Cinsel ili\u015fki esnas\u0131nda a\u011fr\u0131 ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 disparoni ad\u0131n\u0131 al\u0131r. A\u011fr\u0131n\u0131n nedeni organik bir rahats\u0131zl\u0131k olabilece\u011fi gibi, psikolojik de olabilir. Bunun ayr\u0131m\u0131 ise komple bir jinekolojik muayene ile yap\u0131l\u0131r.
\nDisparoni e\u011fer ilk cinsel ili\u015fki deneyiminden beri varsa birincil, sonradan ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015fsa ikincil ad\u0131n\u0131 al\u0131r. Bu ayr\u0131m muhtemel nedenlerin ortaya konmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir.
\nY\u00fczeyel disparoni vajina giri\u015finde, derin disparoni ise penisin girmesiyle birlikte vajinan\u0131n derinlerinde ortaya \u00e7\u0131kan a\u011fr\u0131d\u0131r ve bu ayr\u0131m da tan\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. Derin disparonide a\u011fr\u0131 alt kar\u0131n b\u00f6lgesinde yayg\u0131n olarak hissedilir.
\nkad\u0131nlar\u0131n yakla\u015f\u0131k %15’i hayatlar\u0131n\u0131n bir d\u00f6neminde b\u00f6yle bir a\u011fr\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131rlar. Ancak %1-2’sinde ise a\u011fr\u0131 tedavi gerektirecek kadar \u015fiddetlidir. Baz\u0131 kad\u0131nlar bu a\u011fr\u0131y\u0131 daha \u00e7ok genital b\u00f6lgede Bas\u0131n\u00e7, y\u0131rt\u0131lma veya yanma hissi olarak tarif ederler.
\nNeden olur?<\/p>\n
Disparoni nedenleri incelenirken a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131 do\u011fru (vajina giri\u015finden i\u00e7 genital organlara do\u011fru) bir ayr\u0131m yapmak konunun daha iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131na katk\u0131da bulunacakt\u0131r.<\/p>\n
\nVajina giri\u015fine ba\u011fl\u0131 nedenler: y\u00fczeyel disparoni nedenidirler.<\/p>\n
-K\u0131zl\u0131k zar\u0131yla ilgili sorunlar: K\u0131zl\u0131k zar\u0131n\u0131n yap\u0131sal olaral sert olmas\u0131<\/p>\n
-Menopoza ba\u011fl\u0131 atrofi: Menopoz d\u00f6neminde dokular esnekliklerini yitirdiklerinden cinsel ili\u015fki tahri\u015fe ve a\u011fr\u0131ya neden olabilir.<\/p>\n
-Islanma d\u00f6nemi olmadan ili\u015fki ve buna ba\u011fl\u0131 tahri\u015f<\/p>\n
-Epizyotomi nedbeleri: \u00f6zellikle zor do\u011fumlardan sonra fazla say\u0131da diki\u015f gerekti\u011finde ve\/veya epizyotomi iyile\u015fmesi esnas\u0131nda enfeksiyon meydana geldi\u011finde diki\u015f yerleri s\u0131kl\u0131kla nedbe b\u0131rakarak iyile\u015fir ve bu nedbeler ili\u015fkide a\u011fr\u0131 duyulmas\u0131na neden olur.<\/p>\n
-Enfeksiyonlar: Herpes Simpleks enfeksiyonlar\u0131 (genital u\u00e7uk) hem ili\u015fkide hem de ili\u015fki olmayan d\u00f6neminde a\u011fr\u0131 yapar. <\/p>\n
\nVajinaya ba\u011fl\u0131 nedenler:<\/p>\n
-Enfeksiyonlar: vajinit baz\u0131 durumlarda a\u011fr\u0131ya neden olabilir.<\/p>\n
-Kitle ve t\u00fcm\u00f6rler: vajinada kitle nadir g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. B\u00fcy\u00fck kitleler a\u011fr\u0131 ve beraberinde kanamaya neden olabilirler.<\/p>\n
-Islanma d\u00f6nemi olmadan ili\u015fki ve buna ba\u011fl\u0131 tahri\u015f<\/p>\n
-Rektosel (vajina arka duvar\u0131 sarkmas\u0131), uterus sarkmas\u0131 ve sistosel (vajina \u00f6n duvar\u0131 sarkmas\u0131): gerilmeye ba\u011fl\u0131 a\u011fr\u0131 nedeni olabilirler.<\/p>\n
-Yabanc\u0131 cisimlere kar\u015f\u0131 geli\u015fen allerjik cevap<\/p>\n
-Vajina kubbesinde cerrahi veya radyoterapiye ba\u011fl\u0131 de\u011fi\u015fiklikler<\/p>\n
-Do\u011fumsal anomaliler: nadir g\u00f6r\u00fcl\u00fcrler<\/p>\n
\nPelvik yap\u0131lara ait nedenler (i\u00e7 genital organlara ba\u011fl\u0131 nedenler): Bu durumlarda derin disparoni ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n
-Pelvik iltihabi durumlar: pelvik enfeksiyonlar hem akut d\u00f6nemde hem de iyile\u015ftikten sonraki d\u00f6nemde ili\u015fkide a\u011fr\u0131 nedeni olabilirler.<\/p>\n
