\u00c7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131nda ya\u015fanan bir\u00e7ok ruhsal ve davran\u0131\u015fsal problem empatik yakla\u015f\u0131m sayesinde erkenden tan\u0131nabilir ve m\u00fcdahale edilmesi kolayla\u015fabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocuklar ya\u015fad\u0131klar\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 genellikle dolayl\u0131 yoldan, davran\u0131\u015flar\u0131 ve tutumlar\u0131 ile ifade edebilirler.E\u011fer anne ve babalar \u00e7ocuklar\u0131n duygular\u0131na duyarl\u0131 olurlarsa onlardaki de\u011fi\u015fimlerin kayna\u011f\u0131n\u0131 ve neden olan temel duygular\u0131 fark edebilirlerse hem bir\u00e7ok problem hafif d\u00fczeydeyken \u00e7\u00f6z\u00fclebilir hem de a\u011f\u0131rla\u015fma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan problemler fark edilebilir.\u00c7ocuklarda empatik \u00f6zellikler ne zaman geli\u015fmeye ba\u015flar?Duygular\u0131 anlamak insan do\u011fas\u0131na ait en \u00f6nemli \u00f6zelliklerden biridir. Duygular\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131, duygular\u0131n referans al\u0131narak ileti\u015fim kurulmas\u0131 psikolojik olgunla\u015fman\u0131n da en \u00f6nemli kriterlerindendir. \u00c7ocuklar bebeklikten \u00e7\u0131k\u0131p bireyle\u015fmeye ba\u015flad\u0131klar\u0131nda ben ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ay\u0131rd\u0131na vard\u0131klar\u0131nda ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ne hissetti\u011fini daha net olarak anlamaya ve buna g\u00f6re hareket edebilmeye ba\u015flarlar. Bu da yakla\u015f\u0131k iki bu\u00e7uk ya\u015f civar\u0131nda olur. Elbette \u00e7ok daha k\u00fc\u00e7\u00fck bebekken bile annesinin sesinin tonundan, ona dokunu\u015funun niteli\u011finden bile annesinin k\u0131zg\u0131n veya mutlu oldu\u011funu ay\u0131rt edebilirler. Ancak ileti\u015fim i\u00e7inde etkin olarak kullanabilmek anlam\u0131nda empatinin yerle\u015fmesi 3 ya\u015f civar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Empati ayn\u0131 zamanda \u00f6\u011frenilen-\u00f6\u011fretilen bir \u015feydir. Bu anlamda anne-babalar\u0131 ve \u00e7evrelerindeki yeti\u015fkinler taraf\u0131ndan duygular\u0131 anla\u015f\u0131lan, ifade edilen \u00e7ocuklar empatiyi daha kolay \u00f6\u011frenirler.\u00c7\u00fcnk\u00fc empati becerisinin geli\u015fimi i\u00e7in \u00f6ncelikle ki\u015finin kendi duygular\u0131n\u0131n fark\u0131nda olmas\u0131, bu duygular aras\u0131ndaki farklar\u0131 hissedebilmesi \u00f6nemlidir. \u00d6rne\u011fin yeni do\u011fan karde\u015fi nedeniyle yuvaya gitmek istemeyen bir \u00e7ocu\u011fa annesinin bu bir okula uyum problemiymi\u015f gibi yakla\u015fmas\u0131, \u00e7ocu\u011fun agresif tav\u0131rlar\u0131n\u0131 s\u0131radan bir davran\u0131\u015f problemiymi\u015f gibi alg\u0131lamas\u0131 \u00e7ocu\u011fun da kendi duygusunu ay\u0131rd edememesine neden olacakt\u0131r.B\u00f6yle bir durumda annenin “biliyorum, sen de bizimle evde kalmak istiyorsun, hep karde\u015finle vakit ge\u00e7irdi\u011fim i\u00e7in bana k\u0131zg\u0131ns\u0131n” gibi empatik bir yakla\u015f\u0131mda bulunmas\u0131 \u00e7ocu\u011fun da hem duygusunu fark etmesine yard\u0131mc\u0131 olacak hem de olumsuz duygular\u0131n da kabul edilir oldu\u011funu anlamas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.Anne-babalar bu \u00f6zelliklerin geli\u015fmesine nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabilirler?Anne-babalar bebe\u011fin do\u011fdu\u011fu andan itibaren bebe\u011fin duygular\u0131na odaklanmalar\u0131 \u00f6nemlidir. Bebekler dikkatle g\u00f6zlemlendiklerinde a\u011flamalar\u0131n\u0131n bile farkl\u0131 anlamlar i\u00e7erdi\u011fini fark etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bebekle fazla vakit ge\u00e7iren bir ki\u015fi bu fark\u0131 kolayca fark edebilir. 