Zekai Tahir Burak kad\u0131n Hastal\u0131klar\u0131 E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesi Ba\u015fhekim Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Op. Dr. \u015eenol Kalyoncu, sigara ve yetersiz beslenmenin menopozun erken ba\u015flamas\u0131n\u0131 sa\u011flayan \u00f6nemli etkenler oldu\u011funu belirterek, “Kad\u0131nlar sigara kullanmazlarsa daha ge\u00e7 menopoza girerler” dedi. <\/p>\n
Op. Dr. Kalyoncu, \u0130HA muhabirine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, menopozla ilgili merak edilen t\u00fcm konulara a\u00e7\u0131kl\u0131k getirdi. Menopozun kad\u0131n yumurtal\u0131klar\u0131n\u0131n aktivitesinin durmas\u0131 nedeniyle menstr\u00fcasyon ya da adet kanamas\u0131n\u0131n kesilmesi hali oldu\u011funu belirten Kalyoncu, “Ortalama menopoza girme ya\u015f\u0131 51 olmakla birlikte 44-59 ya\u015flar\u0131 aras\u0131nda her ya\u015fta girilebilir. \u00d6zellikle geli\u015fmi\u015f toplumlarda ya\u015fayan kad\u0131nlar, az geli\u015fmi\u015f toplumlarda ya\u015fayanlara g\u00f6re daha ge\u00e7 ya\u015flarda menopoza girerler” diye konu\u015ftu. Menopoz \u00f6ncesinde kad\u0131nlarda bir tak\u0131m de\u011fi\u015fikliklerin g\u00f6r\u00fclebildi\u011fini ifade eden Kalyoncu, “Kad\u0131nlar\u0131n bir \u00e7o\u011fu menopozdan ortalama 4-5 y\u0131l \u00f6nce d\u00fczensiz adet g\u00f6rmeye ba\u015flar. Bu d\u00f6neme t\u0131pta ‘Premenopoz’ denir. Premenopoz 2 ila 8 y\u0131l aras\u0131nda s\u00fcrebilir. Premenopozda yani adet d\u00fczensizli\u011fi ya\u015fanan d\u00f6nemde Hormon verilerek hastan\u0131n d\u00fczenli adet g\u00f6rmesi sa\u011flanabiliyor. Kad\u0131n\u0131n menopoz ya\u015f\u0131n\u0131 ortalama 50 olarak kabul edersek premenopozda 42 ya\u015f\u0131ndan sonra hastalar semptomlar\u0131 ya\u015f\u0131yorlar” \u015feklinde konu\u015ftu. Sigara ve yetersiz be
\nslenmenin menopozun erken ba\u015flamas\u0131n\u0131 sa\u011flayan fakt\u00f6rlerin ba\u015f\u0131nda geldi\u011fini anlatan Kalyoncu, \u015funlar\u0131 kaydetti: <\/p>\n
“G\u00fcnl\u00fck i\u00e7ilen sigara miktar\u0131 ve sigara i\u00e7me periyodu ne kadar fazla ise menopoz ya\u015f\u0131 da bununla do\u011fru orant\u0131l\u0131 olarak \u00f6ne gelir. Kad\u0131nlar sigara kullanmazlarsa menopoz ya\u015f\u0131 daha ileriye gidiyor. Menopozla ilgili do\u011fru bilinen yanl\u0131\u015flar var. \u00d6rne\u011fin ilk adet g\u00f6rme ya\u015f\u0131n\u0131n menopozla hi\u00e7bir ilgisi yoktur. Di\u011fer bir deyi\u015fle erken ya\u015fta adet g\u00f6ren kad\u0131nlar menopoza daha erken girmezler. Bunun yan\u0131nda \u0131rk, do\u011fum say\u0131s\u0131, do\u011fum kontrol hap\u0131 kullanma ve sosyok\u00fclt\u00fcrel seviyenin menopoz ya\u015f\u0131na \u00e7ok az bir etkisi vard\u0131r. Anne ve k\u0131z\u0131n\u0131n ayn\u0131 ya\u015flarda menopoza girme e\u011filiminde oldu\u011funa inan\u0131lsa da bu konuda yap\u0131lan az say\u0131da klinik \u00e7al\u0131\u015fmayla bunu net s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Menopozun erken d\u00f6neminde kad\u0131nlar \u00fc\u00e7 grup problemle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r. Vazomotor problemler; yani damarlardaki de\u011fi\u015fikliklere ba\u011fl\u0131 S\u0131cak basmalar\u0131 ve terlemeler, psikojenik problemler; Depresyon, yorgunluk, a\u015f\u0131r\u0131 sinirlilik, ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131, uykusuzluk ve k\u0131sa d\u00f6nem haf\u0131za kayb\u0131d\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak urogenital problemler olan, vajende kuruluk, ka\u015f\u0131nt\u0131, irritasyon, ili\u015fkide a\u011fr\u0131, k\u00f6t\u00fc koku, grimsi vajinal ak\u0131nt\u0131, vajinal kanama, idrar yanmas\u0131, fazla idrara \u00e7\u0131kma, gece idrara \u00e7\u0131kma ve idrar ka\u00e7\u0131rma ya\u015fan\u0131r. Menopozun ge\u00e7 d\u00f6neminde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan problemler ise t\u0131ptaki ad\u0131yla Osteoporoz ya da kemik erimesi ve kalp-damar sistemine ait problemlerdir.” <\/p>\n
HORMON TEDAV\u0130S\u0130 NASIL UYGULANIYOR?
