\u00c7ocuklar\u0131n zeka geli\u015fimini etkileyen en \u00f6nemli fakt\u00f6r genetik miras olmakla beraber hamilelik ko\u015fullar\u0131, sosyal \u00e7evre ve \u00e7ocukla duygusal etkile\u015fim gibi fakt\u00f6rlerin de zihinsel geli\u015fimi etkileyebildi\u011fi bilinmektedir.Zeka asl\u0131nda tek bir kavram de\u011fildir. Zekay\u0131 olu\u015fturan alt yeteneklere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu yeteneklerin do\u011fu\u015ftan getirilen yeteneklerin yan\u0131 s\u0131ra sonradan kazan\u0131lm\u0131\u015f, gerek \u00e7ocu\u011fun kendi \u00e7abas\u0131yla edindi\u011fi, gerekse \u00e7evresel uyaranlar\u0131n etkisiyle kazand\u0131\u011f\u0131 bilgi ve becerileri de i\u00e7erdi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Zihinsel beceriler \u00e7ocu\u011fun \u00e7evresine uyumunu kolayla\u015ft\u0131ran, bilgiye ula\u015fmay\u0131 ve bu bilgiyi gerekti\u011fi zaman kullanabilme esnekli\u011fi sa\u011flayan becerilerdir.\u00c7evresel ko\u015fullar, anne-baba tutumu ve \u00e7ocukla kurulan duygusal etkile\u015fim sayesinde \u00e7ocu\u011fun var olan zeka potansiyelini rahat\u00e7a kullanabilmesi ve zenginle\u015ftirmesi sa\u011flanabilir. Elbette ki do\u011fu\u015ftan yetersiz bir zeka potansiyeli ile d\u00fcnyaya gelen bir \u00e7ocu\u011fun sadece \u00e7evresel ko\u015fullar\u0131n etkisiyle zeka kapasitesinin artabilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir ama uygun ortam sa\u011fland\u0131\u011f\u0131nda her \u00e7ocu\u011fun var olan potansiyelini en verimli \u015fekilde kullanabilmesini sa\u011flamak m\u00fcmk\u00fcn olabilmektedir.Hamileli\u011fe ba\u015flang\u0131\u00e7 ko\u015fullar\u0131Anne-baban\u0131n bir bebe\u011fe sahip olmaya nas\u0131l karar verdikleri, bebe\u011fin ne kadar istendi\u011fi, cinsiyetiyle ilgili beklentiler ve bu d\u00f6nemdeki anne ve baban\u0131n duygusal haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 \u00e7ocu\u011fun ki\u015fili\u011finin de olu\u015fumunda etkili fakt\u00f6rlerdir. En ba\u015f\u0131ndan itibaren istenen ve keyifle beklenen bebekler hem anne karn\u0131nda gerekli ilk duygusal etkile\u015fim konusunda \u015fansl\u0131d\u0131rlar hem de d\u00fcnyaya geldikleri andan itibaren annelerinin kendileriyle kurduklar\u0131 S\u0131cak, yak\u0131n ve sevecen ili\u015fki tarz\u0131 sayesinde daha g\u00fcvende hissederler ve bu onlar\u0131n temel g\u00fcven duygular\u0131n\u0131n olu\u015fumunda ilk \u00f6nemli ad\u0131md\u0131r. Tam tersi olarak istenmeden olu\u015fan hamilelikler, huzursuz hamilelik ko\u015fullar\u0131 ve mutsuz evlilikler yine annenin bebe\u011fine olan tavr\u0131n\u0131 ister istemez etkilemektedir. Bebekle hem hamilelik s\u0131ras\u0131nda hem de yeni do\u011fan d\u00f6neminde yeterli, S\u0131cak etkile\u015fimi kuramam\u0131\u015f annelerin bebeklerinin d\u0131\u015f d\u00fcnya ile ili\u015fkilerinde daha g\u00fcvensiz, pasif ve \u00e7aresiz hissettikleri de bilinmektedir.\u0130lk 3 y\u0131lda anne-\u00e7ocuk ili\u015fkisinin \u00f6nemiBebek do\u011fdu\u011fu andan itibaren annesi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla d\u0131\u015f d\u00fcnyay\u0131 tan\u0131maya ba\u015flar. A\u011flayarak ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ifade eder ve baz\u0131 do\u011fal refleksleri sayesinde bu ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lar. \u00d6zellikle bebeklik d\u00f6neminde t\u00fcm ihtiya\u00e7lar\u0131 anne kar\u015f\u0131lamaktad\u0131r. Ayn\u0131 ki\u015finin d\u00fczenli, s\u00fcrekli s\u0131cak ilgisini fark eden bebek bu d\u00f6nemdeki ba\u011flanma ihtiyac\u0131n\u0131 