2-3 aydan itibaren bebekler sosyal g\u00fcl\u00fcmsemeye ba\u015flarlar.Y\u00fcz\u00fcne g\u00fclerek bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda bebek size g\u00fclerek tepki vermeye ba\u015flar. Bu d\u00f6nem kendi duygular\u0131n\u0131z\u0131 ona aktarman\u0131n ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 S\u0131cak ve \u015fefkatli bir ileti\u015fim kurabilmenin m\u00fcmk\u00fcn olabildi\u011fi bir d\u00f6nemdir. G\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde g\u00fclmek, a\u011flayarak bir ihtiyac\u0131n\u0131 dile getirdi\u011finde yumu\u015fak bir ses tonu e\u015fli\u011finde ihtiyac\u0131n\u0131 gidermek asl\u0131nda bebe\u011fin de kendi duygular\u0131n\u0131 ileti\u015fim i\u00e7inde kullanmay\u0131 \u00f6\u011frenmesine yard\u0131mc\u0131 olur. A\u011flamas\u0131na bir yan\u0131t alamayan ya da her t\u00fcrl\u00fc a\u011flamas\u0131na ayn\u0131 tepkiyi alan bir bebek bir s\u00fcre sonra her t\u00fcrl\u00fc ihtiyac\u0131n\u0131 ayn\u0131 \u015fekilde ifade etmeye ba\u015flayacakt\u0131r.\u00c7ocuklar biraz daha b\u00fcy\u00fcy\u00fcp yuva \u00e7a\u011f\u0131na geldi\u011finde bir \u00e7ok de\u011fi\u015fik durumda bir \u00e7ok de\u011fi\u015fik tepkiler vermeye ba\u015flarlar. Bunlar aras\u0131ndaki fark\u0131 g\u00f6rmek ve \u00e7ocu\u011fa fark ettirmek de \u00e7ok \u00f6nemlidir. Davran\u0131\u015flar ve bu davran\u0131\u015flar s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan duygular aras\u0131ndaki ton fark\u0131n\u0131 anne-baban\u0131n fark edip \u00e7ocu\u011fa geri bildirim vermesi empatinin geli\u015fmesinde \u00e7ok gereklidir. \u00dcstelik duygular\u0131 anlayan ve geri bildiren bir yakla\u015f\u0131m bir \u00e7ok davran\u0131\u015f probleminin azalmas\u0131na, \u00e7ocuklar\u0131n kendi davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n sorumlulu\u011funu alabilmelerine yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r.\u00c7\u00fcnk\u00fc anne-baba \u00e7ocu\u011fun bu davran\u0131\u015f\u0131yla asl\u0131nda neyi ifade etmek istedi\u011finin \u015fifresini \u00e7\u00f6zmektedir. Oyunca\u011f\u0131n\u0131 tekmeleyen bir \u00e7ocu\u011fa “bug\u00fcn yuvada can\u0131n\u0131 s\u0131kan bir \u015fey olmu\u015f” demek ile “her zaman oyuncaklar\u0131n\u0131 b\u00f6yle h\u0131rpal\u0131yorsun” demek aras\u0131nda \u00e7ocu\u011fun i\u00e7g\u00f6r\u00fc kazanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da b\u00fcy\u00fck farklar vard\u0131r. Yine \u00f6nemli bir konu da anne-babalar\u0131n kendi duygular\u0131n\u0131 ifade etmek konusunda \u00f6rnek olmalar\u0131n\u0131n \u00f6nemidir.Duygular\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k ifade eden, kendi aralar\u0131ndaki ili\u015fkide de hem olumlu hem olumsuz duygular\u0131 uygun bir \u015fekilde dile getirebilen anne-babalar \u00e7ocuklar\u0131na bu konuda model olmaktad\u0131rlar. K\u0131zg\u0131nl\u0131k ve \u00f6fke genelde daha kolay ifade edilen duygulard\u0131r. Ancak do\u011fru bir \u015fekilde ifade edilmezler. \u00c7ocuklara k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n ifade edilmesi agresyon ve yarg\u0131lama i\u00e7erdi\u011finde \u00e7ocuklar da k\u0131zg\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131 bu \u015fekilde ifade etmeyi \u00f6\u011frenirler.Oysa bizi k\u0131zd\u0131ran durumu ve davran\u0131\u015f\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmak ve k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n alt\u0131nda yatan temel duyguyu fark etmek \u00f6nemlidir. \u00d6rne\u011fin engellenmek bizi rahats\u0131z ediyorsa ve engellenme kar\u015f\u0131s\u0131nda uzun s\u00fcre sabretmi\u015fsek bir s\u00fcre sonra bu ciddi bir k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Bu durumda \u00e7ocu\u011funuzun bir davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n sizi engellemi\u015f oldu\u011funu ve bundan rahats\u0131zl\u0131k duydu\u011funuzu s\u00f6ylemek yerine \u00e7ocu\u011funuza \u00f6fkeli bir \u015fekilde ba\u011f\u0131rabilir ve onun ne “laf anlamaz, yaramaz vs” bir \u00e7ocuk oldu\u011funu s\u00f6yleyip agresif davranabilirsiniz.Bu durumda \u00e7ocu\u011funuz da sizi model alacakt\u0131r ve kendisini rahats\u0131z eden her durumda sald\u0131rgan davranacak ve duygular\u0131 anlama konusunda becerisini geli\u015ftiremeyecektir. Ayn\u0131 \u015fekilde olumlu duygular\u0131n da ifade edilmesi \u00f6nemlidir. Toplumumuzda genellikle iyi ve memnun edici \u015feyler pek dile getirilmez.