Yonca Diyeti\tHacettepe \u00dcniversitesi’nin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkler’e \u00f6zel d\u00f6rt yaprakl\u0131 yonca diyeti: G\u00fcnde iki porsiyon s\u00fct \u00fcr\u00fcn\u00fc, d\u00f6rt k\u00f6fte b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde et \u00e7e\u015fidi, be\u015f porsiyon meyve-sebze ve her \u00f6\u011f\u00fcn bir dilim ekmek.Beslenme piramidine rakip olarak geli\u015ftirilen \u2018d\u00f6rt yaprakl\u0131 yonca’ mutfa\u011f\u0131m\u0131za has \u00f6zellikler ta\u015f\u0131yor.Hacettepe \u00dcniversitesi ve Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131, T\u00fcrklere \u00f6zel beslenme program\u0131 haz\u0131rlad\u0131. Di\u011fer \u00fclkelerin aksine beslenme\u00a0piramidi yerine d\u00f6rt yaprakl\u0131 yoncay\u0131 \u00f6neren komite, T\u00fcrklerin yanl\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ortaya koyup yeni kurallar belirliyor.\u00d6\u011f\u00fcnlerde bir dilim Ekmek mutlaka yenmeli.Be\u015f porsiyon meyve ve sebze, sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenmenin ilk kural\u0131.Her G\u00fcn d\u00f6rt k\u00f6fte b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde et \u00e7e\u015fidi yemek \u015fart.Herkesin g\u00fcnde 2 porsiyon s\u00fct \u00fcr\u00fcn\u00fc t\u00fcketmesi gerekiyor.T\u00fcrk usul\u00fc beslenme program\u0131Hacettepe \u00dcniversitesi \u00f6zel bir beslenme rehberi haz\u0131rlad\u0131. Besin piramidine alternatif olan \u2018yonca’ T\u00fcrklerin al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131na g\u00f6re haz\u0131rlanan ilk rehber.Art\u0131k \u00fclkemize \u00f6zg\u00fc bir beslenme rehberi var; \u2018Besin Yoncas\u0131’. 1992 y\u0131l\u0131nda Roma’da D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc ve G\u0131da Tar\u0131m \u00d6rg\u00fct\u00fc kat\u0131l\u0131m\u0131 ile d\u00fczenlenen beslenme konferans\u0131nda \u00fcye \u00fclkeler, “Ulusal G\u0131da ve Beslenme Eylem Planlar\u0131’n\u0131 haz\u0131rlamaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131 ve toplumumuzun beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirerek de\u011ferli hocam Prof. Dr. T\u00fcrkan Kutluay Merdol ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda Hacettepe \u00dcniversitesi Beslenme ve Diyetetik B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Temel Sa\u011fl\u0131k Hizmetleriel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile birlikte \u00fclkemiz i\u00e7in beslenme rehberini geli\u015ftirdi. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme a\u00e7\u0131s\u0131ndan k\u0131lavuz niteli\u011findeki bu de\u011ferli bilgileri, ilk defa sizlerle payla\u015faca\u011f\u0131m. Rehber 65 sayfadan olu\u015fuyor. Ancak sizler i\u00e7in kolay uygulanabilecek, ya\u015fam kalitenizi art\u0131racak \u00f6nemli mesajlar\u0131 \u00f6zetlemeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. Besin rehberinin temel amac\u0131; sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 ve hastal\u0131klar\u0131n \u00f6nlenmesi. Beslenme e\u011fitiminde bilincinin nas\u0131l kazand\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 da rehberde ad\u0131m ad\u0131m anlat\u0131l\u0131yor. Neden besin yoncas\u0131? \u00dclkeler beslenme rehberlerini haz\u0131rlarken \u00e7o\u011funlukla besin piramitlerini kullan\u0131r. Piramidin anlam\u0131, tabandaki besinleri daha fazla t\u00fcketmek, yukar\u0131ya \u00e7\u0131kt\u0131k\u00e7a daha az t\u00fcketilecek besinleri belirlemektir. Her \u00fclke kendi yemek al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 ve pi\u015firme ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re piramitte de\u011fi\u015fiklikler yapmaktad\u0131r. \u00dclkemizde besin \u00fcretimi ve beslenme ko\u015fullar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda besinler d\u00f6rt yaprakl\u0131 yonca ile grupland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve bunun daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yonca ne anlama gelmektedir? Yonca \u015fans\u0131, dolay\u0131s\u0131yla mutlulu\u011fu simgelemektedir Yoncan\u0131n yapraklar\u0131 kalp bi\u00e7iminde g\u00f6sterilmi\u015ftir. Bu durum kalp sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sevgiyi anlatmaktad\u0131r. Yaprak \u2018yeterli ve dengeli beslenme’ ve Zeytin dallar\u0131 ile \u00e7evrelenmi\u015ftir. Zeytin dallar\u0131, bar\u0131\u015f\u0131 ve Akdeniz diyetinin \u00f6nemli unsuru olan zeytinya\u011f\u0131n\u0131 temsil etti\u011fi i\u00e7in se\u00e7ilmi\u015ftir. Yoncan\u0131n yapraklar\u0131nda besin gruplar\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00dcst yaprakta T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n yeterli miktarda t\u00fcketmedi\u011fi s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri yer almaktad\u0131r. \u0130kinci grup et-yumurta-kurubaklagil, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc grup sebze ve meyve, son grup ise ekmek ve tah\u0131l\u0131 kaps\u0131yor.