da kar\u015f\u0131lamakta ve bunun rahatl\u0131\u011f\u0131yla t\u00fcm becerilerini geli\u015ftirebilme f\u0131rsat\u0131 bulmaktad\u0131r.Bu d\u00f6nemde bebe\u011fin zihinsel geli\u015fimi \u00e7ok h\u0131zl\u0131 olmaktad\u0131r. Alg\u0131n\u0131n, motor geli\u015fimin, dil geli\u015fiminin yan\u0131 s\u0131ra duygusal geli\u015fimin de t\u00fcm geli\u015fim alanlar\u0131n\u0131 etkileyici bir \u00f6zelli\u011fi vard\u0131r. Bu nedenle ilk 3 y\u0131lda anne ile yeterli duygusal ili\u015fkiyi kurmak hem \u00e7ocu\u011fun zeka geli\u015fimini olumlu y\u00f6nde etkileyecek hem de sosyal uyum yetene\u011fini geli\u015ftirecektir.Sosyal geli\u015fimin \u00f6nemiBebeklerin sosyalle\u015fmesinde ailenin \u00f6nemi b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Yakla\u015f\u0131k 2 Ay civar\u0131nda bebekler kendilerine g\u00fcl\u00fcmsendi\u011finde bunu g\u00fcl\u00fcmsemeyle yan\u0131tlayabilirler. Yani bebek neredeyse do\u011fdu\u011fu andan itibaren d\u0131\u015f d\u00fcnya ile ve \u00e7evresindeki insanlarla etkile\u015fim halindedir. Bebekle ne kadar \u00e7ok ilgilenilirse ve ne kadar \u00e7ok de\u011fi\u015fik sosyal ortam i\u00e7inde bulundurulursa o da o derece sosyal ortamlara al\u0131\u015f\u0131k hale gelebilir. \u00d6\u011frendi\u011fi bir beceriyi ve bilgiyi daha \u00e7ok ba\u015fka insanlarla etkile\u015fim halindeyken peki\u015ftirir veya model alma yoluyla \u00f6\u011frenir.Kendi bilgi seviyesini, becerilerini ve farkl\u0131 y\u00f6nlerini ba\u015fka insanlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla fark eder ve sosyal ortamlarda kendini ifade f\u0131rsat\u0131 bulabilir. \u00c7ocuk b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e, becerilerini geli\u015ftirebilece\u011fi ve kendini de\u011fi\u015fik \u015fekillerde ifade edebilece\u011fi de\u011fi\u015fik sosyal ortamlar\u0131n i\u00e7inde bulunmas\u0131 \u00f6nem kazan\u0131r. Bu sayede s\u00fcrekli kendini geli\u015ftirmeyi \u00f6\u011frenir ve kendi farkl\u0131 y\u00f6nlerini fark etme f\u0131rsat\u0131 bulur. De\u011fi\u015fik sosyal ortamlar var olan zeka potansiyelinin kullan\u0131labilmesini ve becerilerin geli\u015ftirilerek sosyal a\u00e7\u0131dan kabul g\u00f6r\u00fcr bir \u015fekle d\u00f6n\u00fc\u015fmesini tetikleyici olmaktad\u0131r.Sosyalle\u015fmede ve entelekt\u00fcel olmada model alman\u0131n \u00f6nemiModel alarak (taklit yoluyla) \u00f6\u011frenme en etkili \u00f6\u011frenme bi\u00e7imlerinden biridir. \u00c7ocuklar \u00f6zellikle sosyal ileti\u015fim bi\u00e7imini ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u00e7evrelerindeki yeti\u015fkinleri model alarak \u00f6\u011frenirler. Ergenlik d\u00f6nemine do\u011fru ise ya\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131 model alma \u00f6nem kazan\u0131r. Sosyal ili\u015fkilere \u00f6nem veren, g\u00fcnl\u00fck rutin ihtiya\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kendini geli\u015ftirmeye f\u0131rsat yaratan, de\u011fi\u015fik aktiviteler ve u\u011fra\u015flar i\u00e7inde olabilen ailelerde \u00e7ocuklar\u0131n da \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc olmaya e\u011filimli olduklar\u0131 ve kendilerini geli\u015ftirmek y\u00f6n\u00fcnde istekli olduklar\u0131 bilinmektedir.Ailelerin bo\u015f zamanlar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 \u00e7ocuklar\u0131 taraf\u0131ndan da taklit edilmektedir. \u00d6rne\u011fin t\u00fcm gece boyunca Televizyon izlenen ailelerde ister istemez \u00e7ocuklar da Televizyona d\u00fc\u015fk\u00fcn olmaktad\u0131rlar. Ya da benzer \u015fekilde d\u00fczenli g\u00fcnl\u00fck gazete