k\u0131s\u0131rl\u0131k yani t\u0131p dilinde infertilite; \u00e7iftlerin bir y\u0131l boyunca korunmaks\u0131z\u0131n d\u00fczenli ili\u015fkide bulunmalar\u0131na ra\u011fmen bebek sahibi olamamalar\u0131 olarak tan\u0131mlanan bir \u00fcreme sistemi hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Her 7-10 \u00e7iftten 1 inin problemi olarak kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan k\u0131s\u0131rl\u0131k, tedavi edilebilen bir Sa\u011fl\u0131k sorunudur. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu problem, her ge\u00e7en G\u00fcn yeni bir teknolojik geli\u015fme ile, uygulanan yeni y\u00f6ntem veya teknikler sayesinde tedavi edilerek, \u00e7iftlerin ve ailelerinin kabusu olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
NORMAL KO\u015fULLARDA GEBELiK NASIL GER\u00c7EKLE\u015e\u0130R
\n\u00fcreme olay\u0131 son derece karma\u015f\u0131k bir olayd\u0131r. Gebeli\u011fin elde edilebilmesi i\u00e7in bir seri hormonal, kimyasal ve fiziksel olay\u0131n belirli bir s\u0131raya g\u00f6re ger\u00e7ekle\u015fmesi gerekmektedir. Gebeli\u011fin olmazsa olmaz tek ko\u015fulu, erke\u011fin sa\u011fl\u0131kl\u0131 sperm h\u00fccrelerini, kad\u0131n\u0131nsa sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir yumurta h\u00fccresini \u00fcretebilmesi ise de bazen bu tek ba\u015f\u0131na kad\u0131n\u0131n gebe kalmas\u0131 i\u00e7in yeterli olmayabilir. \u00fcretilen spermlerin \u00f6ncelikle epididimis ad\u0131 verilen bir organda olgunla\u015fmas\u0131, olgunla\u015fan spermlerin sperm kanalc\u0131klar\u0131yla ta\u015f\u0131nmas\u0131, kad\u0131n\u0131n vajinas\u0131na aktar\u0131labilmesi, rahim a\u011fz\u0131ndan ge\u00e7mesi ve rahmi kat ederek d\u00f6llenmenin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi yer olan yumurtal\u0131k t\u00fcplerine ula\u015fabilmesi gerekmektedir. D\u00f6llenmenin ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015febilmesi i\u00e7in yumurtal\u0131k t\u00fcplerinde yumurta h\u00fccresine ula\u015fmay\u0131 ba\u015farabilen binlerce sperm h\u00fccresinden yaln\u0131zca birinin yumurtay\u0131 \u00e7evreleyen \u00e7e\u015fitli koruyucu katmanlar\u0131 a\u015farak yumurta i\u00e7erisine girmesi \u015fartt\u0131r. Bu \u015fekilde d\u00f6llenen yumurta h\u00fccresi (zigot) embriyoyu olu\u015fturacakt\u0131r. Olu\u015fan embriyonun t\u00fcplerde iki g\u00fcn kadar kald\u0131ktan sonra anne rahmine do\u011fru ilerlemesi ve burada birka\u00e7 g\u00fcn daha b\u00f6l\u00fcnmesi gerekmektedir. Embriyo a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirildi\u011finde son derece uzun olan ve yakla\u015f\u0131k olarak yedi g\u00fcn s\u00fcren bu yolculuk, bu s\u00fcre i\u00e7erisinde pek \u00e7ok de\u011fi\u015fiklik ge\u00e7irmi\u015f olan embriyonun rahim duvar\u0131na tutunmas\u0131yla son bulur. Embriyonun tutunmas\u0131 ya da implantasyon ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz bu olay\u0131n, embriyonun geli\u015fimini devam ettirebilmesi ve gebeli\u011fin ba\u015flayabilmesi i\u00e7in mutlaka ger\u00e7ekle\u015fmesi gerekmektedir. <\/p>\n
KISIRLI\u011eA NEDEN OLAN FAKT\u00f6RLER
\nk\u0131s\u0131rl\u0131k pek \u00e7ok nedene ba\u011fl\u0131 olarak geli\u015febilir. Bu fakt\u00f6rleri erke\u011fe ve kad\u0131na ba\u011fl\u0131 fakt\u00f6rler olmak \u00fczere iki ana ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda toplanabilir. k\u0131s\u0131r \u00e7iftlerin yakla\u015f\u0131k 3 te 1 inin sadece kad\u0131ndaki bir t\u0131bbi problemden, di\u011fer 3 te 1 inin de sadece erke\u011fe ba\u011fl\u0131 fakt\u00f6rlerden bebek sahibi olamad\u0131klar\u0131 saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Kalan y\u00fczde 30 luk \u00e7ift ise hem kad\u0131na hem erke\u011fe ait problemler nedeniyle k\u0131s\u0131rl\u0131k problemiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Baz\u0131 durumlarda (her 10 \u20ac\u201c 20 infertil \u00e7iftten 1 inde) ise k\u0131s\u0131rl\u0131\u011f\u0131n nedeni tam olarak bilinememektedir. <\/p>\n
Erke\u011fe ba\u011fl\u0131 k\u0131s\u0131rl\u0131k nedenleri:
\n– Hi\u00e7 sperm h\u00fccresi \u00fcretilmemesi (azospermi)en s\u0131k rastlanan sorunlardan birisidir.