\u0130ki Porsiyon S\u00fct \u00dcr\u00fcn\u00fc- S\u00fct \u00fcr\u00fcnleri denilince akl\u0131m\u0131za s\u00fct, yo\u011furt ve peynir \u00e7e\u015fitleri gelmelidir. Bu besinlerden protein, kalsiyum, fosfor, B2 ve B12 vitamini al\u0131nmaktad\u0131r. G\u00fcnl\u00fck olarak yeti\u015fkinler 2 porsiyon, hamileler ve emziren anneler ile menopoz sonras\u0131 d\u00f6nemi ya\u015fayan kad\u0131nlar 3-4 porsiyon s\u00fct veya s\u00fct \u00fcr\u00fcn\u00fc t\u00fcketmelidir. Bir Su barda\u011f\u0131 (200 cc) s\u00fct veya yo\u011furt; 2 su barda\u011f\u0131 ayran ya da 2 kibrit kutusu b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc peynir, bir porsiyon s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcn\u00fcne denktir. Komite, ishal tedavisinde yo\u011furt veya Tuzlu ayran t\u00fcketilmesinin hayat kurtar\u0131c\u0131 oldu\u011funu vurgulamaktad\u0131r. Az ya\u011fl\u0131 veya ya\u011fs\u0131z s\u00fct \u00fcr\u00fcnlerinin tercih edilmesi de uygun g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.- Et ve et yerine ge\u00e7enler deyince, k\u0131rm\u0131z\u0131 et, bal\u0131k, hindi, tavuk etleri, kuru baklagiller, ceviz-f\u0131nd\u0131k ve f\u0131st\u0131k akl\u0131m\u0131za gelmelidir. Bu grup ile bireyler protein, demir, \u00e7inko, magnezyum, B6, B1, B12 ve A Vitamini al\u0131r. Beslenme rehberinde her g\u00fcn, iyi kalitedeki Protein kaynaklar\u0131n\u0131 t\u00fcketmemiz gerekti\u011fi belirtilmektedir. G\u00fcnde en az 4 k\u00f6fte kadar et \u00e7e\u015fidi veya bir tabak kuru baklagil yeme\u011fi t\u00fcketmek, haftada en az iki kez bal\u0131k yemek gerekiyor. Salam, sosis gibi yiyeceklerden vazge\u00e7emeyenler, mutlaka C vitaminin y\u00f6n\u00fcnden zengin domates, portakal, kivi, ye\u015fil biber gibi besinlerle E vitamini i\u00e7eren koyu ye\u015fil yaprakl\u0131 sebzeleri beraber yemeli. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bireyler her g\u00fcn bir yumurta t\u00fcketebilir. Ancak kalp-damar hastal\u0131\u011f\u0131 olanlar\u0131n ya da bu riski ta\u015f\u0131yanlar\u0131n haftada 2 kez yumurta yemesi daha uygun. \u00c7\u00fcnk\u00fc yumurtada bulunan lesitin Maddesi beyin fonksiyonu i\u00e7in \u00f6nemlidir. Ayr\u0131ca yumurtan\u0131n sebze ve tah\u0131llarla beraber t\u00fcketilmesinin, kandaki kolesterol \u00fczerine olumsuz etkisi de yoktur. Et t\u00fcketiminin d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu \u00fclkemizde, protein kayna\u011f\u0131 olan kuru baklagiller haftada 4-5 kez, C vitamininden zengin besinlerle birlikte yenmelidir.- Sebze ve meyveler, y\u00fcksek oranda su ve d\u00fc\u015f\u00fck oranda protein, karbonhidrat ve ya\u011f i\u00e7ermeleri nedeniyle sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenmenin \u00f6nemli par\u00e7as\u0131d\u0131r. Antioksidanlar, bitkisel kimyasallar, diyet lifi gibi yararl\u0131 bile\u015fikleri i\u00e7ermeleri nedeniyle, kronik hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 koruyucu \u00f6zellik ta\u015f\u0131y\u0131p v\u00fccudun zararl\u0131 maddelerden temizlenmesini (detoksifikasyon) sa\u011flamaktad\u0131r. Bu nedenle bir g\u00fcn i\u00e7erisinde mutlaka koyu sar\u0131 (havu\u00e7, patates), koyu ye\u015fil (\u0131spanak, marul, k\u0131v\u0131rc\u0131k, paz\u0131, semizotu) ve ni\u015fastal\u0131 (patates, bezelye) olan sebzeleri t\u00fcketmek gerekir. Mevsimine uygun meyve yemek \u00e7ok sa\u011fl\u0131kl\u0131d\u0131r. Komite, g\u00fcnde 5 porsiyon sebze-meyve yemek gerekti\u011fini bildirmi\u015ftir. Bunun iki porsiyonu ye\u015fil yaprakl\u0131 sebze, portakal, Limon ve Domates olmal\u0131d\u0131r.En \u0130yi Tah\u0131l, Bulgur- Ekmek ve Tah\u0131l \u00fcr\u00fcnleri safla\u015ft\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece B12 d\u0131\u015f\u0131nda