\u0130deal bir korunma y\u00f6nteminin, gebeli\u011fi kesin olarak \u00f6nlemesi, sa\u011fl\u0131\u011fa zarar vermemesi, uygulaman\u0131n kolay ve d\u00fc\u015f\u00fck maliyetli olmas\u0131 ve \u00e7iftler taraf\u0131ndan benimsenmesi gerekti\u011fi belirtildi. <\/p>\n
Her kad\u0131n\u0131n istedi\u011fi zaman ve istedi\u011fi say\u0131da \u00e7ocuk sahibi olmas\u0131n\u0131n en do\u011fal hakk\u0131 oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen uzmanlar, “Aile Planlamas\u0131 ailelerdeki ki\u015fi say\u0131s\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rma anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maz. Ama\u00e7 anne ve do\u011facak \u00e7ocuklar\u0131n Sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmas\u0131 ve \u00e7ocuk sahibi olmak istendi\u011finde gebeli\u011fin olu\u015fmas\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc iki y\u0131ldan az aral\u0131klarla yap\u0131lan do\u011fumlar annenin v\u00fccut sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde bozmakta, gebelik s\u0131ras\u0131nda riskleri art\u0131rmakta, hatta ara vermeden arka arkaya yap\u0131lan do\u011fumlar anne \u00f6l\u00fcmlerine neden olmaktad\u0131r” diyor. <\/p>\n
Ayr\u0131ca s\u0131k aral\u0131klarla do\u011fan \u00e7ocuklar\u0131n anne karn\u0131nda geli\u015fmelerinin tam olmad\u0131\u011f\u0131 (do\u011fum a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck bebekler), sakatl\u0131k oran\u0131n y\u00fckseldi\u011fi, bak\u0131mlar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7le\u015fti\u011fi ve bebek \u00f6l\u00fcmlerinin art\u0131\u011f\u0131 belirtilerek, Aile planlamas\u0131n\u0131n ama\u00e7lar\u0131 \u015f\u00f6yle s\u0131ralan\u0131yor: <\/p>\n
Bireyleri ve aileleri, \u00fcreme sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 konusunda e\u011fitmek, anne \u00f6l\u00fcmlerini \u00f6nlemek ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak, bebeklerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 do\u011fmalar\u0131n\u0131 ve ya\u015famalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak, y\u00fcksek riskli gebelikleri \u00f6nlemek, istenmeyen gebelikleri \u00f6nlemek, \u00e7ocuk sahibi olmak isteyenlere t\u0131bbi yard\u0131m sa\u011flamak, bireyleri aile planlamas\u0131 y\u00f6ntemleri konusunda e\u011fitmek”. <\/p>\n
A\u0130LE PLANLAMASI H\u0130ZMETLER\u0130 VEREN KURULU\u015eLAR
\nT\u00fcrkiye’de aile planlamas\u0131 hizmetlerinin, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131’na ba\u011fl\u0131 olan sa\u011fl\u0131k ocaklar\u0131nda, ana-\u00e7ocuk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve aile planlamas\u0131 merkezlerinde, hastanelerin yan\u0131ndaki SSK hastanelerinde, \u00fcniversite ve di\u011fer kamu kurulu\u015flar\u0131n\u0131n hastaneleri ve \u00f6zel sa\u011fl\u0131k merkezlerinde verildi\u011fi belirtilerek, kamu kurulu\u015flar\u0131nda, kondom ve do\u011fum kontrol haplar\u0131n\u0131n \u00fccretsiz da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131, rahim i\u00e7i ara\u00e7lar\u0131n\u0131n (RIA) \u00fccretsiz ya da \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck bir \u00fccret kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda uyguland\u0131\u011f\u0131 belirtilerek, hedeflenen aile planlamas\u0131na y\u00f6nelik y\u00f6ntemler \u015fu \u015fekilde s\u0131raland\u0131: <\/p>\n
Prezervatif-Kondom-K\u0131l\u0131f: Kondom ili\u015fki \u00f6ncesi erke\u011fin sertle\u015fmi\u015f penisine tak\u0131lan, latexten yap\u0131lan ince ve esnek bir k\u0131l\u0131ft\u0131r. Erkek spermlerinin hazneye ve oradan da
\nrahim’e d\u00f6k\u00fclmesini, dolay\u0131s\u0131 ile sperm ve yumurtan\u0131n birle\u015fmesini engelleyerek, gebeli\u011fi \u00f6nler. Ayr\u0131ca prezervatif