\u00c7ocuklar\u0131n bu tip \u015feyleri do\u011fal olarak “zaten” yapmalar\u0131 beklenir. \u00c7ocu\u011funuzun bir davran\u0131\u015f\u0131 sizi mutlu etti\u011finde bundan duydu\u011funuz sevinci de dile getirmelisiniz. Bu durumda \u00e7ocuk hem kendi olumlu y\u00f6nlerini fark edecek hem de ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hangi durumlarda sevin\u00e7 ve mutluluk hissedece\u011fini anlama f\u0131rsat\u0131 bulacakt\u0131r. Ayr\u0131ca kendi olumlu duygular\u0131n\u0131 gerekli durumlarda kolayca ifade etmeyi \u00f6\u011frenecektir.\u00c7ocu\u011fun Ya\u015fam\u0131nda Empatik D\u00fc\u015f\u00fcnce Neden \u00d6nemlidir?\u00c7ocuklar sosyal ya\u015fam i\u00e7inde yer al\u0131rken kabul etmeyi, uyum sa\u011flamay\u0131, nerede nas\u0131l davranmalar\u0131 gerekti\u011fini \u00f6\u011frenirler. Bu a\u015famalar\u0131n ard\u0131ndan kabul g\u00f6rmeye de ba\u015flarlar. \u00c7ocuk ancak sosyal olarak kabul g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde sosyal ileti\u015fim i\u00e7inde yer alabilir. Kabul g\u00f6rmenin en \u00f6nemli ko\u015fullar\u0131ndan biri de empatidir.Kendi ihtiya\u00e7lar\u0131 ve duygular\u0131 kadar grup i\u00e7indeki di\u011fer bireylerin de duygular\u0131n\u0131 ve ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 fark etmek \u00f6nemlidir.Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n alt\u0131nda yatan duygular\u0131 fark etmek, bu duygular\u0131n hangi tepkilere neden oldu\u011funu anlayabilmek uyum i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir. Empatik d\u00fc\u015f\u00fcnebilen \u00e7ocuklar \u00e7evrelerinde olup bitenleri daha iyi yorumlayabilirler, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n problemlerini daha kolay anlayabilirler ve ili\u015fkileri i\u00e7indeki problemleri daha kolay \u00e7\u00f6zebilirler. Bu \u00f6zellikleri de di\u011fer \u00e7ocuklar taraf\u0131ndan kolayca kabul g\u00f6rmelerini sa\u011flar. Empatik d\u00fc\u015f\u00fcnebilen \u00e7ocuklar kendi duygular\u0131n\u0131n fark\u0131nda olduklar\u0131 ve duygular\u0131n\u0131 da ifade edebilmeyi becerdikleri i\u00e7in ili\u015fkilerinde daha az sorun ya\u015farlar.Aile Ya\u015fam\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde empati neden gereklidir? Hangi sorunlar\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131r?Aile i\u00e7inde zaman zaman sorunlar ve ileti\u015fim problemleri ya\u015fanabilir. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 memnuniyetsizlikler, mutsuzluklar, ba\u015fka fakt\u00f6rlere ba\u011fl\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fanabilir. Aile bireylerinin \u00f6zellikle olumsuz duygular ya\u015fan\u0131rken birbirlerini anlamalar\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. Ki\u015filer ya\u015fad\u0131klar\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lar ve bu s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n do\u011furdu\u011fu duygularla ba\u015f edebilmekte zaman zaman zorlanabilirler. Bu durumda ailenin di\u011fer bireylerinin s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015fayan ki\u015finin duygular\u0131n\u0131 anlamas\u0131 ve bu duygular\u0131 referans alarak hareket etmesi hem ki\u015finin s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 hafifletecek hem de olas\u0131 bir ileti\u015fim \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131racakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc empatinin var olmad\u0131\u011f\u0131 ortamlarda bireylerin tek tek ya\u015fad\u0131klar\u0131 problemler di\u011fer bireylerin yanl\u0131\u015f yorumlamalar\u0131na neden olabilmektedir. Ki\u015finin kendi olumsuz duygular\u0131 nedeniyle ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir problem e\u011fer do\u011fru anla\u015f\u0131lmazsa \u00e7at\u0131\u015fmalara da neden olmaktad\u0131r. Oysa davran\u0131\u015f\u0131n alt\u0131nda yatan duyguyu anlamak ve ki\u015fiye duygusunu anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131za dair bir mesaj vermek hem olas\u0131 bir \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6nleyecek hem de ki\u015finin kendi problemini \u00e7\u00f6zme f\u0131rsat\u0131 elde