KORKULARBilinmeyen \u015feyler korkutucudur. \u00d6zellikle anne babadan ayr\u0131 kalmak k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flarda \u00e7ocukta korku yarat\u0131r. Anne babalar bilmeyerek \u00e7ocuklar\u0131nda korkular olu\u015ftururlar. Anne \u00e7ocu\u011funun yaramazl\u0131k yapmas\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in “yaramazl\u0131k yaparsan b\u0131rak\u0131r seni dilenciye veririm” \u015feklinde korkutmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.\u00c7ocuklar i\u00e7in en dayan\u0131lmaz korku anne babadan ayr\u0131 kalmakt\u0131r. 4 ile 6 ya\u015f aras\u0131nda korkular \u00e7ok fazlad\u0131r.\u00c7ocuklar anne babalar\u0131n\u0131n veya b\u00fcy\u00fcklerinin uslu dursunlar diye uydurduklar\u0131 \u015feylerin ger\u00e7ek oldu\u011funa inan\u0131rlar. B\u00fcy\u00fckler korkuyu bir disiplin arac\u0131 olarak kullanmaktad\u0131rlar. Anne babalar veya b\u00fcy\u00fckler yaramazl\u0131k yapan, uyumayan \u00e7ocu\u011fu “\u00f6c\u00fc gelir” diye korkuturlar. Ancak bu kolay bir yoldur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunu duyan \u00e7ocu\u011fun hemen sesi kesilmektedir.Hatta korkutman\u0131n d\u00f6vmekten daha fazla yapt\u0131r\u0131m g\u00fcc\u00fc vard\u0131r. \u00d6zellikle doktorla korkutulan \u00e7ocuklar hastaland\u0131klar\u0131nda anne baba \u00e7ok zorlan\u0131r. Yeme\u011fini yemeyen \u00e7ocu\u011fa “\u015fimdi ila\u00e7 veririm” \u015feklinde yap\u0131lan korkutma ise ila\u00e7 almas\u0131 gerekti\u011finde a\u015f\u0131lmaz sorunlar yarat\u0131r. \u00d6rne\u011fin, i\u011fneci veya hem\u015fireyle korkutulan \u00e7ocuklar a\u015f\u0131 olacaklar\u0131nda \u00e7ok korkarlar, tepki g\u00f6sterirler. Bir ba\u015fka sorun yaratan korku da s\u00fcnnet\u00e7i korkusudurEn k\u00fc\u00e7\u00fck \u015feyden korkan, pani\u011fe kap\u0131lan, kendine g\u00fcvenini kaybeden anne babalar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 da onlara benzerler. Anne bazen \u00e7ocuklar\u0131n pe\u015finde “aman d\u00fc\u015fecek”, “hastalanacak”, “dayak yiyecek” \u015feklinde d\u00fc\u015f\u00fcncelerle \u00e7ocu\u011fu k\u0131s\u0131tlar, engeller, a\u015f\u0131r\u0131 koruyucu, kollay\u0131c\u0131 tutuma girer. \u00c7ocu\u011fu \u00e7evrenin, insanlar\u0131n tehlikeli oldu\u011funa inand\u0131r\u0131r. \u00c7ocuk fazla korundu\u011fu i\u00e7in beceriksiz ve p\u0131s\u0131r\u0131k hale gelir.Bazen de korkutma Tanr\u0131’y\u0131 i\u015fin i\u00e7ine kar\u0131\u015ft\u0131rarak olur: “Tanr\u0131 seni cezaland\u0131racak” gibi s\u00f6zler, \u00e7ocuk Tanr\u0131’y\u0131 kafas\u0131nda nas\u0131l canland\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 bilmedi\u011fi i\u00e7in, onda daha fazla korku geli\u015ftirir.Bir de duruma ba\u011fl\u0131 olan korkular vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin eve h\u0131rs\u0131z girmesi, \u00e7ocu\u011fun kaza ge\u00e7irmesi gibi durumlar, \u00e7ocukta korku durumlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r. B\u00f6yle durumlarda \u00e7ocu\u011fun korkusu dinlenilmeli, ciddiye al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Annenin a\u015f\u0131r\u0131 koruyucu ve kollay\u0131c\u0131 tutumundan vazge\u00e7ebilmesi i\u00e7in bir \u00e7ocuk psikolo\u011fundan yard\u0131m al\u0131nmal\u0131d\u0131r.GECE KORKULARI4-6 ya\u015flar\u0131 aras\u0131nda \u00e7ocuklar korkulu R\u00fcyalar g\u00f6r\u00fcrler. Bu gibi durumlarda \u00e7ocuk anne baban\u0131n odas\u0131na gelir ve onlarla yatmak ister. Bu durumda \u00e7ocu\u011fu azarlamak, k\u0131zmak sak\u0131ncal\u0131d\u0131r. \u00c7ocu\u011fu al\u0131p odas\u0131na g\u00f6t\u00fcrmek ve dal\u0131ncaya kadar birlikte kalmak onu sakinle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmak g\u00f6rd\u00fcklerinin ger\u00e7ek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatmak uygun olacakt\u0131r.