\nA\u0130DS, sifiliz, bel so\u011fuklu\u011fu gibi cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klardan korunmak i\u00e7in de kullan\u0131l\u0131r. Halk aras\u0131nda k\u0131l\u0131f diye de bilinir. Cinsel ili\u015fki \u00f6ncesi do\u011fru \u015fekilde ve her ili\u015fkide yeni bir adet kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda koruyuculuk oran\u0131 y\u00fczde 95 – 98’dir. U\u00e7 k\u0131sm\u0131nda meninin birikmesi i\u00e7in k\u00fc\u00e7\u00fck bir bo\u015fluk b\u0131rak\u0131l\u0131r. Her bir prezervatif bir defa kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130li\u015fki sonras\u0131nda prezervatif kontrol edilerek herhangi bir y\u0131rt\u0131lma varsa koruyuculu\u011fu kalmayaca\u011f\u0131ndan bir doktora dan\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Sa\u011fl\u0131\u011fa hi\u00e7bir zarar\u0131 yoktur. Kondom ile korunan \u00e7iftler her ili\u015fkide kondom kullanmal\u0131d\u0131r. Kullanmak i\u00e7in muayene olmak ya da re\u00e7ete gerekmez. <\/p>\n
Diyafram: Diyafram, serviksi \u00f6rten yuvarlak, kenarlar\u0131 daha sert, kau\u00e7uk bir ara\u00e7t\u0131r. Diyafram rahim a\u011fz\u0131na tak\u0131larak spermlerin i\u00e7eriye girmesini engeller. Diyafram ve sperm \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fcler bir arada ve do\u011fru kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda etkinlikleri artar. Sperm \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fcler, vajinadaki t\u00fcm spermleri i\u015fe yaramaz hale getirir. Diyafram taraf\u0131ndan fiziksel olarak engellenemeyen spermleri \u00f6ld\u00fcrmek i\u00e7in spermisit jel yada kremle birlikte kullan\u0131l\u0131r. \u0130li\u015fkiden \u00f6nce kad\u0131n taraf\u0131ndan yerine yerle\u015ftirilir. \u0130li\u015fkiden sonra en az 6 Saat yerinde b\u0131rak\u0131lmal\u0131d\u0131r. Sa\u011fl\u0131\u011fa bir zararlar\u0131 yoktur. <\/p>\n
Spermistler: Vaginal spermisitler, spermlerin servikse ula\u015fmadan etkisiz hale getirilmeleri i\u00e7in
\nvajinaya konulur. Kontraseptif k\u00f6p\u00fck, tablet, s\u00fcnger ve kremler spermi etkisiz hale getiren spermisit denilen Madde ihtiva ederler. Spermisitler di\u011fer kontrol y\u00f6ntemlerine g\u00f6re daha az etkilidirler ve her cinsel ili\u015fkide uygulanmas\u0131 gerekir, daha etkili olmas\u0131 i\u00e7in bir s\u00fcre beklenmelidir. <\/p>\n
Spiraller: Rahim i\u00e7ine uygulanarak yumurtan\u0131n rahim i\u00e7ine naklini, spermlerin yumurtan\u0131n yan\u0131na gitmesini ve d\u00f6llenme olsa bile rahim i\u00e7inin \u00f6zelliklerini bozarak d\u00f6llenmi\u015f yumurtan\u0131n yerle\u015fmesini engellerler. \u00c7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda do\u011furganl\u0131k geri d\u00f6ner. Yan etkileri yok denecek kadar azd\u0131r, kontrolleri d\u00fczenli olarak yap\u0131l\u0131rsa 10 y\u0131l s\u00fcre ile y\u00fczde 98 oran\u0131nda korur. <\/p>\n
DO\u011eUM KONTROL HAPLARI-NELER
\nErtesi G\u00fcn Hap\u0131: Do\u011fum kontrol y\u00f6ntemi de\u011fildir. Korunmas\u0131z cinsel ili\u015fkiden sonra, kullan\u0131l\u0131r. Rahim i\u00e7i tabakas\u0131n\u0131n yerle\u015fme i\u00e7in elveri\u015fsiz hale getirmek i\u00e7in, kad\u0131n son 72 saat i\u00e7inde hi\u00e7bir korunma uygulamaks\u0131z\u0131n cinsel ili\u015fkide bulunmu\u015f ise kombine do\u011fum kontrol haplar\u0131ndan i\u00e7inde 50 mcg etinil\u00f6stradiol bulunanlardan iki adet 30 mcg etinil\u00f6stradiol olanlardan 3 adet al\u0131r. 12 saat sonra ayn\u0131 doz tekrarlan\u0131r. mide bulant\u0131s\u0131 yapabilir. Kullan\u0131c\u0131 6 hafta i\u00e7inde adet g\u00f6rmezse gebeli\u011fin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi bilinmelidir. <\/p>\n
