Normalde idrar vücudu at\u0131k Maddelerden ar\u0131nd\u0131rma mekanizmalar\u0131ndan biridir.<\/p>\n
Bu sebeple idrarda birçok elektrolitler erimi\u015f halde bulunur. \u0130drar miktar\u0131n\u0131n azald\u0131\u011f\u0131 durumlarda bu maddeler a\u015f\u0131r\u0131 doymu\u015f hale gelir ve nihayetinde kristaller halinde çökmeye ba\u015flar.<\/p>\n
\u0130drar bulunan Protein gibi küçük molekküller bu kristallerin çökmesi için çekirdek te\u015fkil eder. normalde olu\u015fan kristaller idrarla at\u0131l\u0131r. zaman zaman yo\u011fun kristal at\u0131m\u0131 a\u011fr\u0131 ve hatta idrarda kanamaya sebep olabilir. Halk aras\u0131nda buna kum dökme ad\u0131 da verilmektedir.<\/p>\n
Böbrek ve idrar yollar\u0131nda do\u011fu\u015ftan veya sonradan meydana gelen ve idrar ak\u0131m\u0131n\u0131 engelleyen darl\u0131klar bu kristallerin daha uzun süre at\u0131lamayarak biriken idrarda çökmesine neden olur ve ta\u015f olu\u015fumunu kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n
Anatomik engellerin d\u0131\u015f\u0131nda ta\u015f olu\u015fumunu kolayla\u015ft\u0131ran faktörler \u015föyle s\u0131ralanabilir:<\/p>\n
1- Meslek, ya\u015fam tarz\u0131 ve co\u011frafya ile ilgili faktörler: S\u0131cak ortamda Su kayb\u0131na yol açacak i\u015flerde çal\u0131\u015fanlarda ta\u015f daha s\u0131k görülür. Bu iklimi S\u0131cak olan bölgeler için de do\u011frudur. Hareketsiz bir ya\u015fam sürenler de ta\u015f olu\u015fumu aç\u0131s\u0131ndan risk alt\u0131ndad\u0131r. Oksalattan zengin diyet, a\u015f\u0131r\u0131 kalsiyum ve D vitamini al\u0131m\u0131 gibi faktörler de ta\u015f olu\u015fumunu kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. \u015ei\u015fmanl\u0131kta bir risk faktörüdür. Oruç tutmak susuzluk nedeni ile ta\u015f olu\u015fumunu kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n
2- Mevcut hastal\u0131klar, kullan\u0131lan ilaçlar: \u0130drarda baz\u0131 maddelerin a\u015f\u0131r\u0131 at\u0131lmas\u0131na sebep olan do\u011fu\u015ftan mevcut sistinüri, primer hiperoksalüri gibi hastal\u0131klar\u0131n yan\u0131nda, hiperparatiroidi, idrar yolu enfeksiyonlar\u0131, baz\u0131 barsak hastal\u0131klar\u0131 riski artt\u0131r\u0131r.<\/p>\n
3- Erkeklerde koruyucu madde noksanl\u0131\u011f\u0131: nedeni ile kalsiyum oksalat ve ürik Asit ta\u015f\u0131 geli\u015fme riski daha yüksektir. Prostat büyümesine ba\u011fl\u0131 mesanede art\u0131k idrar kalmas\u0131 hem enfeksiyona hem de ta\u015fa uygun zemin haz\u0131rlayabilir<\/p>\n
4-Genetik faktörler<\/p>\n
5-\u0130laçlar<\/p>\n
a. Baz\u0131 Kemoterapi ilaçlar\u0131 b. Baz\u0131 steroidler c. Tiroid ilaçlar\u0131 d. Baz\u0131 diüretikler e. Antiasitler<\/p>\n
Belirtiler: Ta\u015f yerine göre ve sebep oldu\u011fu t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n derecesine göre belirtiler verir. Böbrekte t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011fa sebep olmayan küçük ta\u015flar hiç belirti vermeyebilece\u011fi gibi, böbrek ç\u0131k\u0131\u015f\u0131 veya yolda bir t\u0131kan\u0131kl\u0131k olmas\u0131 durumunda ise o tarafta \u015fiddetli a\u011fr\u0131, bulant\u0131, kusma, enfeksiyon varl\u0131\u011f\u0131nda titreme ve ate\u015f e\u015flik edebilir. A\u011fr\u0131 erkeklerde testis ve torbaya, kad\u0131nlarda ise vulva ve perineye yay\u0131labilir. \u0130drar yaparken yanma,s\u0131k idrara gitme gibi belirtiler de tabloya eklenebilir. Mesane ta\u015flar\u0131 ise kesik idrar yapma veya idrar yapamama gibi ek belirtilere sebep olabilir.<\/p>\n
Ta\u015flar\u0131n Tan\u0131s\u0131: Röntgen: Ta\u015flar\u0131n %85’i direkt filmlerde görülür. Bunun için barsak haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve barsaklar\u0131n bo\u015falt\u0131lmas\u0131 gerekir. Ürik asit ta\u015flar\u0131 gibi baz\u0131 ta\u015f cinsleri ilaçs\u0131z direkt filmlerde görülmez. Ayr\u0131ca intravenöz pyelografi; hem böbrek fonksiyonlar\u0131n\u0131n derecesi, ta\u015f\u0131n yerinin belirlenmesi ve t\u0131kan\u0131kl\u0131k var ise derecesi hakk\u0131nda bilgi verir. Ayr\u0131ca ultrasonografi ve spiral tomografi de tan\u0131 da kullan\u0131labilir. Ta\u015flar\u0131n metabolik nedenlerinin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda çe\u015fitli kan ve idrar tetkikleri yap\u0131labilir. Bu s\u0131k tekrarlayan ta\u015f hastal\u0131\u011f\u0131 olanlarda özellikle gereklidir. Böylece yeniden olu\u015fmay\u0131 önlemek için tedbirler al\u0131nabilir.<\/p>\n
