Hamilelik s\u00fcrecinin hem kad\u0131n hem de ailesi i\u00e7in \u00f6zel ve farkl\u0131 bir d\u00f6nem oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Kad\u0131n Hastal\u0131klar\u0131 ve Do\u011fum Uzman\u0131 Op. Dr. Alper Mumcu, bu d\u00f6nemde a\u015f\u0131r\u0131 stresin erken do\u011fum ve d\u00fc\u015f\u00fck a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bebek d\u00fcnyaya getirme riskini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 konusunda uyar\u0131yor.
\nStresin hamilelik \u00fczerindeki etkisi hakk\u0131nda \u000ewww.mumcu.com\u000e sitesinde bilgi veren Dr. Mumcu, “Yap\u0131lan baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcksek orandaki stressin erken do\u011fum ve d\u00fc\u015f\u00fck do\u011fum a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bebek d\u00fcnyaya getirme riskini artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Son zamanlarda ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar stresin hangi mekanizmalar ile bu sonuca neden oldu\u011funu ara\u015ft\u0131rmaktad\u0131rlar. 1999 y\u0131l\u0131nda Kaliforniya \u00dcniversitesi Los Angeles T\u0131p Fak\u00fcltesi’nde yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmada, hamileliklerinin 18-20. haftas\u0131nda yo\u011fun stres ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 ifade eden kad\u0131nlar\u0131n kan dola\u015f\u0131m\u0131nda kortikotropin salg\u0131lat\u0131c\u0131 Hormon (CRH) ad\u0131 verilen bir Hormonun y\u00fcksek oranda bulundu\u011fu saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada y\u00fcksek miktarlardaki CRH’nin erken do\u011fum ile ili\u015fkisinin olabilece\u011fi g\u00f6sterilmi\u015ftir” a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulunuyor. Ayn\u0131 bulgular\u0131n ba\u015fka ara\u015ft\u0131rmalar taraf\u0131ndan da desteklendi\u011fini bildiren Dr. Mumcu, meydana gelen s\u00fcreci \u015f\u00f6yle \u00f6zetliyor:
\n“Beyin ve plasenta taraf\u0131ndan \u00fcretilen CRH do\u011fum eylemi ile yak\u0131ndan ilgilidir. CRH v\u00fccutta prostoglandin ad\u0131 verilen ve rahim kas\u0131lmalar\u0131na yol a\u00e7an baz\u0131 Maddelerin sal\u0131nmas\u0131n\u0131 tetikler. CRH, stres ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda beyinden salg\u0131lanan ilk hormondur. Erken do\u011fan bebeklerin kilolar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131 normaldir. Ancak stres, zaman\u0131nda do\u011fan bebeklerin kilolar\u0131n\u0131n da olmas\u0131 gerekenden daha d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r. CRH ve benzeri stres hormonlar\u0131, plasentaya giden damarlarda daralmaya neden olarak bebe\u011fe daha az Oksijen ve besin maddesi gitmesine neden olmaktad\u0131rlar. Bu durum, bebeklerdeki geli\u015fme gerili\u011finin sebebi olabilir”
\n\u00d6te yandan ya\u015fanan stresin anne aday\u0131n\u0131n davran\u0131\u015f ve al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesine neden olarak erken do\u011fum ve d\u00fc\u015f\u00fck do\u011fum kilosuna yol a\u00e7abildi\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Mumcu, “\u00d6rne\u011fin y\u00fcksek oranda stres ya\u015fayan bir kad\u0131n Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam ko\u015fullar\u0131na dikkat etmeyebilir, yeterli ve d\u00fczg\u00fcn beslenmeyebilir ve hatta alkol-sigara gibi hamilelik \u00fczerinde olumsuz etkileri oldu\u011fu kan\u0131tlanm\u0131\u015f al\u0131\u015fkanl\u0131klar edinebilir. Bu al\u0131\u015fkanl\u0131klar sadece erken do\u011fum ve d\u00fc\u015f\u00fck do\u011fum a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na de\u011fil bebekte baz\u0131 yap\u0131sal anomalilere de yol a\u00e7abilir” uyar\u0131s\u0131nda bulunuyor. <\/p>\n
