef yanl\u0131\u015f lanse edildi\u011finden ve suiistimale aç\u0131k oldu\u011fundan gere\u011finden s\u0131k olarak uygulanmaktad\u0131r. Y\u0131llarca bir ümit u\u011fruna a\u015f\u0131 olmaya devam eden hastalar vard\u0131r.<\/p>\n
Allerjik bir anne ve\/veya baban\u0131n çocuklar\u0131n\u0131n allerjik olmamas\u0131 için neler yap\u0131labilir? Anne veya babadan birisi allerjik ise çocukta allerjik hastal\u0131\u011fa rastlanma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 %40 dolaylar\u0131nda iken hem anne hem de baban\u0131n allerjik oldu\u011fu durumda çocukta bu oran %70’e ç\u0131kmaktad\u0131r. Allerjik bünyeli ebeveynlerin almalar\u0131 gereken tedbirler \u015funlard\u0131r: gebelikte ve do\u011fumu takiben ev içinde sigara içilmemesi, gebelik ve emzirme döneminde anneye yumurta ve inek sütü gibi allerjenik g\u0131dalardan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir diyet uygulanmas\u0131, bebe\u011fin mutlaka Anne Sütünü emmesi ve yukar\u0131da korunma ile ilgili k\u0131s\u0131mda anlat\u0131lan tedbirlerin do\u011fumdan itibaren dikkatlice uygulan\u0131p çevresel allerjenlerle temas\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 yararl\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n
Ar\u0131 poleni, b\u0131ld\u0131rc\u0131n yumurtas\u0131, hatme çiçe\u011fi vb gibi do\u011fal ilaçlar\u0131n tedavideki yeri nedir? Bu ilaçlar\u0131n etkili olduklar\u0131n\u0131 gösteren bilimsel çal\u0131\u015fmalar maalesef yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle bu konuda olumlu yada olumsuz bir \u015fey söylemek mümkün de\u011fildir<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Allerji tüm yönleriyle Allerji nedir? Çevremizde yayg\u0131n olarak bulunan allerjenlere baz\u0131 ki\u015filer di\u011ferlerinden daha fazla duyarl\u0131 olup (atopik ki\u015filer) onlara kar\u015f\u0131 allerjik olmayan normal ki\u015filerden (atopik olmayan) çok daha abart\u0131l\u0131 bir reaksiyon verirler. Bu duruma allerji denilmektedir. Allerjik tabiatta olmak bir hastal\u0131k m\u0131d\u0131r? Hay\u0131r. Toplumda ya\u015fayan bireylerin yakla\u015f\u0131k %30’u allerjik tabiattad\u0131r. Bu ki\u015filer duyarl\u0131 olduklar\u0131 baz\u0131 allerjenlere kar\u015f\u0131 özel E[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22524],"tags":[29831],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15590"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15590"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15590\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15590"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15590"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15590"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}