Kombine Oral Kontraseptif Haplar: \u0130\u00e7lerinde \u00f6strogen ve progesteron hormonlar\u0131 bulunan bu haplar \u00e7ok g\u00fcvenilir bir do\u011fum kontrol y\u00f6ntemi olarak kabul edilmektedir. \u00d6strogen Hormonu yumurtlamay\u0131 \u00f6nler ve d\u00f6llenmi\u015f yumurtan\u0131n geli\u015fmesini ve rahim i\u00e7ine yerle\u015fmesini engeller. Progesteron ise spermlerin rahim a\u011fz\u0131ndan ge\u00e7i\u015flerini engellemektedir. Yak\u0131nda evlenecek ki\u015filer i\u00e7in evlenmeden 1 Ay evvel hap almaya ba\u015flamas\u0131 tavsiye edilir. Haplar a\u011f\u0131zdan al\u0131n\u0131r, 21 ile 25 g\u00fcn kullan\u0131lanlar\u0131 vard\u0131r. <\/p>\n
\u0130\u011fneler: Ayda bir veya \u00fc\u00e7 ayda bir uygulanan progestin Hormonu i\u00e7eren uzun etkili korunma metodudur. Enjeksiyon i\u011fne tipine g\u00f6re her ay, ya da 3 ayda bir kal\u00e7adan veya koldan uygulan\u0131r. Spermlerin rahim
\na\u011fz\u0131ndan ge\u00e7i\u015fini engeller. Kad\u0131nda yumurtlamay\u0131 \u00f6nler. Rahim i\u00e7 dokusunun ince kalmas\u0131n\u0131 ve d\u00f6llenmi\u015f yumurtan\u0131n yerle\u015fmesini engeller. Kullan\u0131mlar\u0131 b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda do\u011furganl\u0131k geri d\u00f6ner. Etkili bir korunma y\u00f6ntemidir. Kullanmadan \u00f6nce mutlaka bir muayeneden ge\u00e7ip hangi y\u00f6ntemin nas\u0131l
\nkullan\u0131laca\u011f\u0131 hekim ve \u00e7ift taraf\u0131ndan kararla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n
Kad\u0131nlarda kordonlar\u0131n (Rahim Kanallar\u0131) ba\u011flanmas\u0131 : T\u00fcp ligasyonu olarak da adland\u0131r\u0131lan i\u015flem, kad\u0131nlarda yumurtan\u0131n ge\u00e7ti\u011fi rahim kanallar\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 ya da ba\u011flanmas\u0131d\u0131r. Genellikle genel Anestezi ile yap\u0131lan k\u00fc\u00e7\u00fck bir Ameliyat gerektirir. Yakla\u015f\u0131k yar\u0131m saat s\u00fcrer ve hasta ayn\u0131 g\u00fcn evine d\u00f6nebilir. Y\u00f6ntemle sperm ve yumurtan\u0131n kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 engellenir. Geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc yoktur. Herhangi bir \u015fekilde adet bozukluklar\u0131na ya da hormonal de\u011fi\u015fime, cinsel istek azalmas\u0131na neden olmaz. Kesinlikle bir daha \u00e7ocuk sahibi olmak istemeyen \u00e7iftler tercih etmelidir. <\/p>\n
Erkekte sperm kanallar\u0131n\u0131n ba\u011flanmas\u0131: Vasektomi olarak da adland\u0131r\u0131lan i\u015flem, erkekte lokal anestezi ile spermin ge\u00e7ti\u011fi kanallar\u0131n kesilmesi veya ba\u011flanmas\u0131d\u0131r. Geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc yoktur. Ancak erkeklik g\u00fcc\u00fcnde ya da cinsel ili\u015fkide herhangi bir azalmaya veya de\u011fi\u015fmeye neden olmaz. Bu y\u00f6ntemi de bir daha \u00e7ocuk sahibi olmak istemeyen \u00e7iftler tercih etmelidir”.
\n\u0130HA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130deal bir korunma y\u00f6nteminin, gebeli\u011fi kesin olarak \u00f6nlemesi, sa\u011fl\u0131\u011fa zarar vermemesi, uygulaman\u0131n kolay ve d\u00fc\u015f\u00fck maliyetli olmas\u0131 ve \u00e7iftler taraf\u0131ndan benimsenmesi gerekti\u011fi belirtildi. Her kad\u0131n\u0131n istedi\u011fi zaman ve istedi\u011fi say\u0131da \u00e7ocuk sahibi olmas\u0131n\u0131n en do\u011fal hakk\u0131 oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen uzmanlar, “Aile Planlamas\u0131 ailelerdeki ki\u015fi say\u0131s\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rma anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maz. Ama\u00e7 anne ve do\u011facak \u00e7ocuklar\u0131n Sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmas\u0131 ve \u00e7ocuk sahibi olmak istendi\u011finde[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[229],"tags":[1724],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2709"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2709"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2709\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2709"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2709"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2709"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}