STRES VE GEBEL\u0130K KOMPL\u0130KASYONLARI
\nYap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n stresin baz\u0131 gebelik komplikasyonlar\u0131 ile de ilgisinin olabilece\u011fini g\u00f6sterdi\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Dr. Mumcu, “Finlandiya’da yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmada, gebeliklerinin erken d\u00f6neminde yo\u011fun stres ya\u015fayan kad\u0131nlarda gebeli\u011fe ba\u011fl\u0131 y\u00fcksek tansiyon ve preeklempsinin yakla\u015f\u0131k 3 kat daha fazla g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc saptanm\u0131\u015ft\u0131r. 1995 y\u0131l\u0131nda Kaliforniya’da yap\u0131lan bir ba\u015fka \u00e7al\u0131\u015fma ise yo\u011fun stresin d\u00fc\u015f\u00fck riskini 2-3 kat artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu art\u0131\u015f\u0131n 32 ya\u015f\u0131ndan b\u00fcy\u00fck kad\u0131nlarda daha belirgin oldu\u011funu ortaya koymu\u015ftur” diyor.
\n“Hamilelik s\u00fcreci hem kad\u0131n hem de ailesi i\u00e7in \u00f6zel ve farkl\u0131 bir d\u00f6nemdir” diyen Mumcu, bu d\u00f6nemde hamile kad\u0131n\u0131n v\u00fccudunda, duygular\u0131nda, ve ya\u015fam tarz\u0131nda de\u011fi\u015fiklikler meydana geldi\u011fini ifade ediyor. Bu de\u011fi\u015fiklikler ya\u015fam kavgas\u0131 i\u00e7inde i\u015f ve Aile ya\u015fant\u0131s\u0131nda pek \u00e7ok zorluk ya\u015fayan kad\u0131na yeni stresler ekliyor. Ancak stresin her zaman san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar k\u00f6t\u00fc de\u011fil olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da s\u00f6yleyen Mumcu, “Uygun \u015fekilde \u00fczerine gidildi\u011fi taktirde stres, insanlara ya\u015fam m\u00fccadelesinde heves ve g\u00fc\u00e7 verebilir. Stres kaynaklar\u0131 ile ba\u015f edebildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnen insan, buna hamile kad\u0131nlar da dahildir, kendini enerjik ve g\u00fc\u00e7l\u00fc hisseder. B\u00f6yle bir kad\u0131n ev ve i\u015f ya\u015fant\u0131s\u0131nda \u00fczerine d\u00fc\u015fen g\u00f6revleri daha kolayl\u0131kla yerine getirebilir ve stresten kaynaklanan sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na daha az maruz kal\u0131r” diyor. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k stres rahats\u0131z edici boyutlara ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda b\u00fct\u00fcn insanlar i\u00e7in oldu\u011fu gibi hamile bir kad\u0131n i\u00e7in de zararl\u0131 olabiliyor. Mumcu’nun bildirdi\u011fine g\u00f6re, a\u015f\u0131r\u0131 stres k\u0131sa d\u00f6nemde halsizlik, yorgunluk, uykusuzluk, anksiyete, i\u015ftahta artma ya da azalma, ba\u015f ve s\u0131rt a\u011fr\u0131lar\u0131na yol a\u00e7abilir. Y\u00fcksek d\u00fczeyde stres uzun s\u00fcre devam etti\u011finde enfeksiyonlarla ba\u015fa \u00e7\u0131kma yetene\u011finde azalma, y\u00fcksek tansiyon ve kalp hastal\u0131klar\u0131 gibi problemleri beraberinde getirebilir. Mumcu, “Hamileli\u011fe ba\u011fl\u0131 ortaya \u00e7\u0131kan bulant\u0131, kusma, s\u0131k idrara \u00e7\u0131kma, bel a\u011fr\u0131s\u0131, ellerde ve ayaklarda \u015fi\u015flikler gibi belirtiler hamile kad\u0131n i\u00e7in stres kayna\u011f\u0131 olabilir. Hamilelik s\u00fcrecinde ortaya \u00e7\u0131kan hormonal de\u011fi\u015fimler kad\u0131n\u0131n psikolojik durumunda ve mizac\u0131nda de\u011fi\u015fikliklere neden olabilir” diyor <\/p>\n
DO\u011eUMLA \u0130LG\u0130L\u0130 END\u0130\u015eE DE STRES\u0130 ARTIRIYOR