\u00c7ocuk anne baban\u0131n cinsel ili\u015fkisine tan\u0131k olmu\u015f ise, bunu annesinin sald\u0131r\u0131ya u\u011framas\u0131 \u015feklinde yorumlayabilir. Bu olaydan dolay\u0131 ya annesini korumak i\u00e7in ya da bu olay\u0131n yeniden olmamas\u0131 i\u00e7in annesiyle yatmak ister. Uykuya dalmak istemez ya da anne baban\u0131n b\u00fcy\u00fck kavgalar\u0131na \u015fahit olmu\u015f \u00e7ocukta “e\u011fer uyursam yine kavga ederler, ben \u00f6nleyemem” \u015feklinde bir d\u00fc\u015f\u00fcnce geli\u015fir. B\u00f6yle durumlarda \u00e7ocu\u011fa k\u0131zmamak uykuya dal\u0131ncaya kadar yan\u0131nda yatmak, sakin ve sevecen davranmak uygundur.OKUL KORKUSUBu sorun, \u00e7ocuk ilkokula ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fi gibi okulun herhangi bir d\u00f6neminde de g\u00f6r\u00fclebilir. Hatta yuvaya ba\u015flayan \u00e7ocuklarda da g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00c7ocuk anneye adeta yap\u0131\u015f\u0131r, onu bir t\u00fcrl\u00fc b\u0131rakmak istemez, a\u011flar, h\u0131r\u00e7\u0131nla\u015f\u0131r. Annenin yan\u0131nda kalmas\u0131n\u0131 istedi\u011finden anne g\u00fcnlerce, s\u0131n\u0131fta \u00e7ocu\u011fun yan\u0131nda oturur.Ya da \u00e7ocuk birden bire okula gitmek istemez; zorlan\u0131rsa, midesi bulan\u0131r, kusar, zorlamalara direnir. Yoldan veya okuldan d\u00f6ner gelir. Ne\u015fesizle\u015fir, uykusu bozulur, i\u015ftah\u0131 kesilir. \u00d6devlere ilgisi kalmaz. Her sabah somatik bir belirti ortaya \u00e7\u0131kart\u0131r. \u00d6rne\u011fin, ba\u015f\u0131, karn\u0131 a\u011fr\u0131r veya bulant\u0131s\u0131 olur, ate\u015fi y\u00fckselir, hatta kusar. Evde rahatt\u0131r. A\u011f\u0131r vakalarda ise \u00e7ocuk evde bile huzursuzdur. Bunun kayna\u011f\u0131 genellikle anneden ayr\u0131lma korkusudur. Okul korkusu g\u00f6r\u00fclen \u00e7ocuklar genellikle uslu, sessiz, uyumlu, anneye a\u015f\u0131r\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131rlar. B\u00f6yle durumlarda dayak ve korkutmalar sonu\u00e7 vermez. Bu korku ortaokulda, lisede de g\u00f6r\u00fclebilir.Anne babalar okul korkusu g\u00f6steren \u00e7ocu\u011fu okuldan uzak tutmamal\u0131d\u0131rlar. Evde kal\u0131\u015f uzad\u0131k\u00e7a okula d\u00f6n\u00fc\u015f g\u00fc\u00e7le\u015fir. Anne baba kararl\u0131 ve tutarl\u0131 davranmaya \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. \u00d6\u011fretmene durum anlat\u0131lmal\u0131, i\u015fbirli\u011fi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. \u00c7ocuk s\u0131n\u0131fa girmese de okula gitmeli, bah\u00e7ede dola\u015fmal\u0131d\u0131r. \u00c7ocu\u011fun korkusu ciddiye al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Okula g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesi \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn yar\u0131s\u0131 demektir. Birka\u00e7 G\u00fcnde d\u00fczelmiyorsa gecikmeden bir psikolo\u011fa gidilmelidir.KEKEMEL\u0130KKekemelik, ses, hece ve s\u00f6zc\u00fcklerin tekrar\u0131, uzat\u0131lmas\u0131 ya da konu\u015fman\u0131n ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 kesen, duraklamalar \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kan, bir konu\u015fma bozuklu\u011fudur. Psikolojik sorunlar yo\u011fun oldu\u011funda ve stresli ortamlarda artar. Konu\u015fma h\u0131z\u0131 yava\u015f veya h\u0131zl\u0131 olabilir. \u015eark\u0131 s\u00f6ylerken ve \u015fiir okurken g\u00f6r\u00fclmez. A\u011f\u0131r durumlarda v\u00fccut, el kol hareketleri konu\u015fmaya e\u015flik eder.Genellikle 12 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce, \u00e7o\u011funlukla da 2-7 ya\u015flar\u0131 aras\u0131nda ba\u015flar. Belli bir ya\u015fa kadar d\u00fczg\u00fcn konu\u015fan \u00e7ocuk birden tutulur. \u00d6nceleri belli s\u00f6zc\u00fcklerde, daha sonra her s\u00f6zc\u00fckte tak\u0131l\u0131r. Kekemelere uygulanan fiziki tekniklerde konu\u015fma ile ilgili organlarda bozukluk saptanamam\u0131\u015ft\u0131r.Kekemelik genellikle erkek \u00e7ocuklarda, k\u0131zlardan d\u00f6rt-be\u015f kat fazla g\u00f6r\u00fclmektedir. Kekeleyen \u00e7ocu\u011fun Aile \u00fcyeleri ve yak\u0131nlar\u0131 aras\u0131nda da kekemeli\u011fe rastlama olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksektir. Olu\u015f nedeni tam olarak bilinmemektedir. \u00c7ok etkenli bir bozukluktur. Ailesel, genetik bir yatk\u0131nl\u0131ktan bahsedilmektedir. Baz\u0131 anne babalar \u00e7ocu\u011fa k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015fta d\u00fczen, temizlik ve terbiye konular\u0131nda kat\u0131 disiplin uygulam\u0131\u015flard\u0131r. Bu anne baban\u0131n \u00e7ocuktan beklentileri \u00e7ok y\u00fcksektir.