-Endometriozis: endometriozis genital b\u00f6lgedeki organlarda yap\u0131\u015f\u0131kl\u0131klara neden olan bir durumdur. Bu yap\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar ili\u015fki esnas\u0131nda gerilmeye ve a\u011fr\u0131ya neden olabilirler.<\/p>\n
-Uterus habis veya selim t\u00fcm\u00f6rleri<\/p>\n
-Pelviste enfeksiyonlara, ameliyatlara veya endometriozise ba\u011fl\u0131 geli\u015fen yap\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar<\/p>\n
-Ge\u00e7irilmi\u015f pelvis k\u0131r\u0131klar\u0131<\/p>\n
\nSindirim sistemi hastal\u0131klar\u0131: nadiren disparoni nedenidirler.<\/p>\n
-Enflamatuar barsak hastal\u0131klar\u0131 (Crohn hastal\u0131\u011f\u0131-Divertik\u00fclit)<\/p>\n
-Kab\u0131zl\u0131k<\/p>\n
-Hemoroid, fist\u00fcl ve fiss\u00fcr gibi an\u00fcs ve rektum b\u00f6lgesi hastal\u0131klar\u0131: d\u0131\u015fk\u0131lama esnas\u0131nda ve sonras\u0131nda a\u011fr\u0131ya neden olabilecekleri gibi yak\u0131n kom\u015fuluk nedeniyle disparoni nedeni de olabilirler.<\/p>\n
\n\u0130drar yolu hastal\u0131klar\u0131:<\/p>\n
-\u00dcretra veya mesaneye ait lezyonlar<\/p>\n
\nPsikolojik bozukluklar:<\/p>\n
-Korku, kayg\u0131, fobik reaksiyonlar, konversiyon reaksiyonlar\u0131, partnerle uyumsuzluk, ilk ili\u015fkinin yaratt\u0131\u011f\u0131 psikolojik travma gibi psikolojik durumlar da en \u00f6nemli disparoni nedenleri aras\u0131nda \u00fcst s\u0131ralarda yeral\u0131rlar.<\/p>\n
\nDisparoninin vajinismustan (vajina giri\u015fi kaslar\u0131n\u0131n ili\u015fki esnas\u0131nda kas\u0131lmas\u0131) ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131s\u0131 mutlaka yap\u0131lm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r<\/p>\n
.
\nTedavi \u00f6ncesi incelemeler<\/p>\n
\u00d6ncelikle enfeksiyon, kitle, Kanser veya kanser \u00f6nc\u00fcs\u00fc lezyon a\u00e7\u0131s\u0131ndan muayene, ultrason, vajinal k\u00fclt\u00fcr, papsmear, idrar k\u00fclt\u00fcr\u00fc gibi incelemeler yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n
\u015e\u00fcpheli durumlarda vulva ve\/veya vajinaya kolposkopik inceleme yap\u0131l\u0131r ve gerekirse biyopsi al\u0131n\u0131r.<\/p>\n
\nDerin disparonide laparoskopik inceleme s\u0131kl\u0131kla gereklidir.<\/p>\n
\nTedavi<\/p>\n
Tedavide ilk ad\u0131m hastan\u0131n ve e\u015finin hastal\u0131\u011f\u0131n tabiat\u0131 konusunda bilgi sahibi olmas\u0131d\u0131r. <\/p>\n
Organik nedenler usul\u00fcne uygun olarak ila\u00e7 ve\/veya cerrahi yolla tedavi edilir.<\/p>\n
Hastal\u0131\u011f\u0131n psikolojik komponenti varsa bireysel ve\/veya e\u015fle beraber psikopterapi \u00e7ok \u00f6nemlidir ve ihmal edilmemelidir.<\/p>\n
\nOp.Dr.Cenk Kiper<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Cinsel ili\u015fki esnas\u0131nda a\u011fr\u0131 ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 disparoni ad\u0131n\u0131 al\u0131r. A\u011fr\u0131n\u0131n nedeni organik bir rahats\u0131zl\u0131k olabilece\u011fi gibi, psikolojik de olabilir. Bunun ayr\u0131m\u0131 ise komple bir jinekolojik muayene ile yap\u0131l\u0131r. Disparoni e\u011fer ilk cinsel ili\u015fki deneyiminden beri varsa birincil, sonradan ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015fsa ikincil ad\u0131n\u0131 al\u0131r. Bu ayr\u0131m muhtemel nedenlerin ortaya konmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. Y\u00fczeyel disparoni vajina giri\u015finde, derin disparoni ise penisin girmesiyle[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[229],"tags":[1790],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2777"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2777"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2777\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2777"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2777"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2777"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}