\nT\u00fcm bu sorunlar\u0131n tek \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn d\u0131\u015far\u0131dan verilen hormon preparatlar\u0131 oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Kalyoncu, bu Hormonlardan en \u00f6nemlisi olan \u00f6strojenin menopozdaki hastan\u0131n hayat kalitesini artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti. Kalyoncu \u00f6strojenin kemik erimesini azaltt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kalp-damar sistemine ait hastal\u0131klar\u0131 \u00f6nledi\u011fini belirtti. Hormon tedavisi verilmeden \u00f6nce, hastan\u0131n mutlaka dikkatle dinlenmesi ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde muayene edilmesi gerekti\u011fini vurgulayan Op. Dr. kalyoncu, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc: “Tedaviye ba\u015flamadan \u00f6nce kan say\u0131m\u0131, kan \u015fekeri, karaci\u011fer ve b\u00f6brek fonksiyon testleri, kan lipidleri ve kolesteroller, Kanser taramas\u0131 i\u00e7in vajinal smear, memelerin de\u011ferlendirilmesi i\u00e7in mammografi yap\u0131lmal\u0131, t\u00fcm bat\u0131n ultrasonografiyle karaci\u011fer ve safra kesesinin de\u011ferlendirilmesi yap\u0131lmal\u0131 ve transvajinal ultrasonografi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu tetkiklerden sonra e\u011fer hastan\u0131n hormon tedavisi almas\u0131na engel bir durum yoksa tedaviye ba\u015flan\u0131r. Tedavide temel olarak \u00f6strojen ve progestin hormonlar\u0131 verilmektedir. <\/p>\n
Bu Hormonlar de\u011fi\u015fik \u015fekillerde verilir; hasta e\u011fer adet g\u00f6rmek istiyorsa ayl\u0131k k\u00fcrler halinde, adet g\u00f6rmek istemiyorsa g\u00fcnl\u00fck devaml\u0131 olarak verilir. Hormonlar\u0131n yan\u0131nda mutlaka kalsiyum deste\u011fi verilir, hastaya bol s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri almas\u0131 \u00f6nerilir. vitamin D ise 70 ya\u015f\u0131n \u00fczerindeki t\u00fcm hastalara ve g\u00fcne\u015f az olan b\u00f6lgelerde ya\u015fayan hastalara verilir. Hormon almas\u0131 sak\u0131ncal\u0131 olan hasta grubunda ise daha \u00e7ok kemik erimesini engellemeye y\u00f6nelik tedavi se\u00e7enekleri mevcuttur. Fakat yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar g\u00f6stermi\u015ftir ki; kad\u0131nlar\u0131n y\u00fczde 40 ila 66’s\u0131 hormon tedavisi almay\u0131 reddetmekte ya da kullanmaya ba\u015flad\u0131ktan sonra tedaviyi b\u0131rakmaktad\u0131r.” <\/p>\n
TEDAV\u0130N\u0130N C\u0130DD\u0130 YAN ETK\u0130LER\u0130 VAR MI?