\u00c7ocu\u011fu a\u015f\u0131r\u0131 denetim alt\u0131nda tutarlar. Konu\u015fmas\u0131na s\u00fcrekli m\u00fcdahale ederler. L\u00fctfensiz konu\u015fmas\u0131n\u0131 istemezler. Bu durumun \u00e7ocu\u011fun konu\u015fmas\u0131n\u0131 engelleyebildi\u011fi ve konu\u015fmada duraksamalara sebep olabildi\u011fi ifade edilmektedir.Bir ba\u015fka g\u00f6r\u00fc\u015f de konu\u015fman\u0131n beyinde yetersiz lateralize oldu\u011fu; daha \u00e7ok her iki hemisferde de temsil edili\u015finden ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 \u015feklindedir.Kekemeli\u011fi ba\u015flatan en b\u00fcy\u00fck nedenin korku oldu\u011funu belirtebiliriz.Kekemelik \u00e7ocu\u011fun toplumsal uyumunu aksat\u0131r. Konu\u015fmaktan \u00e7ekinir, kekeleyece\u011fi korkusuna devaml\u0131 sahiptir. \u00c7ekingenlik, utanga\u00e7l\u0131k, g\u00fcvensizlik gibi ek belirtiler geli\u015fir. Bu durum \u00e7ocu\u011fun arkada\u015f ili\u015fkilerini ve okul ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 etkiler.2-3,5 ya\u015flar aras\u0131nda ba\u015flayan kekemelik genellikle ge\u00e7icidir. Bu ya\u015flarda \u00e7ocukta d\u00fc\u015f\u00fcnme h\u0131z\u0131 konu\u015fma h\u0131z\u0131n\u0131 ge\u00e7ti\u011finden ya da yetersiz konu\u015fma ile d\u00fc\u015f\u00fcnce ifade edilemedi\u011finden fizyolojik kekemelik ortaya \u00e7\u0131kar. Erken ya\u015fta ba\u015flayan ge\u00e7ici kekemelik durumunda aile \u00e7ocu\u011fa d\u00fczg\u00fcn konu\u015fmas\u0131 i\u00e7in bask\u0131 yapmamal\u0131, \u00e7ocu\u011fun konu\u015fmas\u0131na dikkat \u00e7ekilmemelidir.Hafif vakalarda d\u00fczelme %50 ile % 80 aras\u0131ndad\u0131r. Ergenlik d\u00f6neminde ge\u00e7ebilece\u011fini vurgulayan ara\u015ft\u0131rmalar vard\u0131r.Anne baban\u0131n dayaktan, korkutucu tepkilerden sak\u0131nmas\u0131 uygun olur. Aile \u00e7ocu\u011fun konu\u015fmas\u0131na s\u00fcrekli kar\u0131\u015fmalar ve d\u00fczeltmeler yapmamal\u0131d\u0131r. Anne baba sab\u0131rs\u0131z ve \u00fczg\u00fcn bir tav\u0131r i\u00e7ine girmemelidir. \u00c7ocu\u011fun tedirginli\u011fini azalt\u0131c\u0131 \u00f6nlemler almal\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 titiz, d\u00fczenli, denetimci ve kuralc\u0131 tutum gev\u015fetilmelidir.Kekemelik ba\u015flar ba\u015flamaz bir psikoloji merkezine gidilmesi uygun olur. \u00c7ocu\u011fun ruhsal sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesi. kekemeli\u011fin yer etmeden ge\u00e7mesini sa\u011flayabilir. Kekemelik tedavisinde ama\u00e7, kekemelikle birlikte \u00e7ocu\u011fun ruhsal durumunun da d\u00fczeltilmesidir. Yani tedavinin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde amac\u0131 benlik sayg\u0131s\u0131n\u0131n korunmas\u0131d\u0131r.Konu\u015fma tedavisi, uzmanlar\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Alt\u0131\u00adyedi ya\u015f\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00e7ocuklar bu tedaviden kolay yararlan\u0131rlar.T\u0130KLERKaslarda beliren, irade d\u0131\u015f\u0131 aral\u0131kl\u0131 kas\u0131lmalard\u0131r. En \u00e7ok y\u00fcz kaslar\u0131nda g\u00f6r\u00fclur. Tik yer ve bi\u00e7im de\u011fi\u015ftirebilir. \u00d6rne\u011fin, g\u00f6z, ba\u015f sallama gibi. 6-7 ya\u015flar\u0131nda s\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.Tik erkek \u00e7ocuklar\u0131nda daha \u00e7ok g\u00f6r\u00fclen bir gerginlik belirtisidir. Genel gerginli\u011fin, belli bir kas\u0131n kas\u0131lmas\u0131yla d\u0131\u015far\u0131 vurulmas\u0131 olarak yorumlan\u0131r. Kekemelik gibi tikler de \u00e7ocu\u011fun duygusal durumuyla ili\u015fkilidirler. Ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 korku, heyecan ve \u00fcrkme yaratan olaylar\u0131 izler. S\u0131k olarak alt\u0131 ya\u015f\u0131ndan sonra ba\u015flarlar. Tikin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 \u00e7ocuklar, genellikle tedirgin, kayg\u0131l\u0131 ve gergindirler. Genellikle bu \u00e7ocuklar\u0131n anne babalar\u0131nda titiz, kuralc\u0131 ki\u015filik \u00f6zellikleri g\u00f6zlenebilmektedir.