etmesine yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6zellikle \u00e7ok yo\u011fun duygular ya\u015fan\u0131rken bazen ki\u015filer kendi temel duygular\u0131n\u0131 fark etmekte zorluk ya\u015fayabilirler. Kendisine empatik yakala\u015fan ve duygusunu yans\u0131tan biri oldu\u011funda duygular\u0131 \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnme f\u0131rsat\u0131 bulmak m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.Anne-babalar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131yla ili\u015fkilerinde de empatinin \u00f6nemi b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. \u00d6zellikle disiplin uygulamalar\u0131nda \u00e7ocuktan ne istedi\u011fimizi ve ne istemedi\u011fimizi dile getirirken kendi duygular\u0131m\u0131z\u0131 ifade edebilmek \u00e7ok \u00f6nemlidir. Hangi davran\u0131\u015f\u0131n bizi rahats\u0131z etti\u011fini, bizde hangi duyguyu yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 uygun bir dille ifade etti\u011fimizde \u00e7ocu\u011fumuzda istedi\u011fimiz davran\u0131\u015flar\u0131 g\u00f6rme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z artar. Ayn\u0131 \u015fekilde ho\u015fumuza giden, bizi memnun eden davran\u0131\u015flar\u0131 ifade etti\u011fimizde \u00e7ocu\u011fumuzun bu davran\u0131\u015flar\u0131 peki\u015fecektir.\u00c7ocuklar s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015f\u0131yorken onlar\u0131n s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 anlayabilmek, duygular\u0131n\u0131 fark etmek-yans\u0131tmak ve bu durumu s\u0131radan bir disiplin ve davran\u0131\u015f problemi gibi ele almamak \u00f6nemlidir. Anne-babalar\u0131 taraf\u0131ndan duygular\u0131 anla\u015f\u0131lan \u00e7ocuklar\u0131n ister istemez davran\u0131\u015f problemleri de azalacakt\u0131r. Ayr\u0131ca anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f olma duygusu g\u00fcven geli\u015fimi i\u00e7in de \u00f6nemlidir.\u00c7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131nda ya\u015fanan bir\u00e7ok ruhsal ve davran\u0131\u015fsal problem empatik yakla\u015f\u0131m sayesinde erkenden tan\u0131nabilir ve m\u00fcdahale edilmesi kolayla\u015fabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocuklar ya\u015fad\u0131klar\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 genellikle dolayl\u0131 yoldan, davran\u0131\u015flar\u0131 ve tutumlar\u0131 ile ifade edebilirler. E\u011fer anne ve babalar \u00e7ocuklar\u0131n duygular\u0131na duyarl\u0131 olurlarsa onlardaki de\u011fi\u015fimlerin kayna\u011f\u0131n\u0131 ve neden olan temel duygular\u0131 fark edebilirlerse hem bir\u00e7ok problem hafif d\u00fczeydeyken \u00e7\u00f6z\u00fclebilir hem de a\u011f\u0131rla\u015fma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan problemler fark edilebilir<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00c7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131nda ya\u015fanan bir\u00e7ok ruhsal ve davran\u0131\u015fsal problem empatik yakla\u015f\u0131m sayesinde erkenden tan\u0131nabilir ve m\u00fcdahale edilmesi kolayla\u015fabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocuklar ya\u015fad\u0131klar\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 genellikle dolayl\u0131 yoldan, davran\u0131\u015flar\u0131 ve tutumlar\u0131 ile ifade edebilirler.E\u011fer anne ve babalar \u00e7ocuklar\u0131n duygular\u0131na duyarl\u0131 olurlarsa onlardaki de\u011fi\u015fimlerin kayna\u011f\u0131n\u0131 ve neden olan temel duygular\u0131 fark edebilirlerse hem bir\u00e7ok problem hafif d\u00fczeydeyken \u00e7\u00f6z\u00fclebilir hem de a\u011f\u0131rla\u015fma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan problemler fark[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[229],"tags":[1535],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2522"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2522"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2522\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2522"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2522"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2522"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}