\nMenopozda kullan\u0131lan hormonlar\u0131n baz\u0131 yan etkileri olabilece\u011fini ancak verilen bu hormonlar\u0131n yararlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda zararlar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lamayacak kadar az g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirten Kalyoncu, son 2 y\u0131lda \u00f6zellikle Amerika’da bu konuyla ilgili ciddi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. S\u00f6z konusu \u00e7al\u0131\u015fmalarda hormon tedavisinin meme kanserini artt\u0131r\u0131c\u0131 bir etkisinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vurgulayan Kalyoncu, “Yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada ise \u00f6strojen hormonunun meme kanserini artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6sterilmi\u015f ama bu \u00e7al\u0131\u015fma grubundaki hastalar ya\u015fl\u0131 hastalar ve tek tip \u00f6strojen \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f. \u00dclkemizde de bu durum bas\u0131na yans\u0131d\u0131. T\u00fcm hastalar \u00f6strojeni b\u0131rakt\u0131lar. Son \u00e7al\u0131\u015fmadan sonra menopoz dernekleri bir tak\u0131m b\u00fcltenler yay\u0131mlad\u0131lar. Bu b\u00fcltenlerde de son uygulama \u015f\u00f6yle anlat\u0131ld\u0131; hastan\u0131n e\u011fer s\u0131cak basmas\u0131, terlemesi varsa meme a\u00e7\u0131s\u0131ndan da herhangi bir riski yoksa en az 5 sene \u00f6strojen Hormonu veriliyor. Hastan\u0131n da buna uyumlu olmas\u0131 laz\u0131m, hormon almas\u0131na engel bir durumu olmamas\u0131 laz\u0131m” \u015feklinde konu\u015ftu. <\/p>\n
Kad\u0131na verilen Hormonun kemik erimesini \u00f6nlemede \u00e7ok yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funun bilindi\u011fini anlatan Kalyoncu, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: “Kemik erimesi i\u00e7in hormon d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka ila\u00e7lar da var. Fakat en fazla etkili olan ila\u00e7 \u00f6strojen. V\u00fccutta var olan kalsiyumun kemi\u011fin i\u00e7ine girmesini sa\u011fl\u0131yor. Faydalar\u0131 \u00e7ok tabii; ya\u015fam kalitesini artt\u0131r\u0131yor. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn s\u0131cak basmas\u0131, terleme basit bir \u015fey gibi geliyor ama onu ya\u015fayanlar daha iyi biliyorlar; \u00e7ok \u015fiddetli gece uyanmalar, terlemeler. Buna kar\u015f\u0131n son birka\u00e7 y\u0131lda \u00f6strojenin kalp damar sistemine de etkisi tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Amerika’da yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada kalp damar hastal\u0131klar\u0131n\u0131 azaltmad\u0131\u011f\u0131 aksine artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kalp krizine yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131, damarlar \u00fczerinde damar iltihab\u0131 yapma ihtimali ve karaci\u011fer enzimleri bozuk olan hastalarda karaci\u011fere toksik yan etkileri olabilece\u011fi s\u00f6yleniyor. Bu da tabii tart\u0131\u015fmal\u0131 bir konu, netle\u015fmi\u015f de\u011fil, dolay\u0131s\u0131yla hormon hala bir muamma ama al\u0131nsa daha iyi oluyor. <\/p>\n
\u00d6zellikle kad\u0131nlar\u0131n en \u00e7ok korkulan meme kanseri a\u00e7\u0131s\u0131ndan olaya bakacak olursak, menopozdaki hastalar\u0131 y\u0131ll\u0131k mammografilerle yak\u0131n takip etti\u011fimiz i\u00e7in bu hastalarda geli\u015febilecek bir meme kanseri de \u00e7ok erken d\u00f6nemde yakalanmakta ve tedavi edilmektedir”. Kalyoncu, menopozun kad\u0131n hayat\u0131nda beklenen ve normal bir durum olmas\u0131na ra\u011fmen mutlaka tedavi gerektirdi\u011fini belirterek, her hastan\u0131n tedavisinin kendine \u00f6zg\u00fc oldu\u011funu ve doktor kontrol\u00fcnde yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini de s\u00f6zlerine ekledi.(iha)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Zekai Tahir Burak kad\u0131n Hastal\u0131klar\u0131 E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesi Ba\u015fhekim Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Op. Dr. \u015eenol Kalyoncu, sigara ve yetersiz beslenmenin menopozun erken ba\u015flamas\u0131n\u0131 sa\u011flayan \u00f6nemli etkenler oldu\u011funu belirterek, “Kad\u0131nlar sigara kullanmazlarsa daha ge\u00e7 menopoza girerler” dedi. Op. Dr. Kalyoncu, \u0130HA muhabirine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, menopozla ilgili merak edilen t\u00fcm konulara a\u00e7\u0131kl\u0131k getirdi. Menopozun kad\u0131n yumurtal\u0131klar\u0131n\u0131n aktivitesinin durmas\u0131 nedeniyle menstr\u00fcasyon ya da adet[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[229],"tags":[1656],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2641"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2641"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2641\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2641"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2641"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2641"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}