\nHamile kad\u0131n ve e\u015fini strese sokan \u00f6nemli bir fakt\u00f6r\u00fcn de bebeklerinin sa\u011fl\u0131k durumu oldu\u011funu dile getiren Mumcu, “Bebe\u011fin sa\u011fl\u0131kl\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 hemen hemen t\u00fcm kad\u0131nlar\u0131n\u0131n zihnini t\u00fcm hamilelik s\u00fcreci boyunca me\u015fgul eder. Bununla birlikte \u00f6zellikle ilk hamileli\u011fini ya\u015fayanlar, do\u011fum s\u00fcreci ve do\u011fum \u015fekli ile ilgili olarak da s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015farlar. Kad\u0131nlar\u0131n pek \u00e7o\u011fu do\u011fum sanc\u0131lar\u0131 ile ba\u015fa \u00e7\u0131kamayaca\u011f\u0131n\u0131, rahat ve g\u00fczel bir do\u011fum yapamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve bebe\u011fine zarar verebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr” diyor. Mumcu, anne-baba adaylar\u0131n\u0131 endi\u015felendiren bir ba\u015fka konuyu ise \u015f\u00f6yle ifade ediyor:
\n“Bebe\u011fin do\u011fumu ve sonras\u0131ndaki harcamalar s\u0131ras\u0131nda s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015fayacaklar\u0131 korkusu gelece\u011fin ebeveynlerini huzursuz eder. \u00d6zellikle son y\u0131llarda t\u00fcm d\u00fcnyada ya\u015fanan ekonomik krizler nedeniyle i\u015fsiz kalma korkusunun da eklenmesi, ya\u015fanan stresin artmas\u0131na neden olmu\u015ftur”
\nT\u00fcm bu streslerin e\u011fer riskli bir gebelik s\u00f6z konusuysa artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Mumcu, “Hamileli\u011fin getirdi\u011fi y\u00fcksek risk nedeni ile i\u015finden ayr\u0131lmak zorunda kalan, hele hele yata\u011fa ba\u011flanmak zorunda kalan kad\u0131n i\u00e7in \u00f6n\u00fcndeki d\u00f6nem olduk\u00e7a zor ge\u00e7ecektir” diyor. Her bireyin farkl\u0131 durum ve davran\u0131\u015flar\u0131 stres kayna\u011f\u0131 olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hat\u0131rlatan Mumcu, \u015funlar\u0131 ifade ediyor:
\n“Birisi i\u00e7in e\u011flenceli olan bir durum di\u011feri i\u00e7in stres kayna\u011f\u0131 olabilir. Benzer \u015fekilde bireylerin strese verdi\u011fi cevap da farkl\u0131d\u0131r. Kentucky \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi’nde yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmada, kan bas\u0131n\u00e7lar\u0131 normal olan hamile kad\u0131nlara bir matematik problemi sorulmu\u015f ve daha sonra kan bas\u0131n\u00e7lar\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fclm\u00fc\u015f. Kan bas\u0131nc\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131n daha fazla oldu\u011fu kad\u0131nlarda hamileli\u011fin ilerleyen d\u00f6nemlerinde erken do\u011fum ve fetal geli\u015fim gerili\u011finin daha s\u0131k ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 saptanm\u0131\u015f. Bu \u00f6nc\u00fc \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bulgular stres kaynaklar\u0131 ve bunlarla m\u00fccadele teknikleri konusunda yeni \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131na \u00f6n Ayak olabilir.” <\/p>\n
STRES\u0130 ALATMA TAVS\u0130YES\u0130
\nDr. Mumcu, stresi azaltma konusunda \u015fu tavsiyelerde bulunuyor:
\n“Her hamile kad\u0131n \u00f6zel ve i\u015f ya\u015fant\u0131s\u0131ndaki stres kaynaklar\u0131n\u0131 belirlemeli ve bunlarla m\u00fccadele y\u00f6ntemleri geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Hamile olsun ya da olmas\u0131n her kad\u0131n e\u011fer sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fc ise stres ile daha kolay m\u00fccadele edebilir. Bu nedenle hamile bir kad\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenmeli, yeteri kadar uyumal\u0131, Alkol ve sigaradan uzak durmal\u0131 ve egzersiz yapmal\u0131d\u0131r. Egzersiz kad\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar ve yorgunluk, halsizlik ve bel a\u011fr\u0131lar\u0131 gibi hamilelik ile ilgili rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 azalt\u0131r.”