okunan evlerde \u00e7ocuklar\u0131n da gazete ve dergi okumaya hevesli ve merakl\u0131 olduklar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Hafta sonlar\u0131nda \u00e7ocu\u011funuzu sinemaya veya tiyatroya g\u00f6t\u00fcrmeye te\u015fvik etmek ile t\u00fcm bo\u015f zamanlarda sadece al\u0131\u015fveri\u015f yapmak aras\u0131nda fark olmaktad\u0131r.Belli bir ya\u015fa gelmi\u015f, i\u015fi, d\u00fczeni olan ki\u015filerin kendilerini geli\u015ftirmek, yeni bilgiler edinmeye hevesli olmak y\u00f6n\u00fcndeki tav\u0131rlar\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 da etkilemekte, bilgi kazan\u0131m\u0131n\u0131n ve bu bilgileri hayata ge\u00e7irmenin keyfini \u00f6\u011frenmelerini sa\u011flamaktad\u0131r. Oysa g\u00fcnl\u00fck rutinlerin d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir de\u011fi\u015fiklik yapmayan, var olan bilgi ve becerileriyle yetinmeye \u00e7al\u0131\u015fan anne-babalar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in de var olanla yetinmek konusunda \u00f6rnek olu\u015fturduklar\u0131 unutulmamal\u0131d\u0131r.Anne-babalara \u00f6neriler <\/p>\n
Hamilelik d\u00f6neminden itibaren \u00e7ocu\u011funuzla duygusal ili\u015fki kurmaya \u00f6zen g\u00f6sterin. Onun d\u00fcnyaya geli\u015fine haz\u0131rlanmak onunla ili\u015fki kurman\u0131z\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla her t\u00fcrl\u00fc geli\u015fimine f\u0131rsat vermenizi sa\u011flayacakt\u0131r.Zekan\u0131n de\u011fi\u015fmez olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmay\u0131n. Zekay\u0131 olu\u015fturan bir \u00e7ok yetene\u011fi geli\u015ftirmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00c7ocu\u011funuza ne kadar bol \u00e7evresel uyaran sunarsan\u0131z \u00e7ocu\u011funuz da o derece kendini geli\u015ftirme f\u0131rsat\u0131 bulacakt\u0131r.Her \u00e7ocu\u011fun zeka yap\u0131s\u0131 birbirinden farkl\u0131d\u0131r. \u00c7ocu\u011funuzu iyi tan\u0131rsan\u0131z, onun geli\u015fmeye elveri\u015fli y\u00f6nlerini bulursan\u0131z onu y\u00f6nlendirmeniz daha kolay olacakt\u0131r. Bazen \u00e7ocuklar daha yetersiz olduklar\u0131 konularda daha az \u00e7aba sarfederler. Bunu fark etmek \u00f6nemlidir. Bu durumda yetenekli oldu\u011fu alanlar\u0131 desteklemek kadar, daha az yetenekli oldu\u011fu alanlar\u0131 geli\u015ftirmek i\u00e7in \u00f6nlemler almak da \u00f6nemli olmaktad\u0131r.\u00c7ocu\u011funuzu sosyalle\u015ftirecek ortamlar haz\u0131rlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n ve onun ba\u015fka insanlarla ili\u015fki kurmas\u0131n\u0131 destekleyici olun. \u00c7ocu\u011funuzun ilgi duydu\u011fu alanlar\u0131 ke\u015ffedip bu alanlarla ilgili aktiviteler i\u00e7inde olmas\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131n. Bu hem becerilerini, hem kendine g\u00fcvenini geli\u015ftirecek hem de sosyal geli\u015fimine yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r. Bu tarz sosyal ortamlar \u00e7ocuklar\u0131n kendilerini rahat\u00e7a ifade edebilmelerini, bir grubun par\u00e7as\u0131 olmay\u0131 \u00f6\u011frenmelerini, sosyal kurallar\u0131 \u00f6\u011frenip uygulayabilmelerini, kurala uyduklar\u0131nda kabul g\u00f6receklerini \u00f6\u011frenmelerini sa\u011flamaktad\u0131r. \u00c7ocuk girdi\u011fi sosyal ortamlarda uyumlu olmay\u0131 ve bu uyumla mutlu olmay\u0131 \u00f6\u011frenirse var olan becerilerini, yeteneklerini de daha rahat\u00e7a ortaya koyabilecektir.