\n– \u00fcretilen spermlerin cans\u0131z olmas\u0131, yap\u0131sal ya da say\u0131sal genetik bozukluklara sahip olmas\u0131, say\u0131 ve hareketlerinin d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131,
\n– Baz\u0131 durumlarda ise erkek ejakulasyon(geri bo\u015falma) sorunuyla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r ya da sperm penisten at\u0131lmak yerine idrar kesesine geri d\u00f6nebilir.
\n– Varikosel, iktidars\u0131zl\u0131k, inmemi\u015f testis, seks\u00fcel ge\u00e7i\u015fli hastal\u0131klar da \u00e7ok kolay ekarte edilebilecek nedenlerdendir.
\n– \u00e7evresel kirlilik, sigara, Alkol, uyu\u015fturucu ve baz\u0131 ila\u00e7lar da neden olabilir.<\/p>\n
Kad\u0131na ba\u011fl\u0131 nedenler:
\n– Yumurtlamada g\u00f6r\u00fclen d\u00fczensizlikler, hatta baz\u0131 kad\u0131nlar hi\u00e7 yumurtlamazlar ki buna t\u0131p dilinde anovulasyon denir.
\n– infertil kad\u0131nlar aras\u0131nda \u00e7ok s\u0131k rastlanan bir di\u011fer durum da rahim duvar\u0131n\u0131n yang\u0131s\u0131 olarak tan\u0131mlayabilece\u011fimiz endometriozistir. Endometriozis kendisini normalde rahim duvar\u0131n\u0131 \u00e7evreleyen h\u00fccrelerin k\u00fcme veya kistler halinde kad\u0131n\u0131n t\u00fcm \u00fcreme sistemine da\u011f\u0131lmas\u0131 \u015feklinde kendisini g\u00f6stermektedir.
\n– Hormon bozuklu\u011fu, yumurtal\u0131k kisti, jinekolojik enfeksiyonlar, t\u00fcm\u00f6r de tedavi edilebilir nedenlerdir.
\n– Serviksten t\u00fcplere kadar transport bozuklu\u011fu da k\u0131s\u0131rl\u0131k nedeni olabilir.<\/p>\n
iNFERTiLiTE NASIL TE\u015fHiS EDiLiR? :: <\/p>\n
\nDo\u011furganl\u0131\u011f\u0131n en y\u00fcksek oldu\u011fu bir d\u00f6nemde bile ilk cinsel birle\u015fme gebelikle sonu\u00e7lanmayabilir ki bu son derece normaldir. Ger\u00e7ekten de sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir kad\u0131n\u0131n erke\u011fe ba\u011fl\u0131 bir infertilite nedeninin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 varsayarsak belirli bir ayda gebe kalma oran\u0131 ancak y\u00fczde 20 kadard\u0131r. Bu nedenle, gereksiz test ve tedaviyi \u00f6nlemek i\u00e7in bir y\u0131la kadar korunmadan cinsel ili\u015fkide bulunulmas\u0131na ra\u011fmen gebelik elde edemeyen \u00e7iftlere infertilite tan\u0131s\u0131 konmaz. Ancak bu ko\u015fullar yerine getirildi\u011fi halde bir y\u0131l sonras\u0131nda gebe kalamayan \u00e7iftlere konunun uzman\u0131 olan bir doktora dan\u0131\u015fmalar\u0131 \u00f6nerilmektedir.
\nKad\u0131nlarda k\u0131s\u0131rl\u0131\u011fa neden olan fakt\u00f6r ya da fakt\u00f6rleri ortaya \u00e7\u0131karabilmek amac\u0131yla, \u00f6ncelikle fiziksel ve jinekolojik muayenelere, gerekli g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde ise \u00e7e\u015fitli laboratuvar testleri ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme sistemlerine ba\u015fvurulmaktad\u0131r. Erkeklerde ise \u00f6ncelikle semenin makroskobik ve mikroskobik de\u011ferlendirilmesi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Burada ama\u00e7; spermin var olup olmad\u0131\u011f\u0131, varsa spermlerin say\u0131, hareketlilik ve yap\u0131sal olarak normal olup olmad\u0131klar\u0131n\u0131n saptanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
k\u0131s\u0131rl\u0131k tan\u0131s\u0131 i\u00e7in gerekli olan testler nelerdir?<\/p>\n
Pelvik (jinekolojik )muayene
\nSemen analizi (sperm tahlili): 2-3 g\u00fcnl\u00fck perhiz sonras\u0131 verilen semende Hacim, yo\u011funluk, hareketlilik ve \u015fekil gibi parametrelere bak\u0131l\u0131r.
\nProgesteron hormon d\u00fczeyinin de\u011ferlendirilmesi; normal de\u011ferinin alt\u0131ndaysa yumurtlaman\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.