\u00c7ocu\u011fun yorgun, heyecanl\u0131, s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 oldu\u011fu durumlarda ortaya \u00e7\u0131kan tiklere, \u00e7ocu\u011fun dikkati \u00e7ekilmelidir. Tiklerin \u00e7o\u011fu ge\u00e7icidir. Tik g\u00f6r\u00fcl\u00fcr g\u00f6r\u00fclmez, vakit ge\u00e7irmeden bir \u00e7ocuk psikologuna dan\u0131\u015fmak yararl\u0131 olur. B\u00f6yle durumlarda \u00e7ocu\u011fu tedirgin eden nedenlerin bulunmas\u0131 ve durumun d\u00fczeltilmesi gereklidir..YATA\u011eINI ISLATMA (ENUREZ\u0130S)Tekrarlay\u0131c\u0131 nitelik ta\u015f\u0131yan, istem d\u0131\u015f\u0131 i\u015femedir. \u00c7ocuklar 3-5 ya\u015flar\u0131 aras\u0131nda idrar\u0131 kontrol edebilecek biyolojik olgunlu\u011fa eri\u015fir. Bu ya\u015flardan sonra ayda en az iki kez yata\u011f\u0131n\u0131 veya alt\u0131n\u0131 \u0131slatmas\u0131 bir sorun olarak de\u011ferlendirilmekte ve tedaviye gerek duyulmaktad\u0131r. Tuvalet kontrol\u00fc uygun e\u011fitimle kazan\u0131l\u0131r. Alt\u0131n\u0131 \u0131slatma bebekli\u011finden beri s\u00fcr\u00fcyorsa birincil, en az bir y\u0131l kontrol edebildikten sonra ba\u015flam\u0131\u015fsa ikincil ad\u0131 verilir. Tek ba\u015f\u0131na olabildi\u011fi gibi ba\u015fka sorunlarla birlikte de g\u00f6r\u00fclebilir.Toplumumuzda \u00e7ok s\u0131k rastlan\u0131lan bir psikolojik \u015fikayettir. Erkek \u00e7ocuklarda daha s\u0131k g\u00f6r\u00fclmektedir. Alt\u0131n\u0131 \u0131slatan \u00e7ocuklarda ailesel bir yatk\u0131nl\u0131ktan s\u00f6z edebiliriz. Ara\u015ft\u0131rmalarda bu \u00e7ocuklar\u0131n birinci derece akrabalar\u0131nda da %70 oran\u0131nda alt\u0131na i\u015feme \u015fikayeti g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Erken ba\u015flat\u0131lan, kusurlu tuvalet e\u011fitimi, karde\u015f do\u011fumu, ailedeki \u00f6l\u00fcm, ayr\u0131l\u0131k, hastal\u0131k gibi duygusal durumlar, okul sorunlar\u0131 veya a\u015f\u0131r\u0131 koruyucu aile tutumu tuvalet e\u011fitimini geciktirir.Alt\u0131n\u0131 \u0131slatmada bedensel hastal\u0131klar\u0131n rol\u00fc \u00e7ok azd\u0131r.Alt\u0131n\u0131 \u0131slatanlarda uyku derindir. \u0130\u015feme devam ettik\u00e7e anne ile ili\u015fkiler bozulur. Bu \u00e7ocuklarda epileptik bir durum olup olmad\u0131\u011f\u0131 incelenmelidir.Alt\u0131n\u0131 \u0131slatman\u0131n organik, biyolojik bir nedenden dolay\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131ktan sonra psikolojik tedavi ba\u015flar. Anne baban\u0131n sab\u0131rl\u0131 ve anlay\u0131\u015fl\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131 sorunun k\u0131sa s\u00fcrede \u00e7\u00f6z\u00fclmesini sa\u011flar. Azarlan\u0131p ay\u0131planan \u00e7ocuklarda a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k duygusu geli\u015fir. Sertlik ve utand\u0131r\u0131c\u0131 cezalar i\u015fe yaramaz. Ak\u015famlar\u0131 Sulu besinlerin kesilmesi sonu\u00e7 vermeyen bir \u00f6nlemdir.Bu \u00e7ocuklar\u0131n tedavi edilmeleri sonucu k\u0131s\u0131r kalacaklar\u0131 veya erkekliklerini kaybedecekleri d\u00fc\u015f\u00fcncesi kesinlikle yanl\u0131\u015ft\u0131r. Alt\u0131n\u0131 \u0131slatman\u0131n s\u00fcnnetle, ergenlikle, askere gitmekle veya evlenmekle ortadan kalkaca\u011f\u0131 gibi fikirlerin temeli yoktur. \u00c7ocuk bir psikoloji merkezine g\u00f6t\u00fcr\u00fclmelidir. Bu merkezlerde psikolojik yard\u0131m ve davran\u0131\u015f\u00e7\u0131 y\u00f6ntemlerle soruna \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunacakt\u0131r.DI\u015eKI KA\u00c7IRMA (ENKOPREZ\u0130S)\u00c7ocu\u011fun tuvalet e\u011fitimini tamamlamas\u0131 gereken ya\u015fa gelmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen istemli ya da istem d\u0131\u015f\u0131 olarak kakas\u0131n\u0131 kontrol edememesiyle ortaya \u00e7\u0131kan bir bozukluktur. Seyrek g\u00f6r\u00fclen ve daha \u00e7ok erkek \u00e7ocuklarda rastlanan bir durumdur. Burada alt\u0131n\u0131 \u0131slatmadakinden daha a\u011f\u0131r bir ruhsal uyumsuzluktan s\u00f6z edebiliriz. Bu tan\u0131 4 ya\u015f\u0131ndan sonra konur.Yeni bir karde\u015fin do\u011fumu, anneden ayr\u0131l\u0131k, korkutucu olaylar, hastaneye yat\u0131\u015f, anaokuluna gidi\u015f gibi tedirgin edici durumlarda g\u00f6r\u00fclebilir. Bu durumlarda \u00e7ocu\u011fun bu tepkisi