\u00c7ocu\u011fa g\u00fcven kazand\u0131rmak belki de bir anne-baban\u0131n \u00e7ocu\u011funa verebilece\u011fi en \u00f6nemli, en de\u011ferli \u015feydir. G\u00fcvenin temelinde ilgi ve sevgi yatar. \u0130lgi ve sevgiyle b\u00fcy\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f ama bunun yan\u0131 s\u0131ra kendi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak konusunda desteklenmi\u015f, kendi ayaklar\u0131 \u00fczerinde durabilen bir \u00e7ocuk yeti\u015ftirmek y\u00f6n\u00fcnde \u00e7aba g\u00f6steren bir anne-baba olmaya \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131s\u0131n\u0131z. Bazen ilgi ve sevgi fazla koruma ile kar\u0131\u015fabilmektedir. Fazla korumak ise \u00e7ocuklar\u0131n bir \u00e7ok becerisinin geli\u015fmesini engelleyici olabilmektedir.<\/p>\n
Buradaki temel prensip \u00e7ocuk bir beceriyi \u00f6\u011frendi\u011fi andan itibaren o i\u015fi art\u0131k kendisinin yapmas\u0131 gereklili\u011fidir. \u00d6rne\u011fin ka\u015f\u0131k-\u00e7atal tutmay\u0131 \u00f6\u011frenen bir \u00e7ocuk art\u0131k kendi ba\u015f\u0131na yemek yemeye ba\u015flamal\u0131d\u0131r. Kendi ba\u015f\u0131na yeme becerisi oldu\u011fu halde anne-baba taraf\u0131ndan yedirilen bir \u00e7ocu\u011fun bir \u00e7ok konuda kendine g\u00fcveni geli\u015fmeyecektir. G\u00fcven ancak yapabildi\u011fini fark etti\u011fi durumlarda geli\u015fen bir duygudur. \u00c7ocuk anneden g\u00fcvenle ayr\u0131l\u0131p ba\u015fka ortamlarda kendine yetebilecek g\u00fcveni kazand\u0131\u011f\u0131nda hem sosyal y\u00f6nden geli\u015fecektir hem de her alanda geli\u015fmek i\u00e7in f\u0131rsat bulacakt\u0131r.Al\u0131\u015fkanl\u0131k kazand\u0131rmada model alman\u0131n \u00f6nemi bilinmektedir. \u00c7ocu\u011funuza kazand\u0131rmak istedi\u011finiz t\u00fcm al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 \u00f6nce kendinizin kazanman\u0131z ve ona bu konularda \u00f6rnek olman\u0131z gerekmektedir. Okumak, bilgi kazanmak, kenedinizi geli\u015ftirmek, sanatsal, entelekt\u00fcel faaliyetlerin i\u00e7inde olmak gibi al\u0131\u015fkanl\u0131klar ve ya\u015fam tarz\u0131n\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z taraf\u0131ndan da \u00f6rnek al\u0131nacakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin \u00e7ocu\u011funuza ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z oyuncak say\u0131s\u0131 kadar kitap ve dergi almay\u0131 da al\u0131\u015fkanl\u0131k haline getirirseniz \u00e7ocu\u011funuzu daha \u00e7ok okumaya te\u015fvik etmi\u015f olursunuz<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00c7ocuklar\u0131n zeka geli\u015fimini etkileyen en \u00f6nemli fakt\u00f6r genetik miras olmakla beraber hamilelik ko\u015fullar\u0131, sosyal \u00e7evre ve \u00e7ocukla duygusal etkile\u015fim gibi fakt\u00f6rlerin de zihinsel geli\u015fimi etkileyebildi\u011fi bilinmektedir.Zeka asl\u0131nda tek bir kavram de\u011fildir. Zekay\u0131 olu\u015fturan alt yeteneklere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu yeteneklerin do\u011fu\u015ftan getirilen yeteneklerin yan\u0131 s\u0131ra sonradan kazan\u0131lm\u0131\u015f, gerek \u00e7ocu\u011fun kendi \u00e7abas\u0131yla edindi\u011fi, gerekse \u00e7evresel uyaranlar\u0131n etkisiyle kazand\u0131\u011f\u0131 bilgi ve becerileri de i\u00e7erdi\u011fi[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[229],"tags":[1553,1554],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2539"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2539"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2539\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2539"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2539"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2539"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}