Tedavi: Çap\u0131 5 mm alt\u0131nda olan ta\u015flar\u0131n dü\u015fme ihtimali yüksek oldu\u011fundan böbrek fonksiyonunun durumuna ve e\u015flik eden anatomik problem olup olmamas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak izlemle ta\u015f\u0131n dü\u015fmesi beklenebilir.<\/p>\n
-Ta\u015f K\u0131rma Yöntemi: Vücut d\u0131\u015f\u0131ndan \u015fok dalgas\u0131 olu\u015fturup,odakland\u0131\u011f\u0131 noktadaki ta\u015f\u0131 (örne\u011fin böbrekteki) k\u0131rma esas\u0131na dayan\u0131r. K\u0131r\u0131lan parçalar\u0131n kendili\u011finden dü\u015fmesi beklenir. Genel Anestezi alt\u0131nda veya anestezisiz uygulanabilir. Ciltte kesi olu\u015fturulmaz.<\/p>\n
-Cerrahi: Ta\u015f\u0131n bulundu\u011fu yere ve büyüklü\u011füne göre \u015fekli de\u011fi\u015fir.<\/p>\n
-Endoskopik cerrahi<\/p>\n
-Perkütan cerrahi<\/p>\n
-Aç\u0131k cerrahi \u015feklinde grupland\u0131r\u0131labilir.<\/p>\n
-Endoskopik Cerrahi: Endoskop denilen,\u0131\u015f\u0131kl\u0131 ince,içinden Alet geçirilebilen, dürbün benzeri optik cihazlarla idrar yollar\u0131 içindeki ta\u015flar\u0131n, çe\u015fitli yard\u0131mc\u0131 aletler ile gerek k\u0131r\u0131larak, gerek direk yakalanarak ç\u0131kar\u0131lmas\u0131 i\u015flemidir. Ciltte kesi olu\u015fmaz. Böbrek, üreter, mesane, üretra her k\u0131s\u0131mda uygulanabilir. Anestezi gerekir.<\/p>\n
-Perkütan Cerrahi: Böbrek ta\u015flar\u0131 için, hastan\u0131n arka-yan taraf\u0131ndan böbrek içine ilerletilen Kalem büyüklü\u011fünde ve kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda bir k\u0131l\u0131f içinden endoskoplar kullan\u0131larak, ta\u015flar\u0131n k\u0131r\u0131larak veya k\u0131r\u0131lmadan ç\u0131kar\u0131lmas\u0131 i\u015flemidir. Böbrek dokusunda aç\u0131k cerrahiye göre daha az hasara yol açar. Cilt kesisi 1 cm dir, anestezi gerekir.<\/p>\n
-Aç\u0131k Cerrahi: ta\u015f\u0131n yerine göre cilde kesi yap\u0131l\u0131p vücut tabakalar\u0131 kesilerek, gereken organ (böbrek, mesane) görülüp ta\u015flar\u0131n al\u0131nmas\u0131 i\u015flemidir. Anestezi gerekir. Cilt kesisi 7-8 cm den 15-25 cm kadar olabilir. Her bir yöntemin ba\u015far\u0131s\u0131 ta\u015f\u0131n büyüklü\u011füne, yerine, sertli\u011fine, daha önce geçirilmi\u015f Ameliyat olup olmamas\u0131na göre de\u011fi\u015fmektedir.<\/p>\n
Prof. Dr. Halim Hattat Hattat Hastanesi Üroloji Bölüm Ba\u015fkan\u0131 Cerrahpa\u015fa T\u0131p Fak. Androloji Bilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Normalde idrar vücudu at\u0131k Maddelerden ar\u0131nd\u0131rma mekanizmalar\u0131ndan biridir. Bu sebeple idrarda birçok elektrolitler erimi\u015f halde bulunur. \u0130drar miktar\u0131n\u0131n azald\u0131\u011f\u0131 durumlarda bu maddeler a\u015f\u0131r\u0131 doymu\u015f hale gelir ve nihayetinde kristaller halinde çökmeye ba\u015flar. \u0130drar bulunan Protein gibi küçük molekküller bu kristallerin çökmesi için çekirdek te\u015fkil eder. normalde olu\u015fan kristaller idrarla at\u0131l\u0131r. zaman zaman yo\u011fun kristal at\u0131m\u0131 a\u011fr\u0131 ve hatta idrarda kanamaya[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22524],"tags":[30585],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15807"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15807"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15807\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15807"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15807"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15807"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}