annenin a\u015f\u0131r\u0131 temizli\u011fe ve titizli\u011fe \u00f6nem veren, cezaland\u0131r\u0131c\u0131 tutumuna bir tepki olarak ortaya \u00e7\u0131kabilmektedir. \u00c7ocu\u011fa tuvalet e\u011fitimi bask\u0131yla uygulanm\u0131\u015fsa bu durum g\u00f6r\u00fclebilir.Bu davran\u0131\u015f\u0131yla \u00e7ocuk hem annesinin ilgisini \u00e7ekmekte hem de ona ba\u015fkald\u0131rmaktad\u0131r. Bu \u00e7ocuklarda g\u00fcven eksikli\u011fi ve benlik sayg\u0131lar\u0131nda zedelenmeler g\u00f6zlenebilmektedir. Aile ve arkada\u015f ili\u015fkilerini bozan bir durum oldu\u011fundan tedaviye vakit kaybetmeden ba\u015flanmal\u0131d\u0131r.B\u00f6yle bir \u00e7ocukta ilk yap\u0131lmas\u0131 gereken, varsa gereksiz bask\u0131lar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve a\u015f\u0131r\u0131 titiz tutumdan vazge\u00e7ilmesidir. \u00c7ocukla \u00f6nce olumlu bir ili\u015fkiye girilmeli, sonra g\u00fcnde \u00fc\u00e7-d\u00f6rt kez belirli aral\u0131klarla tuvalete oturmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Hatta bu a\u015famada uygun \u00f6d\u00fcller yarar sa\u011flayabilir.Sorun, uzun s\u00fcredir devam ediyorsa, bir psikolojik merkezden yard\u0131m istenmelidir. Psikoterapi ve davran\u0131\u015f\u00e7\u0131 y\u00f6ntemlerle sorun \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr.DAVRANI\u015e BOZUKLUKLARIYap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar davran\u0131\u015f bozuklu\u011funun 1-5 ya\u015flar\u0131nda g\u00f6r\u00fclebilece\u011fini, tan\u0131n\u0131n 8 ya\u015f sonras\u0131nda konabilece\u011fini g\u00f6sterir. Davran\u0131\u015f bozuklu\u011fu g\u00f6steren \u00e7ocuklar\u0131n, yeti\u015fkinliklerinde de buna rastland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Erkek \u00e7ocuklarda davran\u0131\u015f bozukluklar\u0131 k\u0131zlara oranla, d\u00f6rt kat daha fazla g\u00f6r\u00fclmektedir. Davran\u0131\u015f bozukluklar\u0131nda organik nedenlerden bahseden \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar ana babadaki ruhsal bozukluklar\u0131n \u00e7ocuktaki davran\u0131\u015f bozuklu\u011fu ile do\u011frudan ilgili olabilece\u011fine dikkati \u00e7ekmektedirler.S\u0131kl\u0131kla bo\u015fanma, aile i\u00e7i kavgalar da davran\u0131\u015f bozuklu\u011funa neden olabilmektedir. Ana babalar\u0131nda davran\u0131\u015f bozuklu\u011fu olan \u00e7ocuklarda davran\u0131\u015f bozukluklar\u0131 olabilece\u011fi de ileri s\u00fcr\u00fclen g\u00f6r\u00fc\u015fler aras\u0131ndad\u0131r. Davran\u0131\u015f bozuklu\u011fu da tek nedenle a\u00e7\u0131klanamaz. B\u00f6yle durumlarda psikoloji merkezlerinden yard\u0131m istemek gerekmektedir.Yalan S\u00f6ylemeYalan herkes\u00e7e ay\u0131planan bir davran\u0131\u015ft\u0131r. Ama anne baba \u00e7ocu\u011fun hayal g\u00fcc\u00fcyle yalan\u0131 birbirinden ay\u0131rmal\u0131d\u0131r. 3-5 ya\u015f aras\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131n hayal g\u00fc\u00e7leri \u00e7ok zengindir. Hayali olaylar, hikayeler masallar anlat\u0131rlar. Anlatt\u0131klar\u0131 \u015feylere kendileri de inan\u0131rlar. Hatta baz\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n hayali arkada\u015flar\u0131 bile vard\u0131r. Anne baba bu durumu tam do\u011fru de\u011ferlendiremezse, \u00e7ocu\u011fun yalan s\u00f6yledi\u011fini sanarak pani\u011fe kap\u0131l\u0131r. “Benim \u00e7ocu\u011fum \u00e7ok yalan s\u00f6yl\u00fcyor” diye psikolo\u011fa getirilen pek \u00e7ok Sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00e7ocuk vard\u0131r.\u00c7ocu\u011fu yalana yeti\u015fkinlerin \u00e7eli\u015fkili tutumu iter. \u00c7ocuklar yalana \u00e7ok duyarl\u0131d\u0131rlar. Anne veya baba kendi yalan\u0131na \u00e7ocu\u011fu ortak etmemelidir. \u00c7ocuk bu t\u00fcr yalanlar\u0131 anne babaya kar\u015f\u0131 kullan\u0131r.