\nTestik\u00fcler biyopsi (Azospermi hastalar\u0131na); menisinde hi\u00e7 spermi olmayan erkeklere yap\u0131l\u0131r. Testislerde sperm olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in doku par\u00e7as\u0131 al\u0131n\u0131r ve mikroskop alt\u0131nda sperm aran\u0131r.<\/p>\n
Hormon d\u00fczeylerinin de\u011ferlendirilmesi<\/p>\n
HSG (Histerosalpingografi) Rahim a\u011fz\u0131ndan t\u00fcplere kadar olan ge\u00e7i\u015fi g\u00f6zlemlemek i\u00e7in yap\u0131l\u0131r. T\u00fcplerin a\u00e7\u0131k olup olmad\u0131\u011f\u0131na bak\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Laparoskopi, kad\u0131n \u00fcreme organlar\u0131n\u0131n direk g\u00f6zlenmesi i\u00e7in yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n
iNFERTiLiTE NASIL TEDAVi EDiLiR? :: <\/p>\n
\nincelemeler tamamland\u0131ktan sonra, gebe kalma \u015fans\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in her bir \u00e7ifte \u00f6zel olan uygun tedavi y\u00f6ntemi belirlenmelidir. Tedavide ama\u00e7; m\u00fcmk\u00fcn olan en az m\u00fcdahale ile gebeli\u011fin do\u011fal olarak elde edilebilmesini sa\u011flamakt\u0131r. Bazen, cinsel ili\u015fki s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve zamanlama da uygulanan k\u00fc\u00e7\u00fck ayarlamalar gebelikle sonu\u00e7lanabilmektedir. Ge\u00e7ici olarak sperm say\u0131s\u0131n\u0131n ya da kalitesinin olumsuz etkilendi\u011fi durumlarda baz\u0131 ila\u00e7lara ba\u015fvurulabilece\u011fi gibi, erke\u011fin sigara, alkol, uyu\u015fturucu kullanmamas\u0131 tavsiye edilir. Ancak kad\u0131nda yumurta, erkekte ise testis kanallar\u0131n\u0131n t\u0131kanmas\u0131, yumurta t\u00fcplerinin olmamas\u0131 spermin hareketlilik ve say\u0131sal a\u00e7\u0131dan \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck de\u011ferlere sahip olmas\u0131 gibi durumlarda b\u00fct\u00fcn bu \u00e7abalar gebeli\u011fe yol a\u00e7mayabilir. B\u00f6yle bir durumda ba\u015fvurulabilecek \u00fc\u00e7 yol bulunmaktad\u0131r. Bunlardan birisi spermin \u00e7e\u015fitli laboratuvar y\u00f6ntemlerinden ge\u00e7irilerek anne aday\u0131n\u0131n rahmine bir katater arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla aktar\u0131lmas\u0131d\u0131r ki buna a\u015f\u0131lama ya da inseminasyon denir. Bu y\u00f6ntemin ba\u015far\u0131s\u0131z olmas\u0131 durumunda ba\u015fvurulabilecek ikinci bir y\u00f6ntem t\u00fcpbebek y\u00f6ntemidir. T\u00fcp bebek y\u00f6ntemi; sperm ile yumurta h\u00fccreleri v\u00fccut d\u0131\u015f\u0131nda ve laboratuvar ko\u015fullar\u0131nda bir araya getirilmesidir. D\u00f6llenme ger\u00e7ekle\u015ftikten sonra d\u00f6llenmi\u015f olan yumurta h\u00fccresi (zigot), ya do\u011frudan kad\u0131n\u0131n yumurtal\u0131k t\u00fcplerine transfer edilir ya da belirli \u00e7evre ko\u015fullar\u0131nda \u00f6zel bir tak\u0131m sol\u00fcsyonlar i\u00e7erisinde tutularak normal geli\u015fimlerini g\u00f6stermelerine olanak sa\u011flanarak olu\u015fan embriyolar d\u00f6llenmeyi takiben iki ile be\u015f g\u00fcn i\u00e7erisinde anne rahmine transfer edilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
k\u0131s\u0131rl\u0131k yani t\u0131p dilinde infertilite; \u00e7iftlerin bir y\u0131l boyunca korunmaks\u0131z\u0131n d\u00fczenli ili\u015fkide bulunmalar\u0131na ra\u011fmen bebek sahibi olamamalar\u0131 olarak tan\u0131mlanan bir \u00fcreme sistemi hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Her 7-10 \u00e7iftten 1 inin problemi olarak kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan k\u0131s\u0131rl\u0131k, tedavi edilebilen bir Sa\u011fl\u0131k sorunudur. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu problem, her ge\u00e7en G\u00fcn yeni bir teknolojik geli\u015fme ile, uygulanan yeni y\u00f6ntem veya teknikler sayesinde tedavi edilerek, \u00e7iftlerin ve ailelerinin kabusu[Devam\u0131n\u0131 Oku…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[229],"tags":[1923],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2907"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2907"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2907\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2907"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2907"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gncz.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2907"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}