\nE\u015f, aile ve i\u015f arkada\u015flar\u0131n\u0131n deste\u011finin \u00f6nemine de dikkat \u00e7eken Mumcu, “Bu ki\u015filer hamile kad\u0131na duygusal a\u00e7\u0131dan destek olabilecekleri gibi, i\u015flerinde yard\u0131mc\u0131 olarak da kad\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 stressin azalmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilirler” diyor. Hamilelikte \u00f6nerilen baz\u0131 stres ile m\u00fccadele teknikleri bulundu\u011funun kaydeden Mumcu, hamilelik s\u00fcrecinde stresle ba\u015fa \u00e7\u0131kma yollar\u0131na \u015f\u00f6yle s\u0131ral\u0131yor:
\n“\u00d6zellikle gev\u015feme teknikleri do\u011fum s\u0131ras\u0131nda da kad\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. Bebe\u011finizin ve kendinizin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in gev\u015feyin. Dinlenmek i\u00e7in G\u00fcn i\u00e7inde kendinize zaman ay\u0131r\u0131n. Rahat bir pozisyon al\u0131n. Telefon ve Televizyon gibi cihazlar\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 bir odada uzan\u0131n. Zihinsel olarak kendinizi haz\u0131rlay\u0131n. Akl\u0131n\u0131zdan her \u015feyi \u00e7\u0131kartarak gev\u015femeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Soluk al\u0131p veri\u015finiz \u00fczerine odaklan\u0131n. Karn\u0131n\u0131zdan (g\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fczden de\u011fil) nefes al\u0131p verin. Yava\u015f, derin ve ritmik bir \u015fekilde soluk al\u0131p verin. Kaslar\u0131n\u0131z\u0131 dinleyin ve onlar\u0131 gev\u015fetmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Kendinizi huzur verici bir yerde d\u00fc\u015fleyin. Bebe\u011finize g\u00fczel s\u00f6zler f\u0131s\u0131lday\u0131n. Bunlar\u0131 her g\u00fcn 20-30 Dakika s\u00fcreyle yap\u0131n.” <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Hamilelik s\u00fcrecinin hem kad\u0131n hem de ailesi i\u00e7in \u00f6zel ve farkl\u0131 bir d\u00f6nem oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Kad\u0131n Hastal\u0131klar\u0131 ve Do\u011fum Uzman\u0131 Op. Dr. Alper Mumcu, bu d\u00f6nemde a\u015f\u0131r\u0131 stresin erken do\u011fum ve d\u00fc\u015f\u00fck a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bebek d\u00fcnyaya getirme riskini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 konusunda uyar\u0131yor. Stresin hamilelik \u00fczerindeki etkisi hakk\u0131nda \u000ewww.mumcu.com\u000e sitesinde bilgi veren Dr. Mumcu, “Yap\u0131lan baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcksek orandaki stressin erken do\u011fum[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[229],"tags":[1766],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2753"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2753"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2753\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2753"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2753"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2753"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}