\u00c7ocuk s\u0131k s\u0131k yalan s\u00f6yl\u00fcyorsa bu \u00f6nemli bir durumdur. Anne baba ile \u00e7ocuk aras\u0131ndaki g\u00fcven sars\u0131lm\u0131\u015f demektir. \u00c7ocuk anne baban\u0131n beklentileri kendi g\u00fcc\u00fcn\u00fc a\u015ft\u0131\u011f\u0131nda ya da ceza korkusuyla yalana ba\u015fvurabilir. Yalan s\u00f6yledi\u011fi i\u00e7in \u00e7ocu\u011fu zorlamak, d\u00f6vmek sak\u0131ncal\u0131d\u0131r. \u00c7ocuk ger\u00e7e\u011fi s\u00f6ylemekten korktu\u011fu i\u00e7in yalana ba\u015fvurabilir. Ya da yapt\u0131\u011f\u0131 \u015feyin yanl\u0131\u015f, yap\u0131lmamas\u0131 gereken bir \u015fey oldu\u011funu bildi\u011finde yalan s\u00f6yler. B\u00f6yle durumlarda \u00e7ocu\u011fun yalan s\u00f6yleme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve dozu dikkate al\u0131narak bir psikologdan yard\u0131m istenmelidir.\u00c7alma (H\u0131rs\u0131zl\u0131k)Anne babalar \u00e7alma kar\u015f\u0131s\u0131nda sert tepki g\u00f6sterirler. \u00dc\u00e7ya\u015f\u0131ndaki \u00e7ocuk sormadan al\u0131nmamas\u0131 gerekti\u011fini bilir. Yine de be\u011fendi\u011fi bir \u015feyi cebine koymaktan kendini alamaz. B\u00f6yle durumlarda en do\u011fru yol \u00e7ocu\u011fu korkutmadan, d\u00f6vmeden, al\u0131nan \u015feyin mutlaka geri verilmesidir. \u00c7ocuk gereksiz yere su\u00e7lanmam\u0131\u015f, davran\u0131\u015f\u0131 da onaylanmam\u0131\u015f olur.Okul \u00e7a\u011f\u0131ndaki \u00e7almalar\u0131n \u00fczerinde \u00f6nemle durulmal\u0131d\u0131r. \u00c7alma \u00f6nemli bir ruhsal sorundan ileri gelebilir. Kendine g\u00fcveni olmayan \u00e7ocuk ilgi \u00e7ekmek i\u00e7in h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapabilir. \u00c7alma, baz\u0131 durumlarda da bir yard\u0131m \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131d\u0131r. \u00c7ocuk \u00e7alarak ailesine “benim fark\u0131ma yar\u0131n” demek istemektedir. Sevgi eksikli\u011fi ile \u00e7alman\u0131r\u0131 aras\u0131nda bir ili\u015fki vard\u0131r. Anne, baba yoksunlu\u011fu \u00e7eken \u00e7ocuklarda \u00e7alma davran\u0131\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00c7ocuk sevildi\u011fi, benimsendi\u011fi duygusu iyice yerle\u015finceye kadar \u00e7almaya devam eder.Anne babalar \u00e7alma kar\u015f\u0131s\u0131nda so\u011fukkanl\u0131 davranmal\u0131d\u0131r. D\u00f6vme, ay\u0131plama, y\u00fcz\u00fcne vurma, arkada\u015flar\u0131 aras\u0131nda rezil etme \u00e7ok tehlikeli y\u00f6ntemlerdir. Ilk \u00e7almada anne baba ve okulun ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131 ama duyarl\u0131 olmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7alma \u00e7ocuk i\u00e7in \u00e7ok hassas bir konudur. B\u00f6yle bir davran\u0131\u015fa hi\u00e7bir zaman bo\u015f verilmemeli, bir psikolo\u011fa dan\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.Sald\u0131rganl\u0131kSald\u0131rgan \u00e7ocuk, ruhsal sorunlar\u0131ndan dolay\u0131 \u00e7evresiyle uygun ili\u015fkiler kuramaz. Kavgac\u0131d\u0131r. B\u00fcy\u00fcklere kar\u015f\u0131 gelmeye e\u011filimlidir. \u00d6fkesini kontrol edemez. Durmadan sorun yarat\u0131r. \u00c7ocu\u011fun sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131 s\u00fcreklilik g\u00f6sterir.Sald\u0131rganl\u0131k do\u011fu\u015ftun getirilen bir d\u00fcrt\u00fcd\u00fcr. Kontrol edebilir ya da olumlu yollara kanalize edilebilir. \u00c7ocuk ba\u015flang\u0131\u00e7ta sal\u00add\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k olarak d\u0131\u015fa vurur. Bebek, istekleri engellendi\u011finde \u00f6fke n\u00f6betleri g\u00f6sterir. Ya\u015f ilerledik\u00e7e isteklerini ertelemeyi ve beklemeyi \u00f6\u011frenir.Her t\u00fcrl\u00fc sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n engellendi\u011fi ortamlar \u00e7ocukta gerginlik yarat\u0131r. Uygun yollardan sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bo\u015faltmas\u0131na izin verilmeyen \u00e7ocukta bu sald\u0131rganl\u0131k d\u0131\u015fa y\u00f6nelir. Daya\u011f\u0131n oldu\u011fu bir evde yeti\u015fen \u00e7ocuk da karde\u015fini veya arkada\u015flar\u0131n\u0131 d\u00f6vecektir. Sald\u0131rgan \u00e7ocuk temelde g\u00fcvensiz, doyumsuz ve sevilmedi\u011fine inanan \u00e7ocuktur. Kendine \u00f6zsayg\u0131s\u0131 azd\u0131r.D\u00fcrt\u00fclerini kontrol etmeyi \u00f6\u011frenememi\u015ftir. B\u00f6yle \u00e7ocuklar\u0131n anne babalar\u0131 ya \u00e7ok sert ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fcz, ya tutars\u0131z davran\u0131\u015flar i\u00e7inde, ya da gev\u015fek bir disiplin anlay\u0131\u015f\u0131na sahip olabilmektedirler. Bu \u00e7ocuklar, \u00f6fkelerini kontrol