b\u00fct\u00fcn B grubu vitaminleri, kompleks karbonhidratlar\u0131, diyet lifini ve bitkisel proteinleri i\u00e7erir. Ayr\u0131ca Tah\u0131llar bir miktar ya\u011f i\u00e7erir ve bu ya\u011f da E vitamininden zengindir. En iyi tah\u0131l kayna\u011f\u0131 \u00fclkemizde de \u00e7ok kullan\u0131lan bulgurdur. Kepe\u011finden ayr\u0131lmam\u0131\u015f makarna, pirin\u00e7, eri\u015fte ve ekmekler de \u00f6nemli kaynaklard\u0131r. Az hareketli ve \u015fi\u015fman bireyler g\u00fcnde 3 ince dilim ekmek (75 g.), \u00e7ok hareketli, zay\u0131f olan bireyler 9 dilim ekmek t\u00fcketebilir. Tah\u0131l \u00fcr\u00fcnleri her g\u00fcn, her \u00f6\u011f\u00fcn al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Protein ve vitamin i\u00e7eri\u011finin art\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in tah\u0131llar, kuru baklagil ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri ile beraber t\u00fcketilmelidir.- V\u00fccudun savunma sisteminin g\u00fc\u00e7lenmesi i\u00e7in tek bir antioksidan \u00f6\u011feden \u00e7ok miktarda almak etki yapmaz. Bunun yerine iki veya \u00fc\u00e7 antioksidan \u00f6\u011fenin al\u0131m\u0131 daha uygundur. Yani v\u00fccudun savunma sistemi ancak beslenmede \u00e7e\u015fitlilik sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 zaman optimal d\u00fczeyde olmaktad\u0131r.- Metabolizman\u0131n d\u00fczenli \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in en az 3 \u00f6\u011f\u00fcn besin t\u00fcketilmesi sa\u011fl\u0131kl\u0131 bulunuyor. \u00d6\u011f\u00fcnler aras\u0131nda 4-5 Saat bulunmal\u0131.- Uzun ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam\u0131n anahtar\u0131, boya uygun v\u00fccut a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131d\u0131r. G\u00fcnl\u00fck enerji al\u0131m\u0131n\u0131n kool\u00fc ve d\u00fczenli fiziksel aktivite yapmak \u00f6nemlidir. Her g\u00fcn 30 Dakikal\u0131k y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yapmak gerekli.- H\u0131zl\u0131 kilo kayb\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc kal\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar i\u00e7in kilo kayb\u0131n\u0131n yava\u015f olmas\u0131 gerekiyor. Komitenin \u00f6nerisi haftada 0,5-1,0 kg zay\u0131flanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde.- Yeme\u011fin lezzetine bakmadan Tuz eklemeyin. \u0130yotlu tuz kullan\u0131n. Komite g\u00fcnde \u00e7eyrek \u00e7ay ka\u015f\u0131\u011f\u0131 iyotlu tuz kullan\u0131m\u0131n\u0131n yeterli olaca\u011f\u0131 kan\u0131s\u0131nda.- Alkol konusunda da \u00f6nemli bir uyar\u0131 var. Alkol\u00fcn sindirim enzimlerini bozdu\u011fu, karaci\u011fer ve beyin \u00fczerinde olumsuz etkileri oldu\u011fu biliniyor. Kalp sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak amac\u0131yla alkol t\u00fcketiminin te\u015fvik edilmemesi gerekti\u011fi vurgulan\u0131yor. E\u011fer alkol t\u00fcketecekseniz g\u00fcnde 2 kadehi ge\u00e7irmeyin. \u0130\u00e7kinizi yemek yerken al\u0131n. B\u00f6ylece alkol\u00fcn emilmesini azaltabilirsiniz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Yonca Diyeti Hacettepe \u00dcniversitesi’nin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkler’e \u00f6zel d\u00f6rt yaprakl\u0131 yonca diyeti: G\u00fcnde iki porsiyon s\u00fct \u00fcr\u00fcn\u00fc, d\u00f6rt k\u00f6fte b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde et \u00e7e\u015fidi, be\u015f porsiyon meyve-sebze ve her \u00f6\u011f\u00fcn bir dilim ekmek.Beslenme piramidine rakip olarak geli\u015ftirilen \u2018d\u00f6rt yaprakl\u0131 yonca’ mutfa\u011f\u0131m\u0131za has \u00f6zellikler ta\u015f\u0131yor.Hacettepe \u00dcniversitesi ve Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131, T\u00fcrklere \u00f6zel beslenme program\u0131 haz\u0131rlad\u0131. Di\u011fer \u00fclkelerin aksine beslenme\u00a0piramidi yerine d\u00f6rt yaprakl\u0131 yoncay\u0131 \u00f6neren komite,[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[229],"tags":[889],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1866"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1866"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1866\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1866"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1866"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1866"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}