etmekte zorluk \u00e7ekerler. Sald\u0131rgan \u00e7ocuk, ailedeki dengesizli\u011fe ve ayart\u0131c\u0131 \u00e7evre ko\u015fullar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak su\u00e7a yatk\u0131nl\u0131k kazanabilir.Anne baban\u0131n olumsuz tutumu sald\u0131rganl\u0131kta \u00f6nemli rol oynamakla beraber, tek neden de\u011fildir. \u00c7ocu\u011fun organik olarak etkilendi\u011fi durumlarda da sald\u0131rganl\u0131k tepkisi ortaya \u00e7\u0131kabilir.D\u0130KKAT EKS\u0130KL\u0130\u011e\u0130 ve A\u015eIRI HAREKETL\u0130L\u0130K(H\u0130PERAKT\u0130V\u0130TE)Burada, dikkat eksikli\u011fi ve a\u015f\u0131r\u0131 hareketlilik, atakl\u0131k en \u00f6nemli belirtilerdir. Bu \u00e7ocuklarda motor davran\u0131\u015flarda, bili\u015fsel i\u015flevlerde, ki\u015filer aras\u0131 ili\u015fkilerde bozukluklar vard\u0131r. Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra tabloya ruhsal bozukluklar da eklenebilmektedir.Dikkat eksikli\u011fi hiperaktivite olmadan da olabilir.Bu \u00e7ocuklar a\u015f\u0131r\u0131 hareketlidirler. \u00c7ocuk hi\u00e7 yerinde duramaz. Bebekli\u011finden beri hareketli olan bu \u00e7ocuklar genellikle y\u00fcr\u00fcmeye ba\u015flad\u0131klar\u0131nda hemen fark edilirler. Hareketleri amaca y\u00f6nelik de\u011fildir. Durmak, yorulmak bilmezler. Anneler bu \u00e7ocuklar\u0131 “D\u00fcz duvara t\u0131rman\u0131r” bi\u00e7iminde nitelendirirler. Bu \u00e7ocuklar savruk ve d\u00fczensizdirler.\u00d6zellikle okul d\u00f6neminde zorlan\u0131rlar. Okula uyum sa\u011flamakta sorunlar \u00e7\u0131kar. S\u0131rada oturmakta, dersleri takip etmekte s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7eken bu \u00e7ocuklar, yazmada ve okumay\u0131 \u00f6\u011frenmede de zorluk \u00e7ekerler. \u00d6\u011fretmenleri ve arkada\u015flar\u0131yla s\u00fcrt\u00fc\u015fmeye girer, \u00f6\u011fretmeni \u00f6fkelendirir, arkada\u015flar\u0131n\u0131n sa\u00e7\u0131n\u0131 \u00e7ekerler. Bu a\u015f\u0131r\u0131 hareketlilik kimi zaman sald\u0131rganl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. \u0130nce motor hareket gerektiren (yaz\u0131 yazma, d\u00fc\u011fme ilikleme gibi) i\u015flerde zorlan\u0131rlar.Bili\u015fsel i\u015flemlerde ise dikkat s\u00fcreleri az, bir i\u015fe yo\u011funla\u015fmalar\u0131\u00e7ok zordur. Bu y\u00fczden zekalar\u0131 normal olmas\u0131na ra\u011fmen, \u00f6\u011frenme g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc, okul ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00e7ekerler. K\u0131sa s\u00fcreli bellekleri zay\u0131ft\u0131r, ancak uzun s\u00fcreli bellekte sorun yoktur. \u00c7arp\u0131m tablosunu \u00f6\u011frenmekte zorlan\u0131rlar.Ki\u015fisel ili\u015fkilerde ba\u015flad\u0131klar\u0131 arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrd\u00fcremezler. Ruhsal a\u00e7\u0131dan bu \u00e7ocuklar atakt\u0131rlar, \u00e7abuk uyar\u0131l\u0131rlar, tehlikeyi kavrayamaz, kazalara u\u011frarlar, engellenme e\u015fikleri d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr, \u00e7abuk heyecanlan\u0131r, k\u00fc\u00e7\u00fck nedenlerle a\u015f\u0131r\u0131 ne\u015fe ve a\u011flama davran\u0131\u015f\u0131 g\u00f6sterirler. Erkek \u00e7ocuklarda k\u0131zlardan daha fazla g\u00f6r\u00fclmektedir. Ba\u015flama ya\u015f\u0131 3-4 ya\u015f olarak g\u00f6r\u00fclse de farkl\u0131l\u0131klar bebeklikten itibaren ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.Bu \u00e7ocuklar bebekliklerinde huysuz, huzursuz, s\u00fcrekli a\u011flayan, zor bebekler olarak tan\u0131mlan\u0131rlar. Aile okul \u00f6ncesi d\u00f6nemde fark etmez. \u00c7o\u011fu zaman okula ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda fark edilirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocuk hem okula uyum sa\u011flamakta zorlanmakta, hem de \u00f6\u011frenme g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc \u00e7ekmektedir. Burada bilgiyi i\u015flemede bir fonksiyon bozuklu\u011fu s\u00f6z konusudur.Tedavi, belirtileri, \u015fikayetleri ortadan kald\u0131rmaya y\u00f6neliktir. Bu s\u00fcre\u00e7te \u00e7ocuklar\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 hareketliliklerini azaltmak ve dikkatlerini art\u0131r\u0131c\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmaktad\u0131r. Ailenin ve \u00f6\u011fretmenin bu konu hakk\u0131nda bilgilendirilmesi ve kat\u0131l\u0131mlar\u0131 gerekmektedir. Aile, \u00e7ocuk ve \u00f6\u011fretmenin i\u015fbirli\u011fine girmesi, tedavinin gidi\u015fini h\u0131zland\u0131racakt\u0131r. \u00c7ocu\u011fun bozuklu\u011funa uygun, disiplin uygulayan, tutarl\u0131 ve kararl\u0131 olan, ilgili, sevecen davranan anne babalar bu konuda ba\u015far\u0131l\u0131 olurlar. Bu \u00e7ocuklara kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 disiplin veya gev\u015fek tutum uygun de\u011fildir. B\u00f6yle bir \u00e7ocu\u011fa sahip olan ailenin i\u015fi zordur. Ailelere tavsiyemiz \u00e7ocukta yukar\u0131da sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6zellikler fark edildi\u011finde bir psikoloji merkezinden yard\u0131m istemeleridir.A\u015eIRI K\u0130LO SORUNUBebe\u011fin a\u015f\u0131r\u0131 kilolu olmas\u0131 annenin ve \u00e7evrenin ho\u015funa gider. Anne, \u00e7evrenin be\u011fenisini almak i\u00e7in bebe\u011fi olmas\u0131 gerekenden daha fazla beslemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Fazla kilo nas\u0131l yeti\u015fkinlerde istenmeyen bir durumsa, hem bebek hem de \u00e7ocuk i\u00e7in uygun de\u011fildir. Uzmanlar yeti\u015fkinlikteki fazla kilonun bebeklikte ve \u00e7ocuklukta olu\u015fan yanl\u0131\u015f beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sonucu oldu\u011funu s\u00f6ylemektedirler. Fazla kilo, \u00e7ocukta duygusal ve sosyal problemlere neden olabilir. Bu nedenle anne baba \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n fazla kilo almamas\u0131na dikkat etmelidirler.\u00c7ocu\u011fa yemek konusunda bask\u0131 yapmak, “yemezsen dar\u0131l\u0131r\u0131m” bi\u00e7iminde zorlamalara girmek sak\u0131ncal\u0131d\u0131r. Yeti\u015fkinlerde oldu\u011fu gibi ender durumlarda da \u00e7ocuklar endi\u015feli veya stresli olduklar\u0131 i\u00e7in daha fazla yemek yiyebilirler. Bu hallerde yemek kar\u0131n doyurmak i\u00e7in de\u011fil, kendini tatmin etmek, rahatlamak i\u00e7in yenir. Sonra al\u0131\u015fkanl\u0131k haline gelir. Bu \u00e7ocuk i\u00e7in de istenmeyen bir durumdur.Anne babalar yeme\u011fi \u00f6d\u00fcl veya ceza olarak kullan\u0131rlar. Bu \u00e7ok yanl\u0131\u015f bir uygulamad\u0131r. Anne babalar \u00e7ocu\u011fun fazla yemesinden dolay\u0131 duyduklar\u0131 endi\u015feyi \u00e7ocu\u011fa hissettirmemelidirler. Bu, \u00e7ocu\u011fu psikolojik olarak etkileyebilir.\u015ei\u015fman \u00e7ocuklar arkada\u015flar\u0131n\u0131n alaylar\u0131na hedef olurlar. \u00c7ocuk bu y\u00fczden psikolojik olarak olumsuz etkilenebilir.Psikolojik Hizmetler MerkeziAlanur \u00d6zalp, Uzman Klinik PsikologNisbetiye Caddesi, Petrol Sitesi, 9.Blok No:17 ET\u0130LER\/\u0130STANBULTel: (212) 352 09 42-352 09 44Fax: (212) 352 09 43Email: aozalp@psiko.tv psiko.tv bebekveanne&<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
KORKULARBilinmeyen \u015feyler korkutucudur. \u00d6zellikle anne babadan ayr\u0131 kalmak k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flarda \u00e7ocukta korku yarat\u0131r. Anne babalar bilmeyerek \u00e7ocuklar\u0131nda korkular olu\u015ftururlar. Anne \u00e7ocu\u011funun yaramazl\u0131k yapmas\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in “yaramazl\u0131k yaparsan b\u0131rak\u0131r seni dilenciye veririm” \u015feklinde korkutmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.\u00c7ocuklar i\u00e7in en dayan\u0131lmaz korku anne babadan ayr\u0131 kalmakt\u0131r. 4 ile 6 ya\u015f aras\u0131nda korkular \u00e7ok fazlad\u0131r.\u00c7ocuklar anne babalar\u0131n\u0131n veya b\u00fcy\u00fcklerinin uslu dursunlar diye uydurduklar\u0131 \u015feylerin ger\u00e7ek[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[229],"tags":[1574],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2559"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2559